wpisz szukaną frazę

Zdrowe dziecko

Przyczyny i objawy padaczki u dzieci

Share

Padaczka jest jednym z częstszych zaburzeń neurologicznych występujących u dzieci. Może dawać ona szerokie spektrum objawów – od napadów nieświadomości, zaburzenia czucia aż po typowe napady drgawek. W przypadku wystąpienia pierwszego ataku należy zawsze dokładnie zebrać wywiad, a także przeprowadzić odpowiednie badania, aby upewnić się, że rzeczywiście był to napad padaczki, a nie np. powszechnych w wieku dziecięcym drgawek gorączkowych[1][2].

Co warto wiedzieć o padaczce u dzieci?
  • Padaczka jest częstym schorzeniem neurologicznym w wieku dziecięcym.
  • Napad padaczki może być objawem innych chorób, np. chorób metabolicznych.
  • W niektórych przypadkach nie udaje się ustalić jednoznacznie przyczyny występowania napadów padaczkowych.
  • Napad padaczki w pierwszej kolejności należy różnicować z napadem drgawek gorączkowych.
  • Włączenie odpowiedniej farmakoterapii pozwala ograniczyć rozwój choroby, a często również zapewnia całkowite wyleczenie.

Padaczka u dzieci

Padaczka to jedna z częściej diagnozowanych chorób neurologicznych, również w wieku dziecięcym. Napady padaczki trwają zwykle kilkanaście sekund do kilku minut, choć czasem zdarza się, że napad trwa nawet ponad pół godziny. Mamy wówczas do czynienia z tzw. stanem padaczkowym – napad może trwać bezustannie lub być przerywany, ale w trakcie pauz nie powracają wszystkie funkcje życiowe[1][3].

Ocenia się, że na padaczkę choruje 1 na 200 dzieci, z czego jedynie u małego odsetka zdarzają się epizody stanów padaczkowych[1].

Przyczyny padaczki u dzieci

W dużym uproszczeniu padaczka jest skutkiem nieprawidłowych wyładowań neuronów mózgowych. Wśród możliwych przyczyn napadów padaczkowych wymienia się:

  • przyczyny genetyczne – mutacje w niektórych genach przekazywane w materiale genetycznym są np. przyczyną występowania łagodnych rodzinnych drgawek noworodkowych czy niemowlęcych;
  • inne choroby podstawowe – napady padaczki mogą być jedynie objawem innych chorób, np. guza mózgu, stanów zapalnych mózgu i opon mózgowo-rdzeniowych, chorób metabolicznych lub być efektem uszkodzeń okołoporodowych mózgu;
  • padaczki idiopatyczne – najczęstszy, bo stanowi około 70% przypadków, a zarazem najbardziej zagadkowy typ padaczek. W ich przypadku nie udaje się ustalić przyczyny za pomocą dostępnych metod diagnostycznych. Badanie neurologiczne zazwyczaj nie odbiega od normy;
  • napady wywołane przez stres, leki czy alkohol[1][2][3].

Jak wygląda napad padaczki u dzieci?

Pierwszy napad padaczki u dziecka, które wcześniej na nic nie chorowało, wiąże się niewątpliwie z ogromnym stresem dla każdego rodzica czy opiekuna. Mimo, że padaczka kojarzy się przede wszystkim z napadem drgawek, spektrum jej objawów jest dużo szersze[1][3][4]. Padaczka może przebiegać pod postacią napadu nieświadomości (dziecko nagle staje się jakby nieobecne, wpatruje się tępo w przestrzeń), zaburzeń ruchowych, zaburzeń czucia, zaburzeń psychicznych, zaburzeń mowy czy zmian wegetatywnych (np. nagła wzmożona potliwość czy przyspieszenie czynności serca).

Napad może mieć charakter uogólniony (dotyczy całego ciała) lub ograniczony, np. do jednej kończyny czy innej części ciała[1][3][4].

Charakterystyczne rodzaje padaczki u dzieci

Jak już wspomniano, spektrum objawów padaczki u dzieci jest bardzo szerokie. Mimo to udało się wyodrębnić kilka rodzajów zespołów padaczkowych o charakterystycznym przebiegu występujących w określonym wieku[1].

Pierwszy z nich to tzw. niemowlęcy zespół Westa. Zdarza się on u 1 na 3-4 tys. dzieci. W jego przebiegu napady rozpoczynają się zwykle już w 1. roku życia i mają charakter napadów zgięciowych. Oznacza to, że podczas napadu dochodzi do błyskawicznych skurczów mięśni zginaczy, więc niemowlę leżące na plecach zgina głowę i tułów ku przodowi. Najczęściej występują w okresie wybudzania lub zasypiania dziecka. Napadom może towarzyszyć głośny płacz, ślinotok, zaczerwienienie twarzy czy wymioty[1][2][4].

Drugi z nich to zespół Lennoxa-Gastauta – charakterystyczny dla dzieci w wieku przedszkolnym. Może stanowić nawet 5-10% wszystkich przypadków padaczki w tym wieku. Ocenia się, że u części pacjentów przechodzi w niego zespół Westa, kiedy dzieci osiągną już odpowiedni wiek. W tym przypadku napady padaczki mogą mieć różny przebieg – od utraty kontroli napięcia mięśniowego, przez napady nieświadomości, po typowe napady drgawkowe. Częstotliwość napadów może być bardzo duża – nawet do 100 na dobę[1][2][4].

Rokowanie padaczki u dzieci

Im wcześniej wystąpią pierwsze objawy padaczki, tym gorsze rokowanie. Oznacza to, że w obu wymienionych wyżej rodzajach padaczek rokowanie jest niekorzystne. Najczęściej dochodzi do zahamowania rozwoju psychoruchowego i intelektualnego, a w części przypadków może dojść nawet do ich cofnięcia[1].

W pozostałych przypadkach pierwsze objawy padaczki występują u dzieci w wieku szkolnym, a czasem nawet młodzieńczym. Wówczas rokowanie jest dużo lepsze. U około ¾ chorych odpowiednia farmakoterapia pozwala opanować napady, a często prowadzi do zupełnego wyleczenia. Decyzję o odstawieniu leków zwykle podejmuje się, jeśli przez około 2-3 lata ich stosowania nie wystąpił ani jeden napad. Jedynie u 5% maluchów padaczka ma charakter lekooporny[1][2][3].

Diagnostyka padaczki u dzieci

Diagnostyka napadów padaczkowych zawsze wymaga połączenia dostępnych metod neuroobrazowania i badań funkcjonalnych. Te pierwsze to przede wszystkim tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny pozwalające wykryć ewentualne choroby, które mogą stać się przyczyną padaczki, np. guzy mózgu[1][2][3].

Podstawowym badaniem funkcjonalnym jest za to badanie EEG, czyli elektroencefalografia, polegająca na zapisie czynności elektrycznej mózgu. U dzieci często cierpiących z powodu napadów uzyskanie odpowiedniego zapisu jest stosunkowo proste. W innych przypadkach można podjąć próbę wywołania napadu padaczki[1][2][3].

Czy to na pewno padaczka?

Wielu rodziców doświadczających pierwszego napadu drgawek u dzieci sądzi, że było świadkiem napadu padaczkowego. Tymczasem, zwłaszcza u najmłodszych dzieci, najczęstszą przyczyną napadów drgawkowych jest napad drgawek gorączkowych. Występują one u nawet 5% populacji dzieci i są związane z podwyższoną ciepłotą ciała, np. podczas infekcji. Zazwyczaj obserwuje się ich rodzinne występowanie. W ich przypadku wywiad neurologiczny jest nieobciążony, a zapis EEG jest prawidłowy[1][2].

Ponadto nawet 10% pacjentów z padaczką lekooporną cierpi tak naprawdę na zespoły rzekomopadaczkowe, do których dochodzi na podłożu psychogennym[1].

Jak leczyć padaczkę u dzieci?

Podstawą leczenia padaczki jest farmakoterapia, najczęściej z użyciem terapii jednym lekiem, kontrolowanej stężeniem leku we krwi. Jeśli taka metoda jest nieskuteczna, włącza się leczenie skojarzone z użyciem kilku leków[1][2][3].

Często stosuje się również leczenie wspomagające. Udowodniono np. że w przypadku padaczki lekoopornej skuteczna może okazać się dieta ketogenna, powodująca zakwaszenie organizmu, co z kolei zmniejsza pobudliwość bioelektryczną mózgu[1].

Źródła:
1. Pod red. Kawalec W., Pediatria, tom 2, wyd. PZWL, Warszawa 2013, s: 768-771
2. Pod red. Dobrzańska A., Pediatria. Podręcznik do Lekarskiego Egzaminu Końcowego i Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego., wyd. Elsevier Urban&Partner, Wrocław 2014, s:939-947
3. https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/choroby/choroby-neurologiczne/138834,padaczka-u-dziecka – data dostępu: 27.01.2019
4. https://www.mp.pl/pediatria/artykuly-wytyczne/artykuly-przegladowe/123384,rodzaje-napadow-padaczkowych-u-dzieci – data dostępu: 27.01.2019

 

O adamed.expert

adamed.expert to serwis poświęcony zdrowemu stylowi życia. Przygotowaliśmy dla Ciebie liczne porady zdrowotne, żywieniowe oraz wiele innych informacji, które wykorzystane na co dzień pozwolą Ci zadbać o zdrowie swoje i najbliższych. Na naszym portalu znajdziesz również aktualności ze świata medycyny i farmaceutyki, które pozwolą Ci na bieżąco śledzić nowinki prozdrowotne wpływające na jakość Twojego życia i zdrowia. Tematy poruszane w naszym serwisie to przede wszystkim codzienne dolegliwości z zakresu m. in.: kardiologii, alergologii, ginekologii, endokrynologii oraz wielu innych dziedzin medycyny.

Dzięki informacjom, które pozyskasz na adamed.expert poznasz metody radzenia sobie z najczęstszymi dolegliwościami oraz sposoby na wyeliminowanie codziennych dolegliwości jak np. czkawka.

Warto jednak pamiętać, iż porady, które znajdziesz na naszym portalu, nie zastąpią wizyty u lekarza specjalisty i jeśli dolegliwości nie mijają, warto skonsultować z lekarzem wszelkie nieprawidłowości w funkcjonowaniu Twojego organizmu i niepokojące objawy.

Artykuły zamieszczone w serwisie pozwolą łatwiej zinterpretować wyniki badań lub dowiedzieć się, jaki lekarz pomoże w leczeniu występujących dolegliwości i chorób. Znajdziesz u nas również wiele porad żywieniowych, ułatwiających prowadzenie zdrowego trybu życia, wskazówki dotyczące działania produktów spożywczych, w tym informacje po które warto sięgnąć, a których lepiej unikać; porady dla kobiet w ciąży oraz świeżo upieczonych mam, dla dzieci w wieku szkolnym, młodzieży, dorosłych, a także seniorów.
Adamed.expert to serwis kierowany do ludzi w każdym wieku! Porusza tematy istotne dla każdego z nas, na każdym etapie życia – od przygotowania organizmu do ciąży po porady dla seniorów. Zapoznaj się z naszymi artykułami i poradami! Udanej lektury!