Pediatria

Ulewanie u noworodka i niemowlaka - jak im zapobiegać?

19 czerwca 2018

Ulewanie u noworodka i niemowlaka - jak im zapobiegać?

Ulewanie, a więc zwracanie spożytego pokarmu, u noworodków i niemowląt jest zjawiskiem fizjologicznym, które występuje bardzo często. Jego przyczyną najczęściej jest refluks żołądkowo – przełykowy, w wyniku którego treści pokarmowe przemieszczają się w odwrotnym kierunku. Mimo że zazwyczaj ulewanie u niemowląt jest niegroźne, w sytuacji nasilenia zjawiska warto podjąć działania zmniejszające jego częstotliwość.

Czym jest ulewanie u noworodka?

Ulewanie u niemowlaka i noworodka jest zjawiskiem całkowicie normalnym, wynikającym z niewystarczającej dojrzałości układu pokarmowego, która na tym etapie rozwoju nie jest powodem do niepokoju. Ulewanie noworodka to zwracanie niewielkiej ilości spożytego mleka, które następuje na skutek wracania się treści żołądka do przełyku (tzw. refluks żołądkowo-przełykowy). Zwieracz znajdujący się pomiędzy przełykiem a żołądkiem nie jest na tyle wykształcony i silny, by mógł szczelnie zamknąć drogę treści pokarmowej, co często prowadzi do jej cofania się i zwracania ustami.

Ulewanie pokarmu może być także następstwem zbyt łapczywego ssania przez malucha (w wyniku czego wraz z treścią pokarmową dziecko połyka duże ilości powietrza, co z kolei skutkuje cofaniem się pokarmu) lub przyjmowania zbyt dużej ilości pokarmu, której mały żołądek nie jest w stanie jeszcze pomieścić. Przyczyny ulewania u niemowląt karmionych piersią w pierwszych tygodniach życia, związane z przyjmowaniem zbyt dużej ilości pokarmu, bywają następstwem zaburzonej laktacji, natomiast u dzieci karmionych sztucznym mlekiem – z przygotowywania za dużych porcji mieszanki. Ulewanie u niemowląt zazwyczaj następuje tuż po posiłku, choć zdarza się, że może nastąpić po upływie dłuższej chwili.

Ulewanie niemowlaka a wymioty

Ulewanie u noworodków i niemowląt jest przez rodziców bardzo często mylone z wymiotami. O ile pierwsze zjawisko nie jest powodem do niepokoju, o tyle wymioty u malucha mogą mieć bardzo poważne konsekwencje i wymagają natychmiastowej pomocy lekarskiej. Wbrew pozorom ulewanie dziecka bardzo łatwo odróżnić od wymiotów już na przysłowiowy pierwszy rzut oka. Ulewanie pokarmu u noworodka przebiega bardzo łagodnie. Treść pokarmowa powoli wycieka z buzi malucha, podczas gdy w trakcie wymiotów jest wyrzucana gwałtownie pod ciśnieniem. Dodatkowo towarzyszą jej skurcze i złe samopoczucie dziecka, które można łatwo zauważyć. Ulewanie natomiast nie powoduje u malucha żadnego dyskomfortu1.

Częste ulewanie u niemowląt – jak sobie z nim radzić?

Częste ulewanie u noworodka może (choć nie musi) opóźnić przybieranie malucha na wadze. Poza tym wiąże się z dużym dyskomfortem wynikającym z konieczności częstego przebierania malucha, dlatego warto spróbować zmniejszyć jego częstotliwość. Ulewanie u noworodka karmionego piersią często następuje na skutek łykania wraz z pokarmem dużej ilości powietrza. Zapobiec temu zjawisku może prawidłowe ułożenie dziecka podczas karmienia (mleko powinno lecieć „pod górkę”), a także robienie krótkich przerw w karmieniu, podczas których główkę malucha należy ułożyć pionowo na swoim ramieniu.

Do karmienia butelką warto wykorzystywać specjalne butelki antykolkowe, które zapobiegają łykaniu przez maluch powietrza. Podobnie jak w przypadku karmienia piersią, należy robić krótkie przerwy. Dobrze jest też podzielić ilość mleka na mniejsze części, a więc karmić częściej, w małych ilościach. Zanim włożymy dziecko do łóżeczka, tuż po karmieniu powinniśmy je potrzymać przez chwilę w pozycji pionowej (aż do odbicia się). Należy również unikać układania malca po karmieniu w pozycji na wznak. Lepiej ułożyć je na boku używając do podtrzymania dziecka na przykład kocyka.

Częste ulewanie u niemowlaka można ograniczyć także przez unikanie ucisku brzuszka. Nie należy więc dziecka tuż po karmieniu przebierać i przewijać, a także układać w takiej pozycji, aby jego nóżki znajdowały się w górze, gdyż taka pozycja sprzyja cofaniu się treści pokarmowej.

Kiedy dziecko przestaje ulewać?

Pocieszające dla rodziców dzieci, które często ulewają, z pewnością jest to, że zjawisko to mija samoistnie wraz z rozwojem malucha. U niektórych dzieci może zaniknąć już około 4 miesiąca życia. Najczęściej jednak ustępuje po ukończeniu 6 miesiąca. Zdarza się, że maluch ulewa nawet po ukończeniu pierwszego roku życia. Jeżeli zjawisku nie towarzyszą objawy wskazujące na zaburzenia układu pokarmowego i inne dolegliwości, jak chociażby wymioty, drgawki, bóle brzucha, gorączka, wówczas nie ma powodu do niepokoju.

1. Dziechciarz P. Ulewanie u dzieci. https://pediatria.mp.pl/lista/61940,ulewanie-u-dzieci. Data dostępu: 26.05.2018

(Odwiedzono: 916 razy, w tym dzisiaj: 4)