Świerzb – jak leczyć uciążliwe swędzenie skóry?

Poznaj sposoby walki z pajęczakiem.

© Depositphotos.com

Czym jest świerzb?

Świerzb to choroba, którą ze względu na sposób zakażenia najczęściej diagnozuje się jesienią. Najłatwiej jest zarazić się świerzbowcem ludzkim w dużym skupisku, co więcej, szacuje się, że nawet 5% ludzi zmaga się z tą chorobą.

Co to jest świerzbowiec?

Świerzbowiec ludzki (Sarcoptes hominis) to roztocze, które wywołuje świerzb – zakaźną chorobę skóry. Jak wygląda świerzb? Należy do pajęczaków, ma zatem 8 odnóży, które ułatwiają mu szybkie poruszanie się po skórze. Pomimo niewielkich rozmiarów (samiec ma od 0,15 do 0,2 mm długości, a samica od 0,3 do 0,4 mm) w ciągu minuty może pokonać odległość aż 2,5 centymetra. Świerzbowiec rozmnaża się dość szybko, przy czym po akcie kopulacji samiec ginie. Samica natomiast drąży w ludzkim naskórku tzw. nory świerzbowcowe (ślepe kilkumilimetrowe tunele) i codziennie składa w nich maksymalnie 3 jaja. W ciągu 3 tygodni z jaja wychodzi larwa, a z niej rozwija się dorosły osobnik zdolny do dalszego rozmnażania. Poza ludzką skórą roztocze może przeżyć nie więcej niż 3 dni. Kiedy podejrzewasz u siebie świerzb, objawy powinny mieć dla Ciebie kluczowe znaczenie, bo roztocze jest tak małe, że właściwie trudno dostrzec je gołym okiem.

Świerzb u ludzi – jak możesz się nim zarazić?

Skoro wiesz już, jak wyglada swierzb, najwyższy czas, abyś dowiedziała się, jak można zarazić się świerzbem. Zachorowalność na wstydliwe choroby skórne jest często przypisywana osobom o niskim statusie materialnym i tym, które są na bakier z dbaniem o higienę. Nic bardziej mylnego, przynajmniej w przypadku świerzbu. Jak szybko można się zarazić świerzbowcem i że o zarażenie jest naprawdę łatwo, potwierdza liczba chorych. Szacuje się, że nawet u 5% populacji świata zdiagnozowaną tę chorobę – świerzb dotyczy zatem około 300 mln ludzi1. Droga przedostawania się świerzbowca ludzkiego z człowieka na człowieka też jest dość prosta – do zakażenia może dojść poprzez kontakt skóry ze skórą (najczęściej w trakcie intymnych zbliżeń), spanie w jednym łóżku i noszenie tych samych ubrań. Czynnikiem ryzyka jest długie przebywanie w dużym skupisku ludzkim, na zachorowanie narażone są też dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym oraz młodzież szkolna. Świerzbowiec potrzebuje zaledwie godziny, żeby przedostać się do warstwy rogowej skóry, a sama choroba rozwija się przez miesiąc, zanim da pierwsze objawy. Przez cały ten czas przed zdiagnozowaniem świerzbu i jego leczeniem osoba chora zaraża innych.

Zachorowanie na świerzb – jak wyglądają objawy?

Najważniejszy symptomy zarażenia się świerzbem to uporczywe swędzenie wywołane reakcją alergiczną na odchody świerzbowców i zmiany skórne. Drapanie się chorego powoduje kolejne ślady na skórze – linie nazywane przeczosami. Wśród najczęściej występujących objawów świerzbu u wszystkich chorych należy wymienić: świąd nasilający się wraz z ogrzaniem ciała (szczególnie dokuczliwy w nocy), a także zmiany skórne w przestrzeniach pomiędzy palcami dłoni, na nadgarstkach, w zgięciach i fałdach skórnych, na narządach płciowych i pośladkach, w okolicy kobiecych sutków i pępka.
Przejawy różnią się w zależności od wieku chorego i stopnia jego odporności. U niemowląt i młodszych dzieci charakterystycznymi objawami świerzbowca są grudki, pęcherzyki i krostki w fałdach skórnych, na szyi, głowie, dłoniach i podeszwach stóp. Z kolei u starszych pacjentów symptomatyczne okazują się zmiany na owłosionej skórze głowy, podeszwach stóp, łokciach i kolanach. U osób o obniżonej odporności (np. zakażonych wirusem HIV), z niepełnosprawnością intelektualną lub fizyczną mówi się o świerzbie norweskim, zwanym również świerzbem hiperkeratotycznym2. Zmiany skórne przypominają wówczas łuski i zrogowacenia.

Jak leczyc swierzb?

Powinnaś jak najszybciej zgłosić się do dermatologa, jeśli zauważysz u siebie objawy świerzbu. Na podstawie wywiadu i symptomów lekarz zdiagnozuje świerzb, może też pobrać zeskrobiny z naskórka i obejrzeć je pod mikroskopem, ale takie badanie nie jest niezbędne do rozpoznania świerzbowca. Leczenie musi objąć chorego i osoby z jego najbliższego otoczenia – każdego wieczora należy całe ciało (poza głową) posmarować maścią lub żelem (np. maścią siarkową, preparatami z permetryną lub lindanem) na świerzb, u dzieci poniżej 2 r.ż. preparat trzeba także rozsmarować na głowie. Szczególnie starannie należy pokrywać lekiem miejsca, w których najczęściej pojawiają się objawy świerzbu. Jak leczyć nadkażenia bakteryjne ran, szczególnie częstych u chorych niemowląt? Lekarz zapisuje w takich przypadkach antybiotyki doustne lub miejscowe.
Pamiętaj, że świerzb nie minie sam, dlatego jeśli zauważysz objawy u siebie (albo u kogoś z rodziny), jak najszybciej zgłoś się do dermatologa. Im wcześniej rozpoczniesz leczenie, tym mniejsze będzie prawdopodobieństwo, że zarazisz kolejne osoby, np. na powitanie ściskając dłoń współpracownika, który właśnie wrócił z długiego urlopu.

FUN FACTS:

O czym musisz pamiętać po zakończonym leczeniu?
Dla trwałego wyleczenia całej rodziny ważne jest uniknięcie ponownej infekcji. Pozbędziesz się świerzbowców, gdy po zakończonym leczeniu pościel, bieliznę i ubrania wypierzesz w temperaturze minimum 50 stopni Celsjusza. Podobny efekt uzyskasz, wkładając je do szczelnie zamkniętego foliowego worka na co najmniej 3 doby.

(1) M. Strong, P.W. Johnstone, Interventions for treating scabies, „Cochrane Database of Systematic Reviews”, nr 3/2007, s. CD000320.
(2) R.J. Hay, Scabies and pyodermas – diagnosis and treatment, „Dermatologic Therapy”, nr 22(6)/2009, s. 466-474.

Opublikowane przez adamed expert. Data publikacji:

Komentarze
  • AAABBBCCC

    Miałam, wyleczyłam, zadowolona dużo zdjęć http://www.bolimnie.com/choroba/swierzb-choroba świerzb

  • alice

    jakie konkretnie preparaty polecacie na swierzb?? a moze jakies domowe spoosby?

    • evelyn

      mogę Ci polecic novoscabin. plus jest taki że jest bez recepty i cena tez ok. miesiąc leczenie trwało, ale myślę że świerzbu nie da się szybciej wyleczyć :/ dodatkowo łykałam leki przeciwalergiczne żeby zminimalizować świąd. można tez na zmianę z octem smarować(tak mi farmaceutka doradziła :))