Próba wysiłkowa – na czym polega badanie wysiłkowego EKG?

Przeczytaj czym jest wysiłkowe EKG.

© Depositphotos.com

Elektrokardiograficzny test wysiłkowy pozwala lekarzowi ocenić czynność elektryczną serca przy większym obciążeniu – w warunkach wysiłku fizycznego. W czasie badania wykorzystuje się ruchomą bieżnię lub rower stacjonarny (ergometr rowerowy). (1,2) Wiesz, na czym polega wysiłkowe EKG i jak powinnaś przygotować do takiej próby?

W jakim celu wykonuje się wysiłkowe EKG?

Wiesz, dlaczego podczas próby wysiłkowej pacjent chodzi po bieżni ruchomej lub pedałuje na rowerze stacjonarnym?

Podczas wysiłku fizycznego mięśnie szkieletowe potrzebują więcej tlenu, a więc rytm serca musi przyspieszyć, a pojemność minutowa (ilość krwi, jaką serce wtłacza do naczyń krwionośnych przez minutę) – wzrosnąć. (1)

Okazuje się, że niektóre stany patologiczne układu sercowo-naczyniowego ujawniają się lub nasilają podczas wytężonej pracy serca. I tak, w czasie testu wysiłkowego u pacjentów z chorobą wieńcową występują objawy niedokrwienia mięśnia sercowego – zazwyczaj w klatce piersiowej pojawia się ból, a w zapisie EKG obserwuje się zmiany. (1,2)

Jednostki i wartości w EKG wysiłkowym

Kiedy, na skutek wysiłku, zbliżasz się do skrajnego wyczerpania, częstotliwość rytmu serca systematycznie rośnie – do tzw. maksymalnej częstotliwości rytmu (inaczej mówiąc: do tętna maksymalnego). Wartość ta w znacznej mierze zależy od wieku, a także od płci i stopnia wytrenowania. Możesz ją obliczyć w prosty sposób – według wzoru: 220 minus wiek. (1,2)

W przypadku badania na ergometrze rowerowym wysiłek określa się w jednostkach mocy (Wat). Przy próbie na bieżni ruchomej stosuje się jednostki metaboliczne (MET), gdzie 1 MET oznacza spoczynkowe zużycie tlenu, które wynosi 3,5 mililitry na kilogram masy ciała na minutę. (2)

Jak przygotować się do próby wysiłkowej?

Jeżeli masz zaplanowane badanie wysiłkowe EKG, powinnaś wcześniej odpowiednio się do niego przygotować. Jeśli przyjmujesz jakiekolwiek leki, zapytaj lekarza, czy możesz zażywać je przed próbą. Zwykle należy przerwać stosowanie leków, które mogą zakłócić interpretację zapisu EKG (jak np. beta-blokery). Wyjątek stanowią pacjenci z chorobą wieńcową, u których test wysiłkowy wykonuje się bez odstawienia leków.

O czym jeszcze musisz pamiętać? Przez 3 godziny przed badaniem powstrzymaj się od jedzenia i palenia tytoniu, a przez 12 godzin przed próbą unikaj większego wysiłku fizycznego.

Jak przebiega elektrokardiograficzny test wysiłkowy?

Na początku lekarz bada pacjenta (badanie zwykle obejmuje wywiad medyczny, standardowe EKG i pomiar ciśnienia tętniczego). W ten sposób specjalista ocenia, czy nie istnieją przeciwwskazania do wykonania wysiłkowego EKG. (2)

W czasie badania lekarz przyczepia specjalne elektrody do ciała badanej osoby i stale monitoruje jej stan, podobnie jak EKG, które rejestruje w 1-minutowych odstępach, w formie zapisu na papierze milimetrowym. Poza tym co 3 minuty wykonuje pomiar ciśnienia tętniczego u pacjenta. Parametry te sprawdza się także po wysiłku – w tzw. fazie odpoczynku, a dokładniej – w jej 1., 3., 6. i 9. minucie. (1,2)

W pewnych sytuacjach próbę wysiłkową należy przerwać, m.in. w przypadku bólu w klatce piersiowej i zmian w EKG, a także gdy pacjent osiągnie maksymalną częstotliwość rytmu serca (przy dobrej tolerancji wysiłku). Badanie kończy się wcześniej, jeśli występują zawroty głowy, bladość, sinica lub stan przed omdleniowy. Wskazaniem do przerwania testu wysiłkowego są również zaburzenia rytmu serca i przewodzenia impulsów elektrycznych, jak migotanie przedsionków  – najczęstsza arytmia, na którą cierpi aż 1-2 proc. całej populacji. (3)

Próba wysiłkowa – interpretacja wyników (2)

Dodatni wynik badania wysiłkowego EKG to znak, że objawy, które ujawniły się w trakcie wysiłku (jak ból w klatce piersiowej czy zmiany w EKG) mogą świadczyć o rozwoju choroby wieńcowej. W takim przypadku lekarz zaleca dodatkowe badania, na podstawie których podejmie decyzję o dalszym postępowaniu.

Jeśli podczas testu nie wystąpiły niepokojące dolegliwości, a zapis EKG jest prawidłowy, próba wysiłkowa daje wynik ujemy. Co to oznacza? Że jesteś zdrowa, a dokładniej – że (z dużym prawdopodobieństwem) nie cierpisz na chorobę niedokrwienną serca.

Protokół Bruce’a, czyli test na bieżni (2)

Jeśli próbę wysiłkową przeprowadza się na bieżni mechanicznej, można stosować różne protokoły obciążenia. Ale najczęściej test przeprowadza się według protokołu Bruce’a, w którym co 3 minuty zwiększa się prędkość i kąt nachylenia bieżni, a więc obciążenie systematycznie wzrasta. Nie obawiaj się wysiłkowego EKG: lekarz przerwie badanie w każdej chwili, jeśli tylko wyrazisz takie życzenie.

 

1. Dąbrowski A. Elektrokardiograficzna próba wysiłkowa (cz. 1). http://www.mp.pl/ekg/kurs-ekg/135194,elektrokardiograficzna-proba-wysilkowa-cz-1 Data dostępu: 26.01.2017

2. Dziedzic H., Kopeć G. Elektrokardiograficzny test wysiłkowy. http://chorobawiencowa.mp.pl/badania/62345,elektrokardiograficzny-test-wysilkowy Data dostępu: 26.01.2017

3. Postępowanie w migotaniu przedsionków. Podsumowanie wytycznych European Society of Cardiology 2010. Gajewski P., Leśniak W. (oprac.)http://www.mp.pl/artykuly/55274,postepowanie-w-migotaniu-przedsionkow-podsumowanie-wytycznych-european-society-of-cardiology-2010 Data dostępu: 26.01.2017

(Visited 587 times, 1 visits today)

Oceń artykuł:

Opublikowane przez adamed expert. Data publikacji:

Komentarze
  • Michal Patyk

    Miałem takie testy właśnie wg. protokołu Bruce’a i dzięki temu wiem na ile mnie stać. Jest forma!

  • Piotr Górny

    Zgadzam się z Michałem takie testy powinny być robione co jakiś czas dla porównania postępów i sprawdzenia swojej wydajności 🙂