Terapie i leczenie

Większość przypadków raka to wynik pecha?

21 grudnia 2017

Większość przypadków raka to wynik pecha?

Dotychczas uważaliśmy, że za prawdopodobieństwo zachorowania na raka odpowiadają dwa czynniki: geny przenoszące informacje i czynniki środowiskowe, takie jak poziom stresu, styl odżywiania się, ilość ruchu, używki. Ostatnio okazało się jednak, że w grę może wchodzić też trzeci czynnik. Czy to, czy zachorujemy na raka bądź nie może zależeć… od pecha?

Według badania przeprowadzonego przez Cristiana Tomasetti i doktora Berta Vogelsteina1 z Uniwersytetu Johns Hopkins za 29 procent przypadków nowotworów odpowiadają czynniki środowiskowe. 5 procent to sprawa dziedziczenia. Co z pozostałymi 66 procentami?

Za każdym razem, kiedy dzielą się komórki, dochodzi do błędów w replikacji kodu genetycznego. To tak jakbyśmy cały czas przepisywali długi tekst, spisując z tego, który ostatnio przepisaliśmy, dzień po dniu, rok po roku albo grali w głuchy telefon. Z każdą kopią zwiększa się prawdopodobieństwo błędu. Raz zrobiony błąd będzie dalej powielany. W większości przypadków te błędy są nieznaczące, ponieważ dochodzi do nich w genach niezwiązanych z nowotworem. Nazywamy to szczęściem. Czasem jednak zła kopia trafia się w genach odpowiedzialnych za występowanie raka. To nazywamy pechem. Ale skąd wzięła się ta informacja?

Tomasetti i doktor Vogelstein wzięli pod uwagę 423 międzynarodowe badania nad rakiem, pochodzące z 69 krajów, 6 kontynentów i obejmujące 4,8 miliarda ludzi, czyli 2/3 populacji. Oszacowali oni ilość podziałów komórkowych w różnych częściach ciała i porównali to z występowaniem 17 typów raka w ciągu całego życia.

Opracowany przez nich matematyczny model wykazał wysoką korelację pomiędzy występowaniem nowotworów a ilością podziałów komórkowych. Czy to oznacza, że nie warto nic robić w kwestii zapobiegania nowotworom? Czy należy liczyć wyłącznie na szczęście, jak przy udziale w loterii?

Oczywiście, że nie. Tak jak przy jeździe samochodem, rzadko która jazda kończy się wypadkiem, ale jednak warto za każdym razem zapiąć pasy. Nigdy nie wiemy, kiedy skończy nam się szczęście.

W wyniku szkodliwych zachowań dochodzi do zwiększonej ilości błędów w kopiowaniu informacji genetycznej i z każdym dodatkowym błędem możemy tylko liczyć na to, że dojdzie do niego w mało znaczącym miejscu. Lepiej pomóc szczęściu i zmniejszyć liczbę pomyłek. Jak możemy to zrobić?

  • Jedzmy zdrowo – 5 porcji warzyw i owoców dziennie, posiłki oparte na węglowodanach takich jak ziemniaki, chleb, ryż, makaron, trochę nabiału, mięsa, jajek, małe ilości dobrych tłuszczów;2
  • Pijmy dużo wody – 2-3 litry dziennie, ograniczmy kawę i herbatę, zrezygnujmy z gazowanych napojów;2
  • Jeśli palimy – rzućmy palenie;
  • Ruszajmy się – zalecana ilość to 150 minut tygodniowo średnio intensywnych ćwiczeń aerobowych, jak szybkie chodzenie czy jazda rowerem po niezbyt trudnej trasie. Jeśli wolimy dużą intensywność, taką jak przy bieganiu czy aerobiku, wystarczy 75 minut tygodniowo. Do tego dla wszystkich ćwiczenia siłowe na każdą partię ciała (nogi, uda, plecy, brzuch, klatkę piersiową, ramiona i ręce) dwa-trzy razy w tygodniu.3
  • Zachowujmy odpowiednią wagę – w ustaleniu jej posłuży nam wskaźnik BMI, który liczymy według wzoru: nasza waga w kilogramach podzielona przez nasz wzrost w metrach razy nasz wzrost w metrach. Dobre tempo chudnięcia to 0,5 kilograma do 1 kilograma tygodniowo.4
  • Ograniczmy alkohol do 14 jednostek tygodniowo – czyli na przykład 1 kieliszka 12% wina dziennie.5

Szczęściu możemy pomóc na wiele sposobów. Oddalimy w ten sposób widmo choroby nowotworowej, zyskamy nową energię i lepsze zdrowie.

1. scutti s. ‘bad luck’ mutations increase cancer risk more than behavior, study says, dostęp online: http://edition.cnn.com/2017/03/23/health/cancer-mutations-bad-luck-study/index.html data dostępu: 07.01.2018 r.
2. nhs eating a balanced diet, dostęp online: https://www.nhs.uk/livewell/goodfood/pages/healthyeating.aspx data dostępu: 07.01.2018 r.
3. nhs physical activity guidelines for adults, dostęp online: https://www.nhs.uk/livewell/fitness/pages/physical-activity-guidelines-for-adults.aspx data dostępu: 08.01.2018 r.
4. nhs start losing weight, dostęp online: https://www.nhs.uk/livewell/loseweight/pages/start-losing-weight.aspx data dostępu: 08.01.2018 r.
5. nhs the risks of drinking too much, dostęp online: https://www.nhs.uk/livewell/alcohol/pages/effectsofalcohol.aspx data dostępu: 08.01.2018 r.

(Odwiedzono: 706 razy, w tym dzisiaj: 1)