Ortopedia i traumatologia narządu ruchu

Zmagasz się z chronicznym bólem dłoni?

13 maja 2018

Zmagasz się z chronicznym bólem dłoni?

Ręka (potocznie dłoń) charakteryzuje się skomplikowaną budową anatomiczną, dzięki której może wykonywać zadania wymagające szczególnej precyzji. Jej poszczególne części zbudowane są z licznych, drobnych kości, nerwów, mięśni, ścięgien i więzadeł. Struktury te narażone są na przeciążenia, urazy, stany zapalne i inne procesy patologiczne, które mogą toczyć się w ich obrębie. W jaki sposób radzić sobie z chronicznym bólem dłoni? 1,2

Ból dłoni w przebiegu RZS – objawy i leczenie

Przyczyną przewlekłego bólu dłoni może być reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), czyli układowa choroba tkanki łącznej o podłożu immunologicznym. RZS przebiega z symetrycznym zapaleniem, bólem i obrzękiem stawów rąk (a także stóp) i tkanek okołostawowych. W rzadszych przypadkach choroba zajmuje duże stawy (np. barkowe). Charakterystycznym objawem klinicznym jest sztywność poranna, która najczęściej ustępuje w ciągu godziny. We wczesnej fazie choroby zwykle zajęte są stawy międzypaliczkowe bliższe, śródręczno-paliczkowe (oraz śródstopno-paliczkowe). Na obraz kliniczny RZS składają się również objawy ogólne, w tym stan podgorączkowy, męczliwość, bóle mięśniowe, zaburzenia łaknienia, utrata masy ciała. W stanach zaawansowanych obserwuje się znaczne ograniczenie ruchomości palców (w wyniku zmian w więzadłach, ścięgnach i przykurczu mięśni). W niektórych przypadkach dochodzi do usztywnienia nadgarstka. Rozrost błony maziowej i ucisk na nerw pośrodkowy przyczyniają się do tzw. zespołu cieśni nadgarstka1,2.

W leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów stosuje się farmakoterapię, w szczególności leki modyfikujące przebieg choroby, które hamują zmiany destrukcyjne w stawach. Niesteroidowe leki przeciwzapalne wykorzystuje się tylko w celu doraźnego opanowania objawów zapalenia. W niektórych przypadkach zaleca się paracetamol, słabe opioidy. Dostawowe wstrzyknięcia glikokortykosteroidów rozważa się u pacjentów, u których doszło do zajęcia tylko jednego lub kilku stawów2.

Niefarmakologiczne postępowanie w RZS obejmuje rehabilitację, w tym kinezyterapię, fizykoterapię (m.in. laseroterapię, krioterapię, masaże i balneoterapię), a także wsparcie psychologiczne2.

Leczenie operacyjne rozważa się u chorych, u których silne dolegliwości bólowe utrzymują mimo leczenia zachowawczego oraz w przypadku istotnej destrukcji stawu i znacznego ograniczenia zakresu ruchów (prowadzącego do ciężkiej niesprawności)2.

Choroba zwyrodnieniowa stawów rąk – jak z nią walczyć?

Za chroniczny ból dłoni odpowiadać może choroba zwyrodnieniowa stawów rąk, przebiegająca zwykle z umiarkowanym bólem stawów i krótkotrwałą sztywnością poranną. Zmiany obserwuje się na obu dłoniach; z biegiem czasu dochodzi do pogrubienia obrysu i zniekształceń stawów. Pacjenci najczęściej skarżą się na dolegliwości bólowe ze strony stawów międzypaliczkowych dalszych i bliższych oraz nasady kciuka. Ze zmianami zwyrodnieniowymi współwystępuje stan zapalny stawów (o zróżnicowanym nasileniu). W rzadkich przypadkach (w postaci nadżerkowej) choroba prowadzi do istotnego upośledzenia sprawności rąk, wysięków i ubytków kostnych1,3.

Postępowanie terapeutyczne u pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów rąk ma na celu zwalczenie bólu i utrzymanie sprawności rąk (w szczególności zachowanie zakresu ruchów w stawie i siły mięśniowej)3.

Postępowanie niefarmakologiczne obejmuje edukację pacjenta, postępowanie dietetyczne (unormowanie masy ciała u chorych otyłych lub z nadwagą), fizjoterapię (z reguły kinezyterapię) oraz stosowne zaopatrzenie ortopedyczne (m.in. kule, laskę, wkładki korekcyjne do obuwia)3.

W leczeniu farmakologicznym stosuje się leki przeciwbólowe, w tym paracetamol, niesteroidowe leki przeciwzapalne (NSLPZ), czasem opioidy (wyłącznie pod kontrolą lekarza). Zaleca się również miejscowe leki zawierające kapsaicynę lub NSLPZ3.

W niektórych przypadkach można rozważyć włączenie do terapii inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (wzmacniają efekt przeciwbólowy innych leków) lub wolno działających leków objawowych, jak siarczan glukozaminy, siarczan chondroityny (ich korzystne działanie uznaje się za prawdopodobne, ale nieudowodnione)3.

W leczeniu choroby zwyrodnieniowej stosuje się także leki podawane do wnętrza stawu, w tym glikokortykosteroidy i kwas hialuronowy3.

U niektórych pacjentów mogą istnieć wskazania do leczenia operacyjnego3.

„Kciuk matki”, czyli zespół de Quervaina

Za chroniczny ból dłoni u młodych matek odpowiadać może choroba de Quervaina – entezopatia, u której podstaw leży zapalenie ścięgien mięśni kciuka. Do grupy ryzyka należą osoby narażone na wielokrotne wykonywanie ruchów prostowania i odwodzenia kciuka oraz związane z tym przeciążenia i mikrourazy (np. podczas noszenia niemowlęcia). Choroba przebiega z bólem nasady kciuka, nasilającym się pod wpływem ruchu lub mocnego chwytu1.

1. Guła Z., Korkosz M. Ból ręki i nadgarstka. https://reumatologia.mp.pl/objawy/68165,bol-reki-i-nadgarstka Data dostępu: 26.04.2018
2. Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS). https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.16.1 Data dostępu: 26.04.2018
3. Choroba zwyrodnieniowa stawów. https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.16.13 Data dostępu: 26.04.2018

(Odwiedzono: 322 razy, w tym dzisiaj: 1)