Neurologia i neurochirurgia

Pończochy uciskowe

10 stycznia 2018

Pończochy uciskowe

Materiały przeznaczone do leczenia uciskowego (np. podkolanówki, pończochy, rajstopy) zwyczajowo dzieli się na klasy I-IV (zależnie od siły wywieranego ucisku). W większości przypadków zaleca się klasę I i II, rzadziej istnieją wskazania do stosowania klas wyższych. O doborze rodzaju wyrobu leczniczego oraz o klasie jego ucisku decyduje lekarz. Zakup materiałów profilaktycznych (o znacznie mniejszym ucisku niż lecznicze) jest dużo prostszy i nie wymaga dokonywania pomiaru obwodu kończyny.1

Materiały uciskowe – wskazania do kompresjoterapii

Materiały uciskowe to nieskomplikowana, bezpieczna i – co szczególnie istotne – nieinwazyjna metoda postępowania w przewlekłej niewydolności żylnej. Wspomagająco wykorzystuje się ją również w przypadku zakrzepicy żylnej – kompresjoterapia znajduje zastosowanie nie tylko w początkowej fazie choroby, ale i w profilaktyce zespołu pozakrzepowego.2

Warto zauważyć, że pończochy czy podkolanówki uciskowe nie usuną żylaków, jednak mogą skutecznie łagodzić towarzyszące im dolegliwości i zapobiegać (nieraz bardzo groźnym) powikłaniom. Ważne, by nosić je regularnie i nauczyć się właściwe je zakładać.2

Siła ucisku pozwala podzielić materiały uciskowe na profilaktyczne i lecznicze. Ich stosowanie ułatwia odpływ krwi żylnej z dystalnych części kończyn.2

Podkolanówki i pończochy uciskowe – klasy ucisku

Podkolanówki i pończochy uciskowe wywierają ucisk dozowany, a więc precyzyjnie obliczony, który nasila się ku dołowi (najintensywniejszy jest w obrębie kostki).2

Klasy ucisku wokół kostki:

  • I – siła ucisku wynosi 15-23 mmHg
  • II – siła ucisku wynosi 23-34 mmHg
  • III – siła ucisku wynosi 35-45 mmHg
  • IV – klasa stosowana w bardzo rzadkich przypadkach; z reguły materiały tego rodzaju przygotowuje się indywidualnie dla każdego pacjenta.2

Materiały uciskowe: profilaktyczne i lecznicze

Materiały profilaktyczne (np. podkolanówki, pończochy, rajstopy) zazwyczaj zaleca się w przypadku występowania czynników ryzyka rozwoju niewydolności żylnej – jak predyspozycje genetyczne, charakter wykonywanej pracy. Poza tym wskazaniem do ich stosowania są wielogodzinne podróże samolotem lub samochodem. Warto pamiętać także o systematycznym odpoczynku z uniesionymi nogami oraz ćwiczeniach, które usprawniają odpływ krwi z kończyn dolnych.2

Dobór materiałów leczniczych wymaga już konsultacji lekarskiej, podczas której lekarz ustala stopień ucisku, ich wysokość i rodzaj (pończochy, podkolanówki). Specjalista weryfikuje też istnienie ewentualnych przeciwwskazań do noszenia wyrobów uciskowych. Końcowy produkt dobiera się w aptekach lub sklepach medycznych, które zatrudniają wykwalifikowany personel (najlepiej robić to osobiście). Wybór właściwego materiału uciskowego poprzedzają precyzyjne pomiary kończyny. Dlatego warto udać się do specjalistycznego sklepu lub apteki w czasie, kiedy kończyna nie wykazuje cech obrzęku (np. w godzinach porannych).2

Podkolanówki czy pończochy? Z palcami czy bez?

W większości przypadków zaleca się podkolanówki uciskowe. Wskazaniem do stosowania wyrobów wyższych (np. pończoch nakładanych na całą kończynę lub naciąganych do połowy uda) jest obrzęk kończyny z zajęciem uda oraz obecność dużych żylaków występujących na poziomie kolana i uda.2

Na rynku dostępne są wyroby uciskowe (podkolanówki, pończochy) z palcami lub bez palców. Na wybór produktów tego rodzaju decydujący wpływ wywierają zwykle preferencje pacjenta. Jednak dla osób, które cierpią na tzw. koślawość paluchów lub patologiczną potliwość stóp, wariant bez palców może okazać się praktyczniejszy i bardziej komfortowy.2

Materiały uciskowe – pamiętaj, że…

Materiały uciskowe powinno się co 3-6 miesięcy wymieniać na nowe. Należy naciągać je starannie (nie za wysoko) i wygładzać wszystkie pofałdowania przy pomocy gumowych rękawic. Podkolanówki i pończochy uciskowe wkłada się rano i zdejmuje na noc (o ile lekarz nie zaleci inaczej).2

1. Frołow M. Pończochy uciskowe. https://zakrzepica.mp.pl/lista/59094,ponczochy-uciskowe Data dostępu: 28.01.2018
2. Frołow M. Jak prawidłowo stosować wyroby uciskowe? https://zakrzepica.mp.pl/wszystkoozakrzepicy/profilaktyka/56224,jak-prawidlowo-stosowac-wyroby-uciskowe Data dostępu: 28.01.2018

(Odwiedzono: 667 razy, w tym dzisiaj: 1)