Przyczyny powstawania zaparcia

Zaparcie - nie ignoruj tego objawu.

© Depositphotos.com

Przyczyn zaparć jest wiele – od bardzo poważnych po zupełnie błahe. Najczęściej problem tkwi w źle skomponowanym jadłospisie i codziennym stresie. Nieraz jednak to alert ze strony organizmu, że dzieje się coś niepokojącego. Dlatego długotrwałe problemy z wypróżnianiem należy skonsultować z lekarzem.

Kiedy pojawia się zaparcie?

Zaparcia to już problem cywilizacyjny – tak wielu osobom doskwierają. Jaka jest Twoja pierwsza myśl w takiej sytuacji? Nie sięgaj od razu po środki przeczyszczające. Dowiedz się, co powoduje tę przypadłość i zacznij od likwidowania jej przyczyn. Wiele wskazuje na to, że za większość zaparć odpowiadamy sami…

Zwykle brak efektywnej wizyty toalecie niepokoi już po dwóch dniach. Rzeczywiście, dorośli na ogół wypróżniają się raz na dobę. Jednak jeśli zauważyłaś, że u Ciebie przerwy dwudniowe to zwykły stan rzeczy – nie przejmuj się. Wiele zależy od indywidualnych uwarunkowań organizmu.

Zaparcie pojawia się, gdy wypróżniasz się rzadziej niż 3 razy na tydzień 1, do tego oddanie stolca nie jest łatwe, a „rezultat” – twardy albo przypomina „owcze bobki”. Jeżeli czujesz, że nie wypróżniłaś się do końca – z pewnością zaparcie dopadło i Ciebie.

Jak to wygląda z medycznego punktu widzenia? Bezpośrednia przyczyna leży w mięśniach okrężnicy, jeśli osłabną, nie mogą odpowiednio szybko przemieszczać stolca w kierunku odbytnicy. I tak pojawiają się często bolesne zaparcia wraz z nieprzyjemnymi wzdęciami.

Zaparcia – czy przyczyny zawsze zależą od nas?

Niektórzy cierpią na zaparcia z powodu tzw. leniwego jelita. Tutaj najważniejszą kwestię stanowi pasaż jelitowy 2, czyli czas przesuwania się jedzenia przez przewód pokarmowy. Średnio to 72 godziny i tyle może maksymalnie trwać prawidłowa przerwa między kolejnymi wypróżnieniami, jednak i tym razem liczą się indywidualne cechy. Każdy trawi pokarm według własnego zegara biologicznego. Oczywiście, nieraz zależy to również od rodzaju spożytych dań 3. Czasem wiąże się też z płcią. Wiesz, że kobiety mają znacznie dłuższy pasaż od mężczyzn, który z biegiem lat się dalej przedłuża? Leniwe jelito, a więc za wolny pasaż jelitowy (który przekracza 72 godziny) to zaburzenie, z którym warto udać się do gastrologa 4.

Zaparcia utrudniają życie co 4. mężczyźnie i aż co 2. kobiecie 4. Jesteś jedną z nich? Skoro tak, pamiętaj, że nie każdy kłopot tego rodzaju powinien Cię martwić. Jeśli właśnie przebywasz na wakacjach, w delegacji lub na innym wyjeździe – problem z wypróżnianiem może się zdarzyć, zwykle trwa kilka dni. Podobnie, gdy masz za sobą stresujący okres, albo wprowadziłaś zmiany do swojego menu. Poważne ostrzeżenie organizm wysyła, gdy stolec nie pojawia się przez parę tygodni (mniej niż 2 razy w miesiącu) 5.

Zaparcia nad wyraz często wynikają z niewłaściwego odżywiania, posiłków spożywanych w pośpiechu, niesystematycznie, w biegu 6. Jeśli pijesz zbyt mało wody, albo zapominasz o codziennej porcji ruchu, również masz prawo odnotować komplikacje z wypróżnianiem. Pamiętaj: gdy czujesz, że organizm wzywa do oddania stolca – nie odkładaj tego na później, ponieważ uczucie parcia zaniknie. Najlepiej korzystać w tym celu z toalety rano – wtedy aktywność jelita grubego jest największa.

Problem z wypróżnianiem niejedno ma imię

Zależnie od powodu, który wywołuje zaparcia, wyróżnia się:

  • Zaparcia nawykowe – problem tkwi w Twojej głowie: nie potrafisz wypróżniać się w toaletach publicznych, wiedziesz niezdrowy tryb życia albo rano zbyt się spieszysz, by posłuchać własnego organizmu.
  • Zaparcia czynnościowe – wynikają z nieprawidłowej pracy jelit. Zwykle nie wiąże się to z groźnym schorzeniem, ale z pewnością doskwiera Ci na co dzień. Bardzo często powód dotyczy nieodpowiedniego odżywiania się lub leków, które stale zażywasz. Zaparciom sprzyjają przede wszystkim preparaty na serce, przeciwbólowe oraz wykorzystywane w leczeniu schorzeń nerek 7.
  • Zaparcia towarzyszące chorobom – na ogół wiążą się z nieprawidłową budową układu pokarmowego albo jego schorzeniami. Mogą pojawiać się też w niedoczynności tarczycy i chorobach rozwijających się na tle neurologicznym.

Jeśli problemy z wypróżnianiem utrudniają Ci życie, zastanów się, czy wina nie leży po Twojej stronie. Być może wszystko wróci do normy, gdy zmodyfikujesz dietę, będziesz więcej piła (najlepiej wodę niegazowaną), spożywała regularne, niespieszne posiłki i zadbasz o ruch, który znacznie poprawia funkcjonowanie jelit. Pamiętaj jednak, że zaparcia, które utrzymują się dłużej, wymagają wizyty u lekarza, który zaordynuje odpowiednią terapię lub skieruje Cię na badania.

1. Sonnenberg A, Koch TR, Epidemiology of constipation in the United States, Diseases of the Colon & Rectum, 1989, s. 1–8
2. Medycyna Praktyczna, http://gastrologia.mp.pl/objawy/show.html?id=50664, dostęp: 30.05.2015
3. Czytelnia Medyczna, http://www.czytelniamedyczna.pl/635,biegunki-i-zaparcia.html, dostęp: 30.05.2015
4. Sonnenberg A, Koch TR, jw.
5. Jw.
6. PZWL, http://www.wydawnictwopzwl.pl/download/208010120.pdf, dostęp: 30.05.2015
7. Czytelnia Medyczna, jw.

Opublikowane przez adamed expert. Data publikacji:

Komentarze
  • Sylwiag

    Wmoim przypadku to siedząca praca i związane z tym złe nawyki żywieniowe sa przyczyną zaparc, ale znalazłam na to sposób i stosuje czopki evaqu

  • Asioszka

    A nie boisz się, że jelita Ci się „rozleniwią”? 🙂

  • Sylwiag

    Te czopki nie rozleniwiają, bo działają miejscowo.  Świetnie za to regulują i potem wszystko działa jak trzeba- to jest właśnie ich największy plus

  • Nemo

    Nawet po dłuższym używaniu eva/qu bez trudu można wrócić do normalnego cyklu wypróżnień. Ja mam zaparcia na wyjazdach. Wtedy stosuje czopki, po powrocie nie ma już takiej potrzeby.