Śledziona pod lupą 4.67/5 (3)

Jaka jest jej budowa, jakie pełni funkcje i na co jest narażona?

śledziona

© Depositphotos.com

Określenie położenia i roli śledziony nie dla wszystkich jest proste. Niegdyś uważana była nawet za „zbędny narząd”. Tymczasem śledziona pełni w organizmie bardzo ważne funkcje. Poznaj kilka podstawowych faktów na jej temat oraz dowiedz się, jakie choroby mogą ją dotknąć.

Położenie śledziony

Gdzie znajduje się śledziona? Jest to narząd położony w lewej, górnej części jamy brzusznej. Jej rozmiar i kształt może się różnić u poszczególnych osób, jednak zwykle ma kształt pięści, purpurowy kolor i około 10 cm długości.(1)

Funkcje śledziony

Śledziona wchodzi w skład układu immunologicznego i często podkreśla się jej rolę jako filtra dla krwi. Składa się z dwóch obszarów: miazgi białej i miazgi czerwonej. Miazga biała to największe skupisko tkanki limfatycznej w organizmie – jej funkcja polega na rozpoznawaniu antygenów i produkcji przeciwciał. Miazga czerwona stanowi natomiast gęste skupisko naczyń krwionośnych (tzw. naczynia zatokowe śledziony), które filtrują krew. Tam usuwane są „stare” lub uszkodzone erytrocyty, krwinki białe oraz trombocyty (płytki krwi). Ponadto śledziona pomaga walczyć z niektórymi bakteriami, np. tymi, które powodują zapalenie płuc czy zapalenie opon mózgowych.(1,2)

Jakie schorzenia są związane ze śledzioną?

Wiesz już, do czego służy śledziona w organizmie i dlaczego jest tak ważna dla zachowania zdrowia. Niestety, jak każdy inny narząd, śledziona może sprawiać problemy zdrowotne, w tym:

  • Powiększenie śledziony: zazwyczaj jest skutkiem mononukleozy (zakażenie wirusowe), choroby wątroby, nowotworu krwi lub innych schorzeń.
  • Pęknięcie śledziony: śledziona to organ podatny na urazy, tymczasem pęknięcie śledziony grozi krwotokiem wewnętrznym, który może zagrażać życiu. Śledziona, która uległa urazowi, może pęknąć od razu lub nawet do kilku dni lub tygodni później.
  • Anemia sierpowata – to dziedziczny rodzaj niedokrwistości. U chorych na anemię sierpowatą czerwone krwinki mają inny kształt, niż u ludzi zdrowych – przypominają sierp, natomiast do możliwych powikłań choroby należą uszkodzenia różnych narządów, w tym śledziony.
  • Trombocytopenia (małopłytkowość) – czasami powiększona śledziona gromadzi nadmiar płytek krwi (trombocytów), z tej przyczyny jest ich zbyt mało we krwi.
  • Dodatkowa śledziona – szacuje się, że ma ją ok. 10% ludzi, jednak nie jest to stan zagrażający zdrowiu i uważa się go za normę.(1)

Czy zabieg usunięcia śledziony może być niebezpieczny?

Budowa organizmu człowieka jest bardzo skomplikowana, jednak każdy narząd pełni istotną rolę dla zachowania zdrowia. Dlatego zabieg usunięcia śledziony, czyli splenektomia, wykonuje się tylko wówczas, gdy w danym przypadku wyczerpane zostały inne metody leczenia. Przykładem choroby, która może wymagać usunięcia śledziony, jest ITP, czyli pierwotna małopłytkowość immunologiczna. Obecnie zabieg ten najczęściej wykonuje się metodą laparoskopową, dzięki której ryzyko powikłań jest mniejsze, w porównaniu z metodą klasyczną. Niestety, splenektomia wiąże się z upośledzeniem odporności do końca życia, dlatego pacjent z usuniętą śledzioną powinien być raz na 5 lat szczepiony przeciwko Streptococcus pneumoniae (dwoinka zapalenia płuc), a raz do roku – przeciwko grypie. Ponadto, w razie wystąpienia objawów infekcji, zawsze konieczne jest natychmiastowe przyjmowanie antybiotyków. Mimo to usunięcie śledziony jest obecnie najbardziej skuteczną metodą leczenia ITP. (2)

Dlaczego alkohol szkodzi śledzionie?

Nadużywanie alkoholu sprzyja chorobom wątroby, w tym jej marskości. Tymczasem marskość wątroby może prowadzić do powiększenia śledziony. Dlatego zawsze pij z umiarem – kobietom rekomenduje się nie więcej niż 1 drinka dziennie, mężczyźni mogą pozwolić sobie najwyżej na 2 drinki. (3)

 

1. Hoffman M. The Spleen (Human Anatomy): Picture, Location, Function, and Related Conditions.

https://www.webmd.com/digestive-disorders/picture-of-the-spleen#1 Data dostępu: 19.03.2018

2. Chojnowski K. Splenektomia w leczeniu pierwotnej małopłytkowości immunologicznej u dorosłych. Hematologia 2014; 5, 3: 241-251

3. Marcin J. What Does the Spleen Do? https://www.healthline.com/health/what-does-the-spleen-do Data dostępu: 19.03.2018

(Visited 1 489 times, 6 visits today)

Oceń artykuł:

Opublikowane przez adamed expert. Data publikacji:

Komentarze