Zdrowe żywienie

Zapotrzebowanie na wapń w czasie ciąży

15 grudnia 2017

Zapotrzebowanie na wapń w czasie ciąży

W okresie ciąży wzrasta zapotrzebowanie na składniki pokarmowe, energię, witaminy oraz inne składniki odżywcze. Niedobory w którymkolwiek obszarze mogą prowadzić do bardzo negatywnych konsekwencji – zarówno dla matki, jak i dla dziecka. Wśród ważnych składników odżywczych wymienia się wapń. Jakie ma ono znaczenie dla rozwoju płodu? Gdzie szukać dobrych źródeł wapnia?

Witaminy dla ciężarnych – dlaczego są ważne?

Bez wątpienia nawyki żywieniowe w okresie sprzed ciąży, jak i w trakcie je trwania, mają niebanalne znaczenie dla rozwoju płodu i zachowania zdrowia matki. Dzięki nim kobieta czuje się zdrowo, jest pełna energii. Prawidłowo skomponowana dieta wpływa pozytywnie na rozwój płodu. Jak się okazuje, nieprawidłowy sposób żywienia w czasie oczekiwania na narodziny dziecka może niekorzystnie wpływać na przebieg ciąży i może być przyczyną powikłań, takich jak: poronienia, poród przedwczesny, zaśniad groniasty, powstanie wad rozwojowych i wielu chorób1.

Doskonałym przykładem omawianych kwestii jest niedobór kwasu foliowego – może być przyczyną wad pierwotnych cewy nerwowej. Z kolei niedobór żelaza może spowodować niską masę urodzeniową, zwiększa umieralność okołoporodową i liczbę porodów przedwczesnych. Brak jodu w ciąży może spowodować pojawienie się wota tarczycy, a nawet niedorozwoju umysłowego1.

Wapno w ciąży

Duże znaczenie w zachowaniu zdrowia przyszłej mamy i dziecka ma również wapń. Jak wiadomo pierwiastek ten wchodzi w skład szkieletu kostnego. Bierze również udział w krzepnięciu krwi, działaniu niektórych enzymów, wchodzi w skład hormonów, bierze udział w procesie skurczu i rozkurczu mięśni, wpływa na prawidłowe działanie układu nerwowego i pracy serca4. W przypadku dorosłego człowieka dzienne zapotrzebowanie na wapń wynosi 1-1,2 grama na dobę, jednak u kobiet ciężarnych wzrasta podaż na ten pierwiastek – zwłaszcza w drugim i trzecim trymestrze, a także w okresie laktacji. Dzienne zapotrzebowanie na wapń w przypadku kobiet ciężarnych oraz karmiących wynosi 1200 mg2. Wapń ma duże znaczenie w profilaktyce stanu przedrzucawkowego, ponieważ normalizuje ciśnienie tętnicze3. Ponadto niedobory wapnia mogą powodować wzrost nadciśnienia ciążowego, poród przedwczesny oraz mogą przyczynić się obniżenia gęstości kości u noworodka1.

Wapń w jedzeniu

Źródłem pochodzenia wapnia jest żywność. Najlepiej przyswajalna postać wapnia występuje w mleku oraz w przetworach mlecznych, gdy można w nich znaleźć laktozę, która zwiększa wchłanialność tego pierwiastka. Produktami bogatymi w wapń są również konserwy rybne oraz ryby wędzone. Można go również znaleźć w niektórych roślinach, na przykład w nasionach fasoli, natce pietruszki, szpinaku, orzechach – niestety, w tej postaci nie są tak dobrze przyswajalne4. Jak się okazuje, prawidłowo skomponowana dieta daje możliwość pokrycia dziennego zapotrzebowania na ten składnik i elementy poprawiające jego wchłanialność4.

Suplementy w ciąży

Jak już wskazano, wapń jest pozyskiwany przez organizm z pożywienia, ale jego wchłanialność – na skutek oddziaływania różnych czynników – może być znacznie niższa od zapotrzebowania naszego ciała. Ta kwestia jest szczególnie ważna w przypadku kobiet w ciąży, ponieważ wówczas hormony mogą doprowadzić do rozstrojenia procesu wchłaniania niektórych składników odżywczych. W czasie ciąży wzrasta bowiem zapotrzebowanie organizmu na wapno, a nie zawsze poprawia się jego wchłanialność. W takich sytuacjach niezbędna jest suplementacja5.

Przed przystąpieniem do suplementacji, warto skonsultować tę sprawę z lekarzem prowadzącym ciążę – po wykonaniu badań zaleci odpowiedni środek. Już na początku ciąży warto zdecydować się na apteczne produkty dedykowane wyłącznie mamom. W swoim składzie posiadają niezbędne dla prawidłowego rozwoju ciąży elementy, takie jak minerały, witaminy czy kwasy. Oczywiście znajdzie się tam również wapń.

1. Fraś M, Gniadek A, Poznańska-Skrzypiec J. Styl życia kobiet w ciąży. Hygeia Publick Health. 202;47(4):412-417
2. Karowicz-Bilińska A, Nowak-Markwitz E, Opala T. Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w zakresie stosowania witamin i mikroelementów u kobiet planujących ciążę, ciężarnych i karmiących. Ginekologia Polska. 2014;5:359-399
3. Świątkowska D. Poradnik żywienia kobiet w ciąży. Instytut Matki i Dziecka. Warszawa, s. 83
4. Przygoda B. Wapń. https://dieta.mp.pl/zasady/73823,wapn Dostęp: 1.12.2017
5. Dolińska B, Łopata K, Ryszka F. Prolaktyna i inne regulatory wchłaniania wapnia. Annales Academiae Medicae Silesiensis, 2002;66:52-56

(Odwiedzono: 784 razy, w tym dzisiaj: 2)