Refluks 4.8/5 (10)

Jak go rozpoznać i leczyć?

© Depositphotos.com

Czym jest refluks?

Choroba refluksowa przełyku (inaczej refluks żołądkowo przełykowy lub refluks żółciowy) to stan, w którym treść żołądkowa cofa się do przełyku. Podczas połykania, dolny zwieracz przełyku (zespół mięśni w jego dolnej części) rozkurcza się, umożliwiając cieczy spłynięcie do żołądka. Następnie zamyka się ponownie. Jeśli jednak zwieracz rozluźnia się w sposób nieprawidłowy lub jest osłabiony – treść żołądkowa może wracać do przełyku. Płyn ten podrażnia jego delikatną błonę śluzową, wywołując jej uszkodzenia, stan zapalny oraz częste zgagi. Treść pokarmowa zawiera zwykle kwasy oraz pepsynę (enzym odpowiedzialny za rozkładanie białek), które produkowane są w żołądku. We wracającym do przełyku płynie często obecna jest także żółć. To właśnie te substancje odpowiedzialne są za powstawanie patologicznych zmian w przełyku.

Objawy refluksu

  • Zgaga (pieczenie w okolicach klatki piersiowej, które rozprzestrzenia się w gardle i powoduje kwaśny smak w ustach)
  • Bóle w klatce piersiowej
  • Dysfagia (trudności w przełykaniu)
  • Suchy kaszel
  • Chrypa i ból gardła
  • Nudności
  • Zwracanie pokarmu lub kwaśnego płynu
  • Wyczuwalne guzki w gardle

Czynniki ryzyka refluksu

  • 
Otyłość
  • Przepuklina rozworu przełykowego
  • Ciąża
  • Palenie
  • Astma
  • Cukrzyca
  • Opóźnione opróżnianie żołądka
  • Choroby tkanki łącznej, takie jak twardzina

Możliwe powikłania refluksu

  • Zwężenie przełyku (uszkodzenie komórek w dolnej części przełyku narażonego na działanie kwasu żołądkowego prowadzi do powstawania zbliznowaceń, które powodują trudności w połykaniu)
  • Owrzodzenie przełyku (uszkodzenia przełyku wywołane przez szkodliwe substancje zawarte w treści żołądkowej powodują powstawanie wrzodów, które mogą krwawić oraz powodować ból podczas przełykania)
  • Przełyk Barretta (zmiany w strukturze nabłonka przełyku, które zwiększają ryzyko wystąpienia nowotworu)
  • Uporczywy kaszel oraz astma
  • Zapalenie gardła i krtani
  • Zapalenie płuc
  • Obecność płynu w zatokach przynosowych i uchu środkowym
  • Refluks u niemowląt może powodować bezdech senny.

Rozpoznanie refluksu

Chorobę refluksową łatwo rozpoznać na podstawie odczuwanych symptomów. Jednak, aby potwierdzić diagnozę i określić stopień zaawansowania refluksu, lekarz prawdopodobnie zaleci wykonanie dodatkowych badań. Przeprowadza się testy określające ilość kwasu obecnego w przełyku (poprzez cewnik umieszczony w przełyku i podłączony do urządzenia monitorującego lub w trakcie badania endoskopowego). Konieczne może być także wykonanie prześwietlenia górnej części układu pokarmowego lub biopsji tkanki przełyku.

Leczenie refluksu

Refluks i wynikające z niego zapalenie przełyku to schorzenia przewlekłe, które wymagają stałego leczenia. Nawet jeśli pod wpływem przyjmowanych środków nabłonek przełyku zregeneruje się, infekcja prawdopodobnie powróci w ciągu kilku miesięcy. Dlatego stosowanie diety przy refluksie jako formy leczenia jest niezwykle ważne – zmniejsza ryzyko cofania się treści pokarmowej. Zazwyczaj organizm sam wypracowuje mechanizmy obrony przed szkodliwymi konsekwencjami refluksu. Cofanie treści pokarmowej najsilniejsze jest w ciągu dnia, kiedy chory przebywa w pozycji pionowej. Dzięki temu bardziej prawdopodobne jest, że płyn pod wpływem grawitacji wróci do żołądka. Ponadto w czasie aktywności regularnie połykana jest ślina, a każde przełknięcie zmusza treść żołądkową do powrotu na swoje miejsce. Wreszcie, zawarty w ślinie wodorowęglan neutralizuje działanie kwasów. Choroba refluksowa jest groźniejsza, jeśli nasila się w nocy. Wówczas na treść żołądkową nie działa siła grawitacji, przełykanie ustaje, a ilość produkowanej śliny jest mniejsza. Ryzyko wystąpienia poważnych uszkodzeń przełyku jest wówczas wyższe. 
Leczenie farmakologiczne obejmuje podawanie lekarstw zobojętniających kwas żołądkowy i zmniejszających jego produkcję, a także leków wspomagających gojenie podrażnionej błony śluzowej oraz wzmacniających mięśnie zwieracza przełyku. Jeśli zastosowanie tego rodzaju terapii nie pomoże, konieczna może być interwencja chirurgiczna.

Zapobieganie refluksowi

Prowadzenie zdrowego stylu życia jest istotnym czynnikiem, wpływającym na zmniejszenie ryzyka zachorowania. Dieta w refluksie powinna być dość restrykcyjna. Należy unikać produktów, które powodują nadmierne rozluźnienie mięśni zwieracza przełyku – tłustych potraw, czekolady, alkoholu, nikotyny oraz kofeiny. Napoje gazowane, soki i owoce cytrusowe, ostre przyprawy i sosy podrażniają błonę śluzową przełyku. Refluks u dzieci często wywołany jest przez alergizujące pokarmy. Należy obserwować, czy objawy nie nasilają się po podaniu konkretnych produktów. Niektóre lekarstwa, takie jak pigułki antykoncepcyjne lub leki na osteoporozę, mogą wywoływać zgagę oraz refluks. W takim wypadku warto porozmawiać z lekarzem o zmianie rodzaju medykamentów.

Oceń artykuł:

Opublikowane przez adamed expert. Data publikacji:

Komentarze