Zapalenie błony śluzowej nosa – jak je skutecznie leczyć?

Choroba zwykle ma tło wirusowe i leczy się ją tylko objawowo. Jeśli jednak ...

© Depositphotos.com

Zapalenia błony śluzowej nosa (zwane też nieżytami nosa) dzielą się na ostre i przewlekłe. Najczęściej stan zapalny przebiega ostro z jednoczesnym zapaleniem śluzówki zatok przynosowych. Choroba zwykle ma tło wirusowe i leczy się ją tylko objawowo. Jeśli jednak rozwinie się zapalenie bakteryjne, konieczna bywa antybiotykoterapia. (2,6)

Zapalenie błony śluzowej nosa – powszechny problem

Europejskie Towarzystwo Rynologiczne zdefiniowało nieżyt nosa jako stan zapalny śluzówki nosa, który objawia się przynajmniej jednym z następujących symptomów: blokada nosa, kichanie, swędzenie, wyciek wydzieliny z jamy nosowej. (1)

Wyniki najnowszych badań dowodzą, że wszystkie ostre zapalenia błony śluzowej nosa przebiegają z zajęciem błony śluzowej zatok przynosowych (zwyczajowo chorobę nazywa się ostrym zapaleniem zatok przynosowych). Jej objawy utrzymują się poniżej 12 tygodni i nie zostawiają trwałych zmian (2). Przewlekłe stany zapalne obejmujące śluzówkę nosa i zatok przynosowych wiążą się dolegliwościami, które trwają 12 tygodni lub dłużej. (3)

Zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych należy do najczęstszych chorób górnych dróg oddechowych. Zwykle ma etiologię wirusową, rzadziej stwierdza się zakażenia o podłożu bakteryjnym. Według szacunków, w ciągu roku dorośli na ostre infekcje zapadają od 2 do 5 razy, a dzieci w wieku szkolnym nawet 7-10 razy. (4)

Nieżyt nosa i zatok przynosowych – objawy

Ostre zapalenie zatok przynosowych zaczyna się nagle – choroba zawsze manifestuje się wyciekiem z nosa lub jego niedrożnością. W wielu przypadkach do listy dolegliwości dołączają ból okolic zatoki objętej procesem chorobowym (czasem uczucie rozpierania) oraz upośledzenie węchu. (2)

Wyróżnia się następujące ostre zapalenia błony śluzowej zatok i nosa: (2,7)
– wirusowe (choroba przeziębieniowa), która trwa do 10 dni;
– powirusowe – z pogorszeniem po 5 dniach lub utrzymujące się ponad 10 dni (ale poniżej 12 tygodni);
– bakteryjne – z wyciekiem lub zaleganiem wydzieliny ropnej w jamie nosowej (z przewagą jednej strony), bólem miejscowym (jednostronnym), gorączką powyżej 38 st. C, a także z pogorszeniem i wyższymi parametrami zapalenia w badaniu krwi (OB, CRP); objawy nasilają się po 5 dniach lub utrzymują ponad 10 dni.

Ostre zapalenie nosa i zatok przynosowych – leczenie

Kiedy choroba przebiega łagodnie i ma tendencje do samoograniczania, zwykle wystarcza leczenie objawowe preparatami dostępnymi bez recepty (2). Jeśli objawy nie zmniejszają się po upływie 3-5 dni lub infekcja ma ciężki przebieg, należy skonsultować się z lekarzem. (5)

W terapii stosuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) (np. Ibupar z ibuprofenem w składzie), które łagodzą bóle głowy, bóle stawowo-mięśniowe i obniżają gorączkę. Podaje się też leki mukolityczne – rozrzedzające wydzielinę dróg oddechowych i ułatwiające jej odpływ z zatok. Prawidłową wentylację zatok wspierają leki obkurczające błonę śluzową nosa. Płukanie jamy nosowej solą fizjologiczną ułatwia oczyszczanie nosa. Czasem lekarz może zalecić glikokortykosteroidy donosowe, a jeśli rozpozna ostre zapalenie błony śluzowej zatok i nosa o podłożu bakteryjnym, prawdopodobnie przepisze stosowny antybiotyk. (2) Wspomagająco na katar i stan zapalny nosa stosuje się Nozitix – wyrób medyczny, który łagodzi podrażnienia błony śluzowej i ogranicza jej obrzęk.

Nieżyt nosa – infekcja czy nie infekcja?

Zapalenie błony śluzowej nosa najczęściej wywołują wirusy (np. adenowirusy, rynowirusy, wirusy grypy, wirusy paragrypy). Rzadziej za stan zapalny odpowiadają bakterie, jak Streptococcus pneumoniae, Moraxella catarrhalis i Haemophilus influenzae. Ale nieżyt nosa nie zawsze ma podłoże infekcyjne – występuje też alergiczny nieżyt nosa (nieprawidłowa reakcja organizmu alergeny) i idiopatyczny, a więc taki, którego przyczyny nie zostały dokładnie ustalone. (6)

1. Durska G. Katar naczynioruchowy. http://alergie.mp.pl/lista/82484,katar-naczynioruchowy Data dostępu: 25.11.2016
2. Samoliński B., Gotlib T., PietruszewskaW. et al. Postępowanie w ostrym zapaleniu zatok przynosowych w praktyce lekarza rodzinnego. Stanowisko 4 Towarzystw (StanForT). Family Medicine & Primary Care Review. 2014;16(4):393-398
3. Świerczyńska-Krępa M. Nieżyt nosa i zatok przynosowych. http://www.mp.pl/otolaryngologia/nos_i_zatoki/94426,niezyt-nosa-i-zatok-przynosowych Data dostępu: 25.11.2016
4. Wachnicka-Bąk A., Lipińska-Opałka A., Będzichowska A. et al. Zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych – jedno z najczęstszych zakażeń górnych dróg oddechowych. Pediatr Med Rodz. 2014;10(1):25-31
5. Skotnicka B. Ostre i przewlekłe zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych u dzieci. http://pediatria.mp.pl/choroby/laryngologia/75983,ostre-i-przewlekle-zapalenie-blony-sluzowej-nosa-i-zatok-przynosowych-u-dzieci Data dostępu: 25.11.2016
6. Zagor M., Czarnecka P., Janoska-Jaździk M. Nieżyt nosa. https://otolaryngologia.mp.pl/choroby/choroby-nosa-i-zatok/105992,niezyt-nosa Data dostępu: 25.11.2016
7. Kościelna M. Ostre zapalenie zatok u dzieci i dorosłych (EPOS 2012). http://www.mp.pl/otolaryngologia/zalecenia/96894,ostre-zapalenie-zatok-u-dzieci-i-doroslych-epos-2012 Data dostępu: 25.11.2016

Oceń artykuł:

Opublikowane przez adamed expert. Data publikacji:

Komentarze