Choroby i dolegliwości

SEPSA - przyczyny, objawy i sposoby leczenia posocznicy

6 kwietnia 2016

SEPSA - przyczyny, objawy i sposoby leczenia posocznicy

Sepsa obrosła w wiele mitów i legend, które przyczyniają się do potęgowania strachu wśród pacjentów. Warto dowiedzieć się więcej na temat posocznicy, poznać jej przyczyny, objawy i sposoby leczenia.

Sepsa – groźna od stuleci

Sepsa nie jest niczym nowym – podobne objawy dotykały chorych już w starożytności. Mimo to przez całe wieki stan wiedzy na jej temat był znikomy. Dopiero ostatnie lata przyniosły odpowiedzi na wiele ważnych pytań – wyniki zaawansowanych badań pozwoliły poznać i zrozumieć mechanizmy, jakie nią kierują.

Kiedy Twój organizm zaatakują grzyby chorobotwórcze, bakterie lub wirusy, układ immunologiczny zostaje pobudzony do walki i obrony. Jeśli jednak odporność z różnych przyczyn jest znacznie obniżona lub bariera ochronna ustroju zostaje przełamana, rozwija się sepsa, czyli zakażenie uogólnione. W jej przebiegu we krwi występuje duża liczba cytokin (mediatorów zapalenia) 1, co prowadzi do przyspieszenia akcji serca i wzrostu albo spadku temperatury ciała. Często tworzą się też mikrozakrzepy – które stają się wówczas wyjątkowo groźne. Mechanizmy, które odpowiadają za ich rozpuszczanie, przestają funkcjonować, a przez uszkodzone naczynia krwionośne osocze przedostaje się do tkanek. Do komórek ciała dociera coraz mniej tlenu. Niedotlenione komórki obumierają. Chorzy cierpią z powodu poważnych zaburzeń świadomości, do których dołączają problemy z nerkami. Dochodzi do systematycznego uszkadzania kolejnych narządów, które zaczynają nieprawidłowo działać. Zdarza się, że sepsa wiąże się z całkowitą niewydolnością organizmu oraz nieodwracalnym wstrząsem2.

Drobnoustroje odpowiedzialne za objawy sepsy

Na początku sepsy pacjenci obserwują wzrost lub obniżenie temperatury ciała, doskwiera im szybszy oddech i tętno, pojawia się stan rozbicia i ogólnego, znacznego osłabienia. Zapamiętaj te objawy – gdybyś zauważyła je u siebie lub kogoś bliskiego, nie zwlekaj z konsultacją lekarską. Zwracaj uwagę na podobne symptomy zwłaszcza po zabiegach operacyjnych, wyrywaniu zęba lub kiedy Twój organizm jest osłabiony.

Jak ustrzec się przed posocznicą? Istnieją już skuteczne szczepionki – co prawda, nie na sepsę, ale na wybrane bakterie, które ją wywołują (np. szczepienia przeciwko meningokokom lub pneumokokom). Można szczepić (tylko prywatnie) nawet niemowlęta, a także dzieci i dorosłych.

Sepsą nie można się zarazić – posocznica określa szereg objawów, które pojawiają się w przebiegu zakażenia uogólnionego. Kiedy jednak wywołują ją wirusy, grzyby albo bakterie – może dojść do zakażenia tymi mikroorganizmami.

Za posocznicę odpowiadają:
• bakterie: meningokoki, pneumokoki, gronkowce, paciorkowce, E. Coli,
• wirusy gorączki krwotocznej,
• grzyby – Candida albicans3.

Komu zagraża zakażenie uogólnione i jak się je leczy?

Na sepsę teoretycznie zachorować może każdy, nawet zdrowy człowiek. W jej wyniku w czasie od kliku do kilkunastu godzin dochodzi do stanu krytycznego, który stanowi poważne niebezpieczeństwo dla życia pacjenta. Jednak w tzw. grupie ryzyka znajdują się przede wszystkim osoby z niesprawnym układem immunologicznym: seniorzy, pacjenci z przewlekłymi chorobami, dzieci, u których układ odpornościowy dopiero się rozwija. Na rozwój posocznicy narażone są też osoby z osłabioną odpornością, np. w wyniku długotrwałego stresu labo nieodpowiedniej (drakońskiej) diety. Zakażenie uogólnione pozwija się też u pacjentów po zabiegach inwazyjnych. Sepsa wciąż jest poważnym problemem klinicznym, przede wszystkim ze względu na nadzwyczaj szybki rozwój choroby. Dlatego w jej przebiegu zasadniczą rolę odgrywają sprawna diagnostyka i wdrożenie leczenia w krótkim czasie po wystąpieniu symptomów.

Posocznicę leczy się w szpitalu, najczęściej przy pomocy antybiotyków (należy podać je jak najszybciej – kilka godzin po wystąpieniu objawów). Pacjentom powinno się uzupełniać płyny i podawać im leki nasercowe i przeciwzakrzepowe4. Przy pomocy posiewu krwi ustala się, który drobnoustrój doprowadził do rozwoju sepsy (dzięki czemu wdrażana terapia staje się skuteczniejsza). Lekarze próbują odnaleźć też tzw. pierwotne źródła zakażenia (np. ropnie). W przypadku, gdy określenie rodzaju bakterii odpowiedzialnej za posocznicę jest niemożliwe, ordynuje się antybiotyki o szerokim spektrum działania.

Sepsa – wyścig z czasem

Jeśli zauważysz u siebie objawy sepsy – natychmiast dzwoń po pomoc medyczną. Leczenie posocznicy to wyścig z czasem. Pacjentów hospitalizuje się i jak najszybciej podaje im antybiotyki.

1. Warszawski Uniwersytet Medyczny, , dostęp: 12.02.2016
2. Medycyna Praktyczna, http://infekcje.mp.pl/wytyczne/show.html?id=84857, dostęp: 12.02.2016
3. Warszawski Uniwersytet Medyczny, jw.\
4. Medycyna Praktyczna, jw.

(Odwiedzono: 3017 razy, w tym dzisiaj: 1)