wpisz szukaną frazę

Profilaktyka zdrowotna Przebieg ciąży

Jod w ciąży – działanie, przyjmowanie, niedobór

Share

Ciąża to czas w życiu kobiety, gdy diametralnie zmieniają się jej potrzeby żywieniowe, a także zapotrzebowanie na różne związki chemiczne, które później będą służyć budowaniu masy płodu, a także pozwolą zachować przyszłej mamie zdrowie. Jednym z ważnych składników mineralnych, których nie powinno zabraknąć w diecie przyszłej mamy, jest jod. Jaki wpływ na organizm matki ma spożywanie jodu? Jakie są konsekwencje jego niedoborów? W jakich pokarmach znaleźć można jod? Oto najważniejsze informacje, które trzeba znać na temat jodu.

Jod w ciąży

Światowa Organizacja Zdrowia rekomenduje dzienne spożycie jodu u kobiet ciężarnych i karmiących na poziomie 250 μg/d. Taką ilość można zapewnić sobie poprzez spożywanie jodowanej soli kuchennej oraz dodatkową suplementację w postaci jodku potasu[1].

Jod to pierwiastek niezbędny do produkcji hormonów tarczycy, które wpływają na właściwy rozwój układu nerwowego i funkcjonowanie mózgu. Hormony tarczycy mają także znaczenie w metabolizmie, wzroście i dojrzewaniu, pracy układu mięśniowego i krążenia<[3]. Jest on dostarczany w pożywieniu w postaci jodków oraz jodanów. Zostają one wchłonięte w jelicie cienkim, a także częściowo w żołądku. W przypadku kobiet karmiących jod jest również akumulowany w sutkach i zostaje wydzielony wraz z pokarmem[2].

Zapotrzebowanie na jod w okresie ciąży

W czasie ciąży znacząco wzrasta zapotrzebowanie na jod – jest to szczególnie ważne w pierwszym trymestrze. Wówczas zalecana dzienna dawka wynosi około 200 mikrogram na dobę. Według Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dzienna dawka jodu w okresie ciąży powinna mieścić się w zakresie 150-200 mikrogramów jodu na dobę.

Ciężarnym zalecana jest suplementacja preparatami z jodem (jodkiem potasu) w ilości około 150 mikrogramów na dobę. Pozostałą część zapotrzebowania na jod powinno pokryć codzienne spożycie soli kuchennej, która winna być dodawana do potraw – pamiętać jednak należy, że nie wolno przekraczać zalecanej ilości. Można również sięgać po jodowaną wodę[3].

Niedobór jodu

Problemy związane z niedoborem jodu dotyczą około 50% ludności mieszkającej na terenie Europy. W tej grupie znajdują się również kobiety w wieku rozrodczym i ciężarne. W roku 1997 w Polsce wprowadzono obowiązkową profilaktykę jodem, a jej podstawą jest jodowana sól kuchenna.

Okazuje się jednak, że dzienne spożycie jodu nie jest w stanie pokryć zapotrzebowania, które wykazuje organizm kobiety w okresie ciąży, a później karmienia. Niestety niedobór tego składnika w diecie matki może wywołać niedobór tego mikroelementu u dziecka[1]. O jakich negatywnych konsekwencjach niedoboru jodu w codziennej diecie można mówić? Przede wszystkim warto tu wspomnieć o[1]:

  • zwiększeniu dobowej utraty jodu z moczem,
  • wyczerpywaniu zgromadzonych wcześniej zapasów jodu,
  • wystąpieniu hipotyroksynamii,
  • wzrostu stężenia TSH,
  • powiększaniu się objętości tarczycy i powstawaniu wola,
  • ryzyku poronienia lub urodzenia martwego dziecka, zwiększeniu śmiertelności okołoporodowej[2].

Źródła jodu

Doskonałym i w zasadzie głównym źródłem jodu dla ludzi jest oczywiście pożywienie, zwłaszcza to bogate w produkty pochodzenia morskiego, a zatem ryby i wodorosty, a także nabiał oraz jaja. Woda pitna pokrywa jedynie 10% dziennego zapotrzebowania ludzi na ten mikroelement. Gdzie jeszcze można znaleźć jod? Na przykład w jabłkach, pomarańczach, pomidorach, kalarepach, sałacie, liściach rzepy, kukurydzy, brukwi, rzepie, marchwi oraz suchych nasionach fasoli białej[4].

Wśród wielu pierwiastków, które potrzebne są w prawidłowym przebiegu ciąży, wymienić można jod. Reguluje on pracę hormonów tarczycy odpowiedzialnych za właściwy rozwój układu nerwowego i funkcjonowanie mózgu. Dostarczanie go do organizmu przyszłej mamy ma ogromne znaczenie, ponieważ zmniejsza ryzyko poronienia, martwego porodu czy śmierci okołoporodowej. Najważniejszym źródłem jodu są ryby, ale mikroelement ten można znaleźć również w innych produktach.

Źródła:

1. Hubalewska-Dydejczyk A, Bandurska-Stankiewicz E, Bar-Andziak E. et.al Postępowanie w chorobach tarczycy u kobiet w ciąży. Endokrynologia Polska. 2011;62(4):362-381
2. Gietka-Czernel M. Profilaktyka niedoboru jodu. Postępy Nauk Medycznych. 2015;28(12):839-845
3. Świątkowska D. Żywienie kobiet w ciąży. Dostęp on-line: https://www.1000dni.pl/6-zlotych-zasad-na-1000-dni/#poradniki
4. Kurosad A, Nicpoń J, Kubiak K. et.al Występowanie, obieg i obszary niedoboru jodu oraz główne jego źródła w żywieniu człowieka i zwierząt. Adv Clin Exp Med. 2005;14(5):1019–1025

O adamed.expert

adamed.expert to serwis poświęcony zdrowemu stylowi życia. Przygotowaliśmy dla Ciebie liczne porady zdrowotne, żywieniowe oraz wiele innych informacji, które wykorzystane na co dzień pozwolą Ci zadbać o zdrowie swoje i najbliższych. Na naszym portalu znajdziesz również aktualności ze świata medycyny i farmaceutyki, które pozwolą Ci na bieżąco śledzić nowinki prozdrowotne wpływające na jakość Twojego życia i zdrowia. Tematy poruszane w naszym serwisie to przede wszystkim codzienne dolegliwości z zakresu m. in.: kardiologii, alergologii, ginekologii, endokrynologii oraz wielu innych dziedzin medycyny.

Dzięki informacjom, które pozyskasz na adamed.expert poznasz metody radzenia sobie z najczęstszymi dolegliwościami oraz sposoby na wyeliminowanie codziennych dolegliwości jak np. czkawka.

Warto jednak pamiętać, iż porady, które znajdziesz na naszym portalu, nie zastąpią wizyty u lekarza specjalisty i jeśli dolegliwości nie mijają, warto skonsultować z lekarzem wszelkie nieprawidłowości w funkcjonowaniu Twojego organizmu i niepokojące objawy.

Artykuły zamieszczone w serwisie pozwolą łatwiej zinterpretować wyniki badań lub dowiedzieć się, jaki lekarz pomoże w leczeniu występujących dolegliwości i chorób. Znajdziesz u nas również wiele porad żywieniowych, ułatwiających prowadzenie zdrowego trybu życia, wskazówki dotyczące działania produktów spożywczych, w tym informacje po które warto sięgnąć, a których lepiej unikać; porady dla kobiet w ciąży oraz świeżo upieczonych mam, dla dzieci w wieku szkolnym, młodzieży, dorosłych, a także seniorów.
Adamed.expert to serwis kierowany do ludzi w każdym wieku! Porusza tematy istotne dla każdego z nas, na każdym etapie życia – od przygotowania organizmu do ciąży po porady dla seniorów. Zapoznaj się z naszymi artykułami i poradami! Udanej lektury!