Tarczyca w ciąży – czy schorzenia tarczycy maja wpływ na przebieg ciąży?

Dowiedz się, czy zaburzenia tarczycy wpływają na przebieg ciąży.

Zaburzenia tarczyczy w ciąży

© Depositphotos.com

Choroby tarczycy mogą być niebezpieczne – zarówno dla przyszłej mamy, jak i dla płodu. Dlatego warto się badać – tylko w ten sposób można rozpoznać ewentualne patologie i jak najszybciej zacząć je leczyć. Prawidłowa terapia zapobiegnie groźnym powikłaniom i pozwoli Ci cieszyć się wszystkimi urokami macierzyństwa, bez zmartwień o zdrowie Twoje lub maluszka. (1,2)

Zaburzenia tarczycy w ciąży

U kobiet w ciąży może rozwinąć się zarówno niedoczynność, jak i nadczynność tarczycy. Nie są to, co prawda, częste zaburzenia, ale u ich podstaw leżą choroby, które – nieleczone – stanowią zagrożenie dla przyszłych mam i nienarodzonych maleństw. (1,2)

Badania wykazują, że na tzw. jawną niedoczynność tarczycy cierpi 0,5 proc. ciężarnych, jednak jej postać utajona (poprzedzająca jawną) dotyka już 2-3 proc. przyszłych mam. (1)

W niedoczynności tarczyca wydziela zbyt mało hormonów – ilość, która nie pokrywa wszystkich potrzeb organizmu. Najczęstszą przyczyną tej patologii w ciąży jest choroba Hashimoto – przewlekły stan zapalny tarczycy o podłożu autoimmunologicznym. (1)

Objawy niedoczynności tarczycy w ciąży (1)

Niedoczynność tarczycy manifestuje się m.in. wzrostem wagi, zaparciami i suchą skórą. Pacjentki skarżą się też na nieustanne uczucie zimna, osłabienie, senność, problemy z koncentracją, obniżenie nastroju. Przyszłe mamy zwykle bagatelizują dolegliwości, ponieważ wiele z nich towarzyszy prawidłowej ciąży. Co gorsza, utajona niedoczynność tarczycy nie daje żadnych objawów i jedynie badania hormonalne pozwalają wykryć zaburzenie.

Tymczasem obie postaci niedoczynności tarczycy – jawna i utajona – mogą negatywnie wpływać na przebieg ciąży. Prowadzą do szeregu powikłań, m.in. do stanu przedrzucawkowego i przedwczesnego porodu. Nieleczone, stanowią również zagrożenie dla płodu, a w dalszej perspektywie – dla prawidłowego rozwoju dziecka. Jak to możliwe?

Maleństwo w łonie matki korzysta z jej hormonów tarczycowych aż do porodu. Najtrudniej bywa w pierwszych tygodniach ciąży – kiedy zdane jest wyłącznie na tarczycę mamy. Tymczasem niedostateczne stężenie hormonów u ciężarnej zawsze oznacza ich niedobór u płodu. Hormony tarczycy są niezbędne dla maluszka – wpływają m.in. na prawidłowy rozwój jego mózgu. Jeśli ich poziom jest za niski, może dojść do różnych komplikacji, m.in. do zaburzeń rozwoju neuropsychologicznego dziecka. Na szczęście właściwie prowadzona terapia zapobiega takim powikłaniom.

Przyczyny nadczynności tarczycy w ciąży (2)

Nadczynność tarczycy stwierdza się u 0,1–0,4 proc. ciężarnych. Patologia polega na wydzielaniu zbyt dużej ilości hormonów – znacznie większej niż organizm potrzebuje. Z reguły u jej podstaw leży choroba Gravesa i Basedowa, czyli schorzenie autoimmunologiczne, w którym układ odpornościowy wytwarza przeciwciała pobudzające tarczycę do pracy.

Czasem do nadczynności tarczycy u przyszłych mam przyczynia się znaczne stężenie gonadotropiny łożyskowej (hCG). Jej szczytowy poziom obserwuje się u kresu I trymestru (później następuje spadek). Okazuje się, że hCG pobudza funkcje wydzielnicze tarczycy. Bardzo wysokie stężenia hormonu łożyskowego mogą wywołać nadczynność tarczycy w ciąży (zwykle łagodną, ustępującą w II trymestrze). Jeśli jednak tyreotoksykoza ma ciężki przebieg, pojawiają się uciążliwe torsje – tzw. niepowściągliwe wymioty ciężarnych.

Nadczynność tarczycy w ciąży – objawy (2)

Nadczynność tarczycy trudno rozpoznać u przyszłych mam bez badań – jej objawy mogą towarzyszyć prawidłowej ciąży. Pacjentkom doskwiera m.in. osłabienie, nerwowość, uczucie gorąca, nadmierna potliwość. Niepokój powinien budzić jednak spadek wagi lub brak oczekiwanego wzrostu masy ciała. Uwagi wymaga także przyspieszenie pracy serca (pow. 100 uderzeń na minutę).

Przyszłe mamy z chorobą Gravesa i Basedowa, które cierpią na nadczynność tarczycy, muszą koniecznie się leczyć. To jedyna droga, by zapobiec groźnym powikłaniom. Jakim? U kobiet w ciąży patologia może doprowadzić do nadciśnienia tętniczego i stanu przedrzucawkowego. Zwiększa się ryzyko wewnątrzmacicznego zahamowania wzrastania, czyli nieprawidłowego wzrostu maleństwa w łonie matki (w odniesieniu do wieku ciążowego). Istnieje także niebezpieczeństwo, że rozwinie się niedoczynność lub nadczynność tarczycy u płodu oraz że urodzi się dziecko z małą masą urodzeniową.

Bezcenne badania przyszłych mam

Zgodnie z zaleceniami polskich towarzystw naukowych, powinno się rutynowo oznaczać stężenia TSH u wszystkich kobiet, które dopiero planują macierzyństwo oraz u przyszłych mam – w ramach pierwszej wizyty położniczej. W przypadku rozpoznania zaburzeń tarczycy przed ciążą, należy rozpocząć leczenie u endokrynologa. Lekarz ustali również bezpieczny termin, w jakim można zacząć starać się o dziecko. (1,2)

 

1. Miśkiewicz P. Niedoczynność tarczycy w ciąży. http://www.mp.pl/pacjent/choroby/79804,niedoczynnosc-tarczycy-w-ciazy Data dostępu: 30.01.2017

2. Miśkiewicz P. Nadczynność tarczycy w ciąży. http://www.mp.pl/pacjent/choroby/78383,nadczynnosc-tarczycy-w-ciazy Data dostępu: 30.01.2017

Oceń artykuł:

Opublikowane przez adamed expert. Data publikacji:

Komentarze