'
Choroby wewnętrzne Objawy chorób Przebieg ciąży

Zagrożenie kamicą nerkową w czasie ciąży

10Nagły i bardzo bolesny ból w nerkach i pachwinach, ograniczenie ruchów, gorączka? To może być objaw ataku kolki nerkowej. Kolka pojawia się, ponieważ z moczu wytrącają się złogi, tzw. kamienie nerkowe. Jak temu zapobiec i co zrobić, gdy kamica już się pojawi?

Kolka nerkowa to najbardziej charakterystyczny objaw kamicy nerkowej. Promieniujący ból może ustąpić samoistnie (tak dzieje się bardzo często), a jeśli nie, trzeba udać się do szpitala. Kamica nerkowa w ciąży to częsta przypadłość. Wiele może zdziałać profilaktyka i oczywiście stała kontrola lekarska (szczególnie jeśli kobieta przed ciążą chorowała na kamicę)[1,2].

Jakie są objawy kamicy nerkowej?

Kamica nerkowa to obecność złogów (kamieni moczowych) w układzie moczowym. Złogi składają się zazwyczaj ze szczawianów, fosforanów, wapnia i innych części moczu w kształcie kamieni. Zdrowy organizm zawiera substancje w formie rozpuszczonej. Najczęstsze objawy kamicy nerkowej[1]:

  • kolka nerkowa
  • osłabienie organizmu
  • bóle w pachwinie
  • wymioty
  • biegunki
  • częste parcie na mocz (uczucie potrzeby oddania moczu)
  • pieczenie w trakcie oddawania moczu
  • uczucie niecałkowitego opróżnienia pęcherza
  • u mężczyzn - ból promieniujący do czubka prącia.

Jakie są przyczyny kamicy nerkowej?

Kamica nerkowa występuje dość często: atak kolki nerkowej zdarza się minimum raz w życiu u 10% mężczyzn i u 5% kobiet. Choroba dotyka mężczyzn i kobiety między 20. a 40. rokiem życia[1]. Najczęstszą przyczyną schorzenia jest wystąpienie kolki nerkowej. Jest kilka powodów tego stanu:

  • nieprawidłowy odpływ moczu z jednej lub obu nerek (np. z powodu przerostu gruczołu krokowego)
  • zbyt mała ilość substancji hamujących tworzenie się złogów (np. cytryniany, magnez)
  • obecność innej choroby lub zaburzenia, które sprzyja wystąpieniu kamicy nerkowej (na przykład nadczynność przytarczyc, choroby zapalne jelit (choroba Leśniowskiego i Crohna) lub operacje jelita cienkiego, przyjmowanie zbyt dużych dawek witaminy D lub preparatów wapnia. Przyczyną może być także przyjmowanie bardzo dużych dawek witaminy C[1].

Kamica nerkowa w ciąży

W przypadku kobiet ciężarnych, objawy kolki nerkowej pojawiają się zazwyczaj w II i III trymestrze ciąży. Są tak dokuczliwe, że mogą być mylone z bólami porodowymi (przez wiele kobiet odczuwane nawet jako silniejsze niż bóle porodowe). To problem diagnostyczny i leczniczy, jednak badanie kobiety w ciąży pod kątem kamicy jest nieco inne. Nie korzysta się ze wszystkich technik diagnostycznych, ponieważ może to wpłynąć negatywnie na płód (głównie w I trymestrze). Badanie przebiega następująco:

  • w chwili podejrzenia kamicy nerkowej u ciężarnej, badaniem pierwszego wyboru jest USG (również tzw. USG przezpochwowe, szczególnie przydatne do wykrywania złogów w przypęcherzowym odcinku moczowodu)
  • ogólne badanie moczu
  • badania rentgenowskie (urografia, tomorafia komputerowa) stosuje się jedynie w skomplikowanych przypadkach lub powikłanych
  • rezonans magnetyczny (NMR) – wykorzystuje się w niektórych sytuacjach[2]

Najczęściej jednak kamienie nerkowe samoistnie uleają wydaleniu, a lekarz przepisuje leki przeciwbólowe i rozkurczowe, które pomagają przetrwać atak kolki nerkowej. Bardzo często kolka nerkowa jest następstwem chorób układu moczowego w ciąży.

Jak leczyć złogi na nerkach u kobiety w ciąży?

  • warto wypijać bardzo dużą ilość płynów (nawet 3 litry dziennie)
  • odpoczywać w pozycji leżącej
  • przyjmować leki rozkurczowe (np. No-spa)
  • jeśli powodem jest zapalenie układu moczowego, trzeba przyjmować odpowiednie leki (czasami antybiotyki)
  • gdy ciężarna cierpi na gorączkę, trzeba przyjmować paracetamol, ponieważ gorączka jest bardzo niebezpieczna dla płodu
  • dieta – najczęstszą przyczyną kamicy nerkowej są szczawiany, które mogą nasilać występowanie złogów. Warto ograniczyć szpinak, kawę, czekoladę, herbatę, buraki ćwikłowe, midały rabarbar, produkty sojowe, orzechy[2].

Źródła:

1. Drabczyk R. Kamica nerkowa. https://nefrologia.mp.pl/choroby/chorobyudoroslych/51945,kamica-nerkowa Data dostępu: 1.12.2017 2. Drabczyk R. Kamica moczowa w ciąży. https://nefrologia.mp.pl/lista/72205,kamica-moczowa-u-ciezarnej Data dostępu: 2.12.2017