Psychiatria i psychologia

Sytuacje stresowe

12 kwietnia 2017

Sytuacje stresowe

Gorączka stresowa często towarzyszy nam w pracy, na uczelni, w szkole czy sytuacjach prywatnych. Chociaż z jednej strony stres działa na organizm mobilizująco i odgrywa wówczas pozytywną rolę, kiedy sytuacje stresowe się powtarzają, organizm zaczyna być przeciążony. Przeczytaj kilka informacji o tym jak reagujemy na stres – potraktuj je nie tylko jako ciekawostkę, ale też przestrogę i motywację do zmiany stylu życia.

Reakcja organizmu na stres – trochę fizjologii

Systemami biologicznymi, które biorą udział w reakcji na stres, są przede wszystkim układ wspólczulny i oś podwzgórze-przysadka-nadnercza. Ten pierwszy odpowiada na odpowiedź ustroju, która jest czasami określana jako „reakcja walki lub ucieczki”. Pojawia się od razu po zadziałaniu stresującego bodźca i przyczynia się do wystąpienia takich objawów stresu, jak: przyspieszenie pracy serca i oddechu, napięcie mięśni czy podwyższone ciśnienie krwi. Celem tych wszystkich reakcji jest przygotowanie Twojego ciała do działania i obrony. W sytuacji tej nadnercza wydzielają więcej adrenaliny i noradrenaliny. Oś podwzgórze-przysadka-nadnercza jest natomiast aktywowana nieco później, a głównym wydzielanym wówczas hormonem jest kortyzol. Jego zwiększona sekrecja ma wpływ na układ immunologiczny i procesy zapalne.(1,2)
Reakcje organizmu na stres bywają różne u poszczególnych osób. To, co dla niektórych jest mocno stresujące, dla innych stanowi błahostkę. Musisz wiedzieć, że stres w niewielkiej dawce ma działanie pozytywne, bo pomaga radzić sobie z trudnymi zadaniami, a także rozpocząć działania obronne w chwili zagrożenia. Ludzki organizm został jednak zaprogramowany w taki sposób, aby radzić sobie ze stresem w niewielkich dawkach – niestety, stres chroniczny stanowi dla niego poważne obciążenie oraz czynnik ryzyka rozwoju niektórych schorzeń.(1)

Choroby stresowe – zdrowotne konsekwencje chronicznego stresu

Stan równowagi w organizmie nazywamy homeostazą. Stres jest natomiast jej przeciwieństwem i przyczynia się do zawirowań biologicznych oraz psychicznych. Zaburzenia homeostazy mają wpływ na proces wzrastania, fizjologię rozrodu, przyczyniają się do problemów endokrynologicznych, a także zaburzeń metabolicznych, psychicznych i odpornościowych. To, jak sytuacje stresujące wpływają na nasz organizm zależy od czasu ich trwania, indywidualnych predyspozycji oraz wpływów środowiskowych.(2) Gdy stres jest chroniczny, może przyczynić się do rozwoju różnych chorób, w tym:
– problemów ze zdrowiem psychicznym (depresja, zaburzenia osobowości itp.),
– chorób układu sercowo-naczyniowego, jak nadciśnienie tętnicze, zaburzenia rytmu serca, a w skrajnych przypadkach nawet zawał,
– otyłości lub innych zaburzeń odżywiania,
– problemów z cyklem menstruacyjnym,
– dysfunkcji seksualnych, jak przedwczesny wytrysk u mężczyzn lub zanik popędu seksualnego (zarówno u kobiet jak i mężczyzn),
– problemów ze skórą i włosami, takich jak trądzik, egzema, łuszczyca, chroniczne wypadanie włosów,
– problemów z układem pokarmowym – przykłady to choroba refluksowa, nieżyt żołądka, drażliwe jelito.(1)

Jak widzisz, konsekwencji długotrwałego stresu może być wiele, a powyższa lista nie jest pełna.

Stres jest częścią naszego życia, lecz bardzo ważne jest znalezienie sposobów na radzenie sobie z nim. Najlepszym, co możesz dla siebie zrobić, jest zapobiegać przeciążeniu stresem i co za tym idzie – kłopotom zdrowotnym. Nie krępuj się porozmawiać z lekarzem o swoich problemach. Specjalista oceni czy doskwierające Ci symptomy to reakcja organizmu na stres, czy może objaw choroby. Jeśli zaś uzna, że w Twoim przypadku przeciążenie psychiczne jest bardzo wysokie, poleci Ci specjalistyczną terapię.

Typowe bóle stresowe

Bywa, że stres i lęk powodują bóle różnych części ciała, w tym ból głowy, pleców czy bóle mięśniowe. Jeżeli więc masz tego typu dolegliwości, a lekarz nie potrafi znaleźć ich powodu, zastanów się, czy nie stoi za nimi przewlekłe napięcie nerwowe.(3)
 
1. Stress Symptoms. http://www.webmd.com/balance/stress-management/stress-symptoms-effects_of-stress-on-the-body#1 Data dostępu: 8.02.2017
2. Pawlaczyk B. Rola hormonów w regulacji homeostazy organizmu człowieka. Homines Hominibus. 2010(6): 7–20
3. Chronic pain. https://www.adaa.org/understanding-anxiety/related-illnesses/other-related-conditions/chronic-pain Data dostępu: 8.02.2017

(Odwiedzono: 2309 razy, w tym dzisiaj: 3)