wpisz szukaną frazę

Alergie pokarmowe u niemowląt – kiedy wprowadzać alergeny do diety?
Zdrowe dziecko

Alergie pokarmowe u niemowląt – kiedy wprowadzać alergeny do diety?

Alergie pokarmowe u niemowląt – kiedy wprowadzać alergeny do diety?
Podziel się

Żywienie dziecka w pierwszym roku życia, czyli w okresie noworodkowym (pierwsze 28 dni) oraz w okresie niemowlęcym, ma istotny wpływ na stan jego zdrowia nie tylko w dzieciństwie, ale także w życiu dorosłym. Według zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia, niemowlę powinno być karmione mlekiem matki przez okres co najmniej 6 pierwszych miesięcy życia. Następnie jego dieta powinna być urozmaicana kolejnymi produktami. Niestety jednym z najczęstszych problemów, z którym młodzi rodzice borykają się na tym etapie jest alergia pokarmowa[1][2][3].Alergie pokarmowe u niemowląt – kiedy wprowadzać alergeny do diety?

Alergia a nietolerancja pokarmowa

Alergia pokarmowa i nietolerancja pokarmowa są pojęciami często używanymi zamiennie. Są to jednak dwie zupełnie różne grupy zaburzeń. Alergie pokarmowe są efektem nieprawidłowej odpowiedzi immunologicznej na dany składnik pokarmowy. W ich przypadku spożycie nawet niewielkich ilości danego pokarmu, może powodować wystąpienie silnych dolegliwości ogólnoustrojowych, w tym wstrząsu anafilaktycznego. Nietolerancje pokarmowe nie powstają na tle zaburzeń immunologicznych. Wiążą się głównie z defektami enzymów niezbędnych do trawienia pokarmów (np. niedobór laktazy) czy nadwrażliwością na dany składnik pokarmowy. Objawy są tu znacznie słabiej nasilone i nie wiążą się z ryzykiem wystąpienia aż tak poważnych powikłań[1][2][3].

Alergie pokarmowe ujawniają się z reguły w pierwszych miesiącach życia. U większości dzieci, objawy ustępują całkowicie do ukończenia 4.-5. roku życia, co ma związek przede wszystkim z osiągnięciem dojrzałości układu immunologicznego i wykształceniem odpowiednich reakcji[1][2][3].

Objawy alergii pokarmowych

Alergia pokarmowa może manifestować się na wiele różnych sposobów. Najczęściej kojarzy się ona ze zmianami skórnymi, pod postacią atopowego zapalenia skóry czy pokrzywki. Ze strony układu pokarmowego, mogą wystąpić: obniżenie łaknienia, obfite ulewanie lub wymioty, biegunki, także z domieszką krwi, kolki jelitowe czy zaparcia. Alergia pokarmowa może ujawnić się również jako uciążliwa, wodnista wydzielina z nosa czy astma oskrzelowa. Czasem rodzice zauważają zmianę zachowania dziecka, które staje się apatyczne lub nadpobudliwe[1][2][3].

Najważniejszym elementem leczenia jest eliminacja uczulającego składnika z diety. Często rodzice mają problem ze zidentyfikowaniem, który pokarm wywołał objawy alergiczne. Dlatego bardzo istotne jest, aby kolejne produkty uzupełniające wprowadzać po kolei, w co najmniej kilkudniowych odstępach czasu, by rodzice czy opiekunowie mieli szansę na zaobserwowanie ewentualnych zmian alergicznych[1][2][3].

Nie taki gluten straszny!

Hasło: „dieta bezglutenowa” bombarduje nas z każdej strony. Wielu celebrytów, medycznych laików, przekonuje nas o korzyściach, płynących z eliminacji glutenu z diety. Nic więc dziwnego, że wielu młodych rodziców wiąże silne obawy z wprowadzeniem tego składnika do diety ich dziecka. Czym właściwie jest gluten?

Gluten to białko, występujące w nasionach większości zbóż, np. pszenicy, jęczmienia czy żyta. Panika z nim związana jest spowodowana istnieniem jednostki chorobowej, celiakii. Jest to tzw. glutenozależna choroba przewodu pokarmowego. Do jej rozwoju dochodzi tylko u osób predysponowanych genetycznie. Pod wpływem spożywania przez nie glutenu, zanikają kosmki jelitowe, co skutkuje przewlekłymi bólami brzucha i biegunkami[1][2][3][4][7].

Osoby niepredysponowane do wystąpienia celiakii mogą bez obaw zrezygnować z diety bezglutenowej. Ostatnie doniesienia medialne, informują nawet o niekorzystnym wpływie takiej diety na stan układu sercowo-naczyniowego.

Przeprowadzono wiele badań na temat tego czy istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia celiakii w zależności od momentu wprowadzenia glutenu do diety niemowlęcia. Według specjalnych kalendarzy, najkorzystniejszym momentem na włączenie pokarmów zbożowych, np. w postaci kleików jest okres między 4. a 6. miesiącem życia. Ma się to wiązać z dodatkowym, ochronnym wpływem spożywanego jeszcze wówczas mleka matki[1][2][3]. Nie stwierdzono jednak, aby wprowadzenie glutenu do diety wcześniej lub później skutkowało zwiększeniem ryzyka rozwinięcia celiakii[5][6].

Inne czynniki potencjalnie alergizujące

Do pokarmów najczęściej powodujących wystąpienie alergii, obok glutenu, zaliczamy: białka mleka, jaja, ryby, orzechy, cytrusy, kakao, czekoladę i skorupiaki[1][2][3].

Tak jak już wspomniano, istnieją specjalne kalendarze, zgodnie z którymi powinno się wprowadzać do diety niemowlęcia kolejne składniki pokarmowe. Niektórzy rodzice rozważają odkładanie włączania pokarmów na wiek nieco późniejszy. Nie ma jednak żadnych dowodów naukowych, aby takie postępowanie pomagało uniknąć wystąpienia alergii. Jedynym czynnikiem ochronnym jest karmienie piersią w pierwszym półroczu życia dziecka[1][2][3].

Odpowiedni schemat żywienia należy dostosowywać indywidualnie do stanu zdrowia i rozwoju fizycznego niemowlęcia. Najważniejsza jest jednak zasada wprowadzania pokarmów uzupełniających po kolei co kilka dni. Niektóre z nich, takie jak orzechy czy skorupiaki warto włączyć do diety dopiero po ukończeniu przez dziecko 2. roku życia, co zmniejsza znacząco szansę wystąpienia alergii pokarmowych[1][2][3].

Lek. Krzysztof Pawlak

Źródła:

1. Pod red. Kawalec W., Pediatria, wyd. PZWL, Warszawa, 2013
2. Pod red. Dobrzańska A., Pediatria., wyd. Elsevier Urban&Partner, Wrocław 2014
3. http://pediatria.mp.pl/choroby/choroby-alergiczne/138480,alergia-pokarmowa
4. http://dieta.mp.pl/zasady/133862,gluten
5. Aronsson C.A. et al., Age at gluten introduction and risk of celiac disease., Pediatrics., 2015 Feb;135(2):239-45
6. Silano M. et al., Infant feeding and risk of developing celiac disease: a systematic review., BMJ Open. 2016 Jan 25;6(1)
7. Pod red. Gajewski P., Interna Szczeklika Mały Podręcznik 2015/2016, wyd. Medycyna Praktyczna, Kraków, 2015

Zostaw komentarz

Your email address will not be published. Required fields are marked *