Stymulator serca

Jakie są wskazania do jego wszczepienia?

© Depositphotos.com

Zarówno w Polsce, jak i na całym świecie, z roku na rok u pacjentów wszczepia się coraz większą ilość rozruszników serca. Znalazły one zastosowanie u chorych z zaburzeniami rytmu serca, niewydolnością mięśnia sercowego czy nieprawidłową czynnością poszczególnych elementów serca (1). Dla wielu osób są one szansą na prowadzenie normalnego życia mimo choroby, dlatego też warto wiedzieć, co to jest stymulator serca, jakie są rodzaje tego typu urządzeń oraz jakie są główne wskazania do wszczepienia rozrusznika serca.
Historia wszczepialnych układów do stałej stymulacji serca sięga lat 60. XX wieku. Pierwszy rozrusznik serca został zaprojektowany i skonstruowany przez szwedzkiego lekarza Rune Elmqvista, zaś wszczepiono go w 1958 roku 43-letniemu mężczyźnie ze zdiagnozowanymi zaburzeniami pracy serca. Choć pacjent w ciągu reszty swojego życia musiał poddać się około 30 wymianom urządzenia, to jednak dożył dzięki nim aż 86 lat. Z biegiem czasu stymulator serca był stale rozwijamy i udoskonalany, czego dowodem jest fakt, że obecnie z tego typu urządzeń korzysta około 5 mln osób na całym świecie (2).

Co to jest stymulator serca i w jaki sposób działa?

Rozrusznik serca to układ, na który składa się stymulator z wbudowaną baterią, urządzenie analizujące rytm pracy serca, generator rytmu pracy serca oraz elektrody (jedna lub więcej). Elektrody zazwyczaj umieszcza się w prawej części serca: koniuszku prawej komory lub uszku prawego przedsionka. Za pomocą przewodzonego prądu elektrycznego rozrusznik serca wspomaga i reguluje pracę mięśnia sercowego – w stymulatorze, w zależności od indywidualnych potrzeb każdego pacjenta, można m.in. ustawić wiele parametrów pracy, takich jak napięcie, czułość, czas trwania impulsu elektrycznego czy częstotliwość rytmu stymulacji (2).

Stymulator serca – rodzaje

Co do zasady, wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje rozruszników serca:
– stymulatory jednojamowe – są one wyposażone w jeden tor wyjściowy, jeden tor detekcji oraz układ odpowiadający za działanie wybranej funkcji stymulującej, mają działanie uniwersalne, pozwalając na stymulację zarówno przedsionków, jak i komór;

– stymulatory dwujamowe – składają się z dwóch torów wyjściowych (przedsionkowego i komorowego), dwóch torów detekcji (przedsionkowego i komorowego) oraz układu odpowiedzialnego za działanie funkcji stymulacyjnej, zostały opracowane z myślą o osiągnięciu jak najbardziej zbliżonych efektów pracy zdrowego serca (3).

Rozrusznik serca – jakie są wskazania do jego wszczepienia?

Jak już wcześniej wspomniano, do podstawowych wskazań do wszczepienia stymulatora serca są rozmaite zaburzenia w pracy mięśnia sercowego. Zalicza się do nich:
– trwałe lub napadowe zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego,

– choroba węzła zatokowego,

– bradyarytmia (obniżone tętno) w przebiegu migotania przedsionka.
Podejmując decyzję o wszczepieniu rozrusznika, lekarz bierze też pod uwagę występowanie objawów związanych z powyższymi schorzeniami. Mogą to być sytuacje nagłej utraty przytomności oraz stany przedomdleniowe, zawroty głowy, symptomy niewydolności serca, a także obniżenie sprawności intelektualnej (4).

Kontrola stymulatora serca

Oczywistością jest, że prawidłowe działanie rozrusznika serca zależy przede wszystkim od prawidłowego wszczepienia zarówno stymulatora, jak i elektrod. Równie ważna jest jednak także systematyczna kontrola stymulatora serca, przeprowadzana w profesjonalnej poradni, przez wykwalifikowany w tym zakresie personel medyczny. Kontrola taka pozwala zapewnić optymalne działanie rozrusznika, rozpoznać możliwe problemy i powikłania, a także ocenić stan wyczerpania baterii (w celu zaplanowania jej terminowej wymiany). Wszczepienie rozrusznika serca wymaga od każdego pacjenta co najmniej 24-godzinnej hospitalizacji i już w tym czasie wykonuje się pierwsze badania kontrolne: sprawdza stan rany i kieszeni tkankowej, w której został umieszczony stymulator, przeprowadza EKG, wykonuje zdjęcie radiologiczne klatki piersiowej, a także reguluje parametry pracy wszczepionego urządzenia. Jeśli chodzi o późniejsze kontrole, w przypadku najprostszych rozruszników, na dwie pierwsze wizyty należy zgłosić się po upływie 4-6 miesięcy, a następnie – raz w roku, aż do pojawienia się pierwszych sygnałów wyczerpywania się baterii. Wówczas kontrole trzeba przeprowadzać co 3 miesiące. W przypadku stymulatorów dwujamowych, badania kontrolne należy powtarzać co pół roku (5).
1. Wojciechowski D, Kowalewski M, Wojciechowski A. et al. Wpływ różnych schorzeń oraz ich diagnostyki i leczenia na czynność rozrusznika serca. Postępy Nauk Medycznych 2001;2:22-29.

2. Jaguś-Jamioła A, Cissowska M, Kowal J. et.al Elektrostymulacja serca – nowoczesna metoda leczenia zaburzeń rytmu i przewodzenia. Postępowanie u chorego z wszczepionym układem stymulującym serce lub kardiowerterem – defibrylatorem. Pediatria i Medycyna Rodzinna 2012;8(2):138.

3. Kozłowski D. Podstawowe wiadomości o stymulatorach serca. Geriatria 2012;6:260-262.

4. Klaudel J. Pacjent z rozrusznikiem serca. Choroby Serca i Naczyń 2004;1(1):52.

5. Vardas E.P, Auricchio A, Blanc J.J. et.al Wytyczne dotyczące stymulacji serca i resynchronizacji. Kardiologia Polska 2007;65(12):1477-1479.

Oceń artykuł:

Opublikowane przez adamed expert. Data publikacji:

Komentarze