Seksuologia

Pochwica i dyspareunia - zaburzenia związane z bólem podczas stosunku

30 grudnia 2017

Pochwica i dyspareunia - zaburzenia związane z bólem podczas stosunku
Ból podczas stosunku płciowego jest głównym objawem dwóch zaburzeń seksualnych: pochwicy i dyspareunii. Podstawowe elementy w diagnostyce i różnicowaniu tych schorzeń to badanie ginekologiczne oraz pogłębiony wywiad z pacjentką. Nie bez znaczenia jest to, że zarówno pochwica, jak i dyspareunia bardzo często mają podłoże psychologiczne.

Pochwica – skurcz mięśni pochwy

Pochwica jest zaburzeniem seksualnym, objawiającym się trwałym lub nawracającym skurczem mięśni pochwy, uniemożliwiającym wprowadzenie penisa i odbycie stosunku płciowego [1]. Uznawana jest za zaburzenie będące wynikiem zarówno czynników somatycznych, jak i psychicznych. Niekiedy pochwica stanowi następstwo wad rozwojowych, stanów zapalnych oraz różnych urazów żeńskiego narządu płciowego. Warto przy tym podkreślić, że pochwica to zaburzenie seksuologiczne i ginekologiczne. Ze względu na intensywność objawów, wyróżnia się cztery stopnie pochwicy:

  • skurcz mięśni umożliwia penetrację pochwy, jednakże stosunkowi seksualnemu towarzyszy silny ból i pieczenie,
  • skurcz mięśni umożliwia wprowadzenie do pochwy palca lub wziernika pochwowego, jednak odbycie stosunku płciowego jest niemożliwe,
  • skurcz mięśni jest na tyle silny, że uniemożliwia to wprowadzenie do pochwy palca lub wziernika, jednakże po zastosowaniu żelu znieczulającego, można przeprowadzić badanie ginekologiczne,
  • skurcz mięśni jest na tyle silny, że badanie ginekologiczne można wykonać jedynie w narkozie [1].

Objawy i sposoby leczenia pochwicy – bólu podczas stosunku

Głównym objawem pochwicy jest ból podczas stosunku, któremu niekiedy towarzyszą również uczucia szczypania i pieczenia. Pozostałe symptomy tego zaburzenia seksualnego uzależnione są od jego rodzaju. Wyróżnia się:

  • pochwicę pierwotną (psychoemocjonalną), która polega na skurczu mięśni pochwy przed lub w trakcie seksu. Objawia się ona: bólem w podbrzuszu, bólem i pieczeniem pochwy, a także niepokojem i lękiem. Leczenie pochwicy pierwotnej skupia się przede wszystkim na czynnikach psychoseksualnych, w ramach których wykorzystuje się: terapię relaksacyjną, poznawczo-behawioralną, a niekiedy również hipnoterapię,
  • pochwicę pierwotną napadową oraz pochwicę pierwotną sytuacyjną, które związane są z silnym poczuciem dyskomfortu w trakcie stosunku płciowego. Zwykle to zaburzenia psychosomatyczne, wymagające konsultacji seksuologa, ginekologa, a niekiedy także psychologa,
  • pochwicę wtórną somatyczną, która charakteryzuje się silnym skurczem mięśni w trakcie penetracji żeńskiego narządu rozrodczego. Oprócz tego pojawia się także silny ból podbrzusza oraz pieczenie sromu. Co istotne, zaburzenie to jest problemem ginekologicznym, wymagającym zastosowania preparatów przeciwzapalnych, a także lubrykantów przed stosunkiem płciowym [1].

Dyspareunia – charakterystyka zaburzenia seksualnego

Dyspareunia, podobnie jak pochwica, jest zaburzeniem seksualnym objawiającym się bólem przed lub w trakcie stosunku płciowego [2]. Co istotne, ból ten może mieć charakter stały lub nawracający. Dyspareunia niekiedy błędnie mylona jest z pochwicą, która charakteryzuje się mimowolnym skurczeniem mięśni pochwy. Warto podkreślić również to, że kobiety zmagające się z dyspareunią mogą mieć problem z wykonaniem badania ginekologicznego oraz z wprowadzeniem tamponów do pochwy [3].

Przyczyny bólu podczas stosunku płciowego

Zarówno pochwica, jak i dyspareunia mogą charakteryzować się tymi samymi przyczynami występowania. Wśród najpowszechniejszych powodów tych zaburzeń seksualnych można wymienić m.in.:

  • urazy psychiczne związane z negatywnymi przeżyciami seksualnymi,
  • urazy fizyczne lub przemoc ze strony partnera seksualnego,
  • lęk przed mężczyznami,
  • zapalenie pochwy,
  • uraz pochwy,
  • ciężki poród,
  • brak poczucia bezpieczeństwa,
  • utratę poczucia kontroli podczas stosunku płciowego,
  • niewielkie doświadczenie seksualne,
  • doświadczenie przemocy seksualnej,
  • obostrzenia o charakterze religijno-moralnym,
  • wychowanie, np. ganienie dziecka za zainteresowanie tematem seksu oraz unikanie rozmów na ten temat,
  • brak edukacji seksualnej.

[1] Jarząbek-Bielecka G., Pisarska-Krawczyk M., Kędzia W. et.al Pochwica organiczna a wrodzone wady rozwojowe http://www.phmd.pl/api/files/view/116919.pdf [dostęp 11.12.2017 r.].
[2] Wróbel. B. Ocena występowania bolesnego współżycia u kobiet w praktyce ginekologicznej. Ginekologia Położnicza. 2008;79:762-767.
[3] Leonard J. Dyspareunia: Causes and treatment of painful intercourse: https://www.medicalnewstoday.com/articles/192590.php [dostęp 11.12.2017 r.].

(Odwiedzono: 580 razy, w tym dzisiaj: 1)