Dermatologia

Co zrobić, kiedy skóra swędzi i piecze?

7 grudnia 2017

Co zrobić, kiedy skóra swędzi i piecze?

Sucha skóra to częsty efekt niewłaściwej pielęgnacji organizmu, ale przyczyn tego jest więcej. Ważne jest ustalenie, jak długo utrzymuje się ten stan i czy pojawiają się dodatkowe objawy. Niektóre z nich mogą wskazywać na stany chorobowe. Jak zregenerować skórę i przynieść ulgę skórze? Skóra człowieka stanowi naturalną barierę dla chorobotwórczych zarazków. Gdy jego równowaga zostaje zachwiana, pojawiają się różnorodne sygnały. Świąd i pieczenie skóry mogą być objawami wielu chorób: od skórnych po ogólnoustrojowe. Swędzenie skóry to reakcja obronna organizmu na dany czynnik.

Jakie są przyczyny świądu i pieczenia skóry?

Szacuje się, że aż 30-50%1 naszej populacji odczuwa świąd w każdym tygodniu, szczególnie osoby starsze. U niektórych świąd wiąże się z wystąpieniem zmian skórnych, u innych przebiega bez zauważalnych zmian. Przyczyny, które wywołują ten stan organizmu, można podzielić na wewnętrzne i zewnętrzne:1

  1. Wewnętrzne:
    • choroby układowe: przewlekła niewydolność nerek, cholestaza wątrobowa, choroba hematologiczna, endokrynologiczna lub neurologiczna,
    • choroby dermatologiczne (m.in. atopowe zapalenie skóry, wyprysk alergiczny, łuszczyca),
    • choroby pasożytnicze –  wszawica lub świerzb
    • choroby układu krwiotwórczego (niedokrwistość z niedoboru żelaza, białaczka, chłoniak, szpiczak mnogi i wiele innych),
    • dolegliwości wątroby (np. zapalenie wątroby, marskość wątroby),
    • czynniki psychogenne – np. nerwica.
  1. Zewnętrzne:
    • centralne ogrzewanie,
    • gorące i częste kąpiele,
    • małe nawilżenie skóry.

Każdy przypadek jest inny i trzeba traktować go indywidualnie.

Świąd i pieczenie skóry – objawy

Świąd to uporczywa dolegliwość, w której trakcie bardzo trudno powstrzymać drapanie. O przewlekłym świądzie można mówić, gdy trwa ono powyżej 6 tygodni2.
Pieczenie skóry również jest reakcją obronną organizmu i podobnie jak w przypadku świądu, trudno jednoznacznie ustalić przyczynę, ponieważ może wskazywać zarówno na choroby skórne, jak i ogólnoustrojowe. Warto wykonać badania pod kontrolą lekarza pierwszego kontaktu oraz dermatologa, które pomogą ustalić przyczynę i zastosować odpowiednie leczenie.2

Swędzenie bez wysypki

Świąd towarzyszy wielu chorobom układowym, wymienionym wcześniej. Jednakże po ich wykluczeniu może okazać się, że swędzenie występuje na polu stresogennym. Jeśli wraz z wystąpieniem swędzenia, zaobserwować można również objawy2:

  • zbieżność czasowa świądu z okolicznościami w życiu pacjenta, które mogły spowodować następstwa psychologiczne (np. wydarzenia traumatyczne),
  • świąd wiąże się ze stresem i pod jego wpływem nasila się,
  • zmienność świądu w nocy,
  • przewaga świądu w chwilach wypoczynku lub bezczynności,
  • korzystny wpływ leczenia psychotropowego,
  • korzystny wpływ psychoterapii,
  • współistnienie zaburzeń psychicznych.

Można wtedy rozumieć, że mamy do czynienia ze świądem na tle emocjonalnym (bez wysypki i żadnych innych objawów skórnych)2.

Atopowe zapalenie skóry

Swędzenie i pieczenie skóry mogą wskazywać na częstą chorobę: AZS (Atopowe zapalenie skóry, egzema). AZS występuje często u małych dzieci (5-20%)3, który rodzice cierpieli na alergię. AZS to zaburzenie odporności skóry (zaburzenie filagryny, które jest budulcem prawidłowo zbudowanych komórek), wskutek czego nie stanowi już ona bariery ochronnej dla organizmu i łatwiej dostają się do niej patogeny. Objawy3:

  • zaczerwienienie,
  • grudki,
  • pęcherzyki,
  • niekiedy sączące ranki,
  • bruzdy,
  • świąd,
  • pieczenie.

Jak leczyć AZS?

Leczenie jest długie i wymaga od pacjenta wiele cierpliwości. Aby ustalić, czy opisane objawy rzeczywiście odpowiadają AZS (często mylonym z wypryskiem kontaktowym), trzeba udać się do doświadczonego dermatologa. AZS leczy się:

  1. Lekami przeciwhistaminowymi, które zmniejszają podrażnienie, świąd i pieczenie skóry.
  2. Preparatami nawilżającymi i „uszczelniającymi” skórę. Dzięki temu skóra nie traci nawodnienia.
  3. Stosowaniem glikokortykosteroidów miejscowo na skórę. Istnieją różne ich postaci – np. płyny, żele, kremy, maści.
  4. Wspomaganiem leczenia miejscowego antybiotykami lub lekami grzybobójczymi.
  5. Niekiedy okładami z gazy z wodą.
  6. Prysznicami w letniej wodzie (nie wolno kąpać się w gorącej wodzie, ponieważ wysusza ona skórę).

AZS mija u dzieci w 40% przypadków. Jednak nawet po zakończeniu leczenia trzeba zadbać o natłuszczanie skóry, unikanie stresu i wahania temperatur oraz wilgotności powietrza3.

1. Maciejewska J. Przyczyny świądu skóry. https://dermatologia.mp.pl/lista/65256,przyczyny-swiadu-skory Data dostępu: 12.12.2017
2. Durska G. Świąd skóry. https://alergie.mp.pl/lista/67434,swiad-skory Data dostępu: 12.12.2017
3. Świerczyńska-Krępa M. Atopowe zapalenie skóry. https://alergie.mp.pl/chorobyalergiczne/choroby/59313,atopowe-zapalenie-skory Data dostępu: 12.12.2017

(Odwiedzono: 1121 razy, w tym dzisiaj: 5)