Zdrowe żywienie

Piramida Maslowa

15 maja 2018

Piramida Maslowa

Potrzeby są bardzo ważną częścią osobowości człowieka. Potrzeby poszczególnych osób mogą być bardzo mocno zróżnicowane zarówno pod względem charakteru, jak i czasu realizacji. Zrozumienie mechanizmów, jakie nimi kierują wyjaśnia piramida Maslowa, która dzieli wszystkie potrzeby ludzkie na pięć podstawowych kategorii. Co warto wiedzieć na ich temat?

Czym jest piramida potrzeb Maslowa?

Piramida potrzeb człowieka, opracowana przez psychologa Abrahama Maslowa, bywa określana mianem teorii hierarchii potrzeb. Jej założeniem jest uporządkowanie potrzeb ludzkich według rangi, jaką pełni w życiu człowieka ich realizacja. Maslow wyróżnił 5 kategorii potrzeb. Największą część piramidy zajmują potrzeby fizjologiczne, czyli potrzeby niższego rzędu takie jak sen czy pożywienie. Kolejne piętra piramidy to potrzeby wyższego rzędu – mniej ważne, choć równie istotne dla człowieka. Piramida potrzeb wg Maslowa zakłada, że potrzeby muszą być spełniane po kolei, tzn. że aby wytworzyły się potrzeby wyższego rzędu, muszą być najpierw zaspokojone potrzeby podstawowe, a więc potrzeby biologiczne. Tylko zachowanie tej kolejności realizacji potrzeb sprawia, że człowiek może odczuć spełnienie.

Hierarchia potrzeb Maslowa – poznaj jej piętra

Poszczególne potrzeby wg Maslowa zajmują w życiu człowieka określone miejsce. Za najważniejsze uważane są podstawowe potrzeby człowieka związane z fizjologią. Ich zaspokajanie umożliwia prawidłowe funkcjonowanie organizmu, dlatego też zajmują one trzon piramidy i najważniejsze miejsce w całej hierarchii. Wśród nich znajduje się m.in. potrzeba snu, potrzeba jedzenia i prokreacji, a także potrzeby o szerszym zakresie, takie jak na przykład potrzeba posiadania odzieży czy miejsca zamieszkania. Dopiero zaspokojenie każdej z nich wywołuje u człowieka rozwój kolejnych.

Potrzeba bezpieczeństwa jest kolejną z ważnych potrzeb wg. Maslowa. Zgodnie z założeniami psychologa ma ona bardzo szeroki zakres, przez co jest trudna do zaspokojenia. Dotyczy ona zarówno ochrony samego życia, jak i zdrowia, a nawet bezpieczeństwa finansowego.

Kolejne potrzeby Maslowa to potrzeba miłości i przynależności, które najogólniej można ująć jako chęć kochania i bycia kochanym. Potrzeba ta związana jest z koniecznością tworzenia relacji międzyludzkich opartych nie tylko na partnerstwie, ale też koleżeństwie i przyjaźni. W tej kategorii można umieścić każdy rodzaj relacji społecznych. Potrzeba przynależności przede wszystkim dotyczy akceptacji. Każdy człowiek chce być akceptowany przez członków grup społecznych, z którymi współpracuje i współistnieje.

Następne piętro piramidy to potrzeba uznania i szacunku. Owo uznanie według twórcy hierarchii potrzeb dotyczy nie tylko innych ludzi, od których człowiek wymaga szacunku i docenienia, ale też jego samego. Innymi słowy, aby człowiek mógł poczuć się spełniony, musi szanować i akceptować samego siebie.

Samorealizacja to ostatnie piętro piramidy. Potrzeba samorealizacji, zgodnie z założeniami psychologa, może pojawić się tylko wówczas, gdy zostaną zaspokojone wszystkie pozostałe potrzeby. Do tej kategorii zalicza się chęć zdobywania wiedzy, podnoszenia swoich kwalifikacji, chęć rozwoju osobistego, a także wszelkie potrzeby związane z wrażeniami estetycznymi.

Hierarchia potrzeb – za i przeciw

O tym, czy hierarchia Maslowa ma swoje odzwierciedlenie w rzeczywistości, w świecie nauki mówi się dużo. Nie brakuje zarówno jej zwolenników, jak i przeciwników. Ci ostatni zarzucają jej twórcy to, że opracowując swoje założenia, dokonał on bardzo dużych uogólnień. Tymczasem potrzeby każdego społeczeństwa mocno różnią się od siebie. Faktem jest, że Maslow przygotowując podział najważniejszych potrzeb człowieka, opierał się na badaniach przeprowadzonych na stosunkowo wąskiej grupie badanych. W związku z tym, jak twierdzą przeciwnicy jego teorii, dokonanie owych analiz na innej grupie ludzi mogłoby przynieść zupełnie odmienne wyniki, w rezultacie obalając część założeń Maslowa.

Piramida Maslowa w praktyce

Pomimo niekiedy mocno podzielonych zdań na temat piramidy potrzeb Maslowa, o tym jak duży wpływ na poczucie spełnienia człowieka ma zaspokojenie potrzeb zarówno niższego, jak i wyższego rzędu, można przekonać się chociażby obserwując zachowanie młodych ludzi wkraczających w wiek dojrzewania. Choć w tym czasie w ich życiu bardzo dużą rolę odgrywają aspekty fizjologiczne i biologiczne, równie znaczący wpływ na ich samopoczucie wywierają potrzeby związane z poczuciem bezpieczeństwa, przynależności, miłości i samorealizacji. Niezaspokojenie którejkolwiek z nich skutkuje zaburzeniami w sferze psychospołecznej1.

1. Krawczyński M. Rozwój psychospołeczny w okresie dojrzewania płciowego i dorastania. https://pediatria.mp.pl/prawidlowyrozwoj/rozwojspoleczny/75944,rozwoj-psychospoleczny-w-okresie-dojrzewania-plciowego-i-dorastania. Data dostępu: 22.04.2018

(Odwiedzono: 2120 razy, w tym dzisiaj: 1)