Ciąża tydzień po tygodniu

Pierwszy trymestr ciąży – na co zwrócić szczególną uwagę?

11 listopada 2017

Pierwszy trymestr ciąży – na co zwrócić szczególną uwagę?

Ciąża w życiu każdej kobiety jest wyjątkowym czasem – nie tylko ze względu na fakt, że zostanie matką i będzie musiała wziąć odpowiedzialność za czyjeś życie, ale przede wszystkim ze względu na zmiany, które na trwałe zachodzą w jej ciele. Choć powszechnie uznaje się, że ciąża nie jest chorobą, to jednak kobieta w tym czasie na stałe musi podlegać opiece lekarza, a także musi zwracać uwagę na styl życia, który prowadzi. 

Pierwsze badania w ciąży

Oczywiście moment rozpoznania, czy jest się w ciąży, w dużej mierze zależy od obserwacji własnego ciała. Gdy uda się potwierdzić ciążę, warto poznać kalendarz badań dla ciężarnych. Najlepiej, by pierwsza wizyta lekarska odbyła się między 7. a 8. tygodniem ciąży. Pierwsze badania powinny być wykonane do 10. tygodnia ciąży. Wśród nich powinny znaleźć się badania takie jak: grupa krwi Rh, przeciwciała odpornościowe, morfologia krwi, badanie ogólne moczu, badania stężenia glukozy we krwi na czczo. Warto w tym czasie wykonać również badania w kierunku toksoplazmozy1. W zasadzie jest to komplet badań, który wykonuje się w pierwszym trymestrze ciąży.

W drugim trymestrze wykonuje się badanie ultrasonografem, badanie stężenia glukozy po doustnym podaniu 75 g glukozy, badanie ogólne moczu. Można również zdecydować się na badania w kierunku wad rozwojowych genetycznych1.

W trzecim trymestrze ciąży zaleca się przeprowadzenie ogólnego badania moczu, a także badania ultrasonograficzne z oceną masy płodu, a także KTG1.

Przybieranie na wadze w ciąży

Kobiety w ciąży tyją. Dlaczego? Ponieważ muszą dostarczyć sobie i dziecku najważniejszych składników odżywczych. Gromadzą również zapasy energetyczne na czas laktacji6. W przypadku prawidłowo przebiegającej ciąży, kobieta nie powinna przytyć więcej niż 20% masy swojego ciała sprzed ciąży4. W pierwszym trymestrze ciąży prawidłowy przyrost masy ciała powinien mieścić się w przedziale od 0,5 kg do 2 kg. W kolejnych trymestrach przyrost masy ciała jest szybszy, ale nie powinien przekraczać pół kilograma na tydzień5.

Wiele kobiet zapomina o tym, że ciąża nie jest pretekstem do spełniania swoich zachcianek kulinarnych. Tak jak w czasie sprzed ciąży, zdrowe odżywiania w czasie oczekiwania na dziecko jest bardzo ważne. Wiele kobiet boryka się po zakończeniu ciąży z nadmiernym przyrostem wagi. Niestety często zdarza się, że kobiety zbyt szybko przybierają na wadze. Wówczas zwiększa się ryzyko długoterminowej otyłości u matki – oznacza to, że kobiecie będzie trudno zrzucić nadprogramowe kilogramy7. Zbyt wysoka waga wpływa również negatywnie na dziecko. U noworodków narodzonych z otyłych matek można obserwować makrosomię i jej następstwa8. Dzieci są również narażone na nadwagę i otyłość w dorosłym życiu9. U kobiet dotkniętych nadmiernym przyrostem masy w czasie ciąży stwierdzono również więcej przypadków powikłań położniczych7.

Suplementy w ciąży

Ciąża to czas, gdy wzrasta zapotrzebowanie na różnego rodzaju składniki pokarmowe, energetyczne, witaminy oraz minerały. W pierwszym trymestrze ciąży należy zwrócić szczególną uwagę na kwas foliowy. Dostarczenie odpowiedniej ilości kwasu foliowego jest konieczne do prawidłowego rozwoju płodu – jego niedobory wpływają na powstawanie wad ośrodkowego układu nerwowego, na przykład wad cewy nerwowej u płodu. U kobiety ciężarnej niedobór kwasu foliowego może spowodować niedokrwistość megaloblastyczną, która jest wynikiem zbyt wolnego dojrzewania krwinek czerwonych. Organizm nie jest w stanie zapewnić sobie odpowiedniej ilości kwasu foliowego, dlatego też niezbędna jest jego suplementacja – bez niej już po czterech tygodniach wyczerpują się zapasy2.

Bez wątpienia nawyki żywieniowe w okresie sprzed ciąży, jak i w trakcie je trwania, mają duże znaczenie w rozwoju dziecka. Dzięki nim kobieta czuje się zdrowo, jest pełna witalności. Jak się okazuje, nieprawidłowy sposób żywienia w czasie oczekiwania na narodziny dziecka może niekorzystnie wpływać na przebieg ciąży i może być przyczyną powikłań3.

Czasami jednak trudno włączyć do swojej diety odpowiednią ilość składników odżywczych. Warto wówczas sięgać po suplementy diety, najlepiej takie, które są dedykowane przyszłym mamom. Pamiętać jednak należy, że decyzja o przyjmowaniu jakiegokolwiek środka powinna być konsultowana z lekarzem.

1. Spaczyński M, Kotarski M, Bastka A. et.al Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w zakresie opieki przedporodowej w ciąży o prawidłowym przebiegu. Poznań 2012.
2. Karowicz-Bilińska A, Nowak-Markwitz E, Opala T. Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w zakresie stosowania witamin i mikroelementów u kobiet planujących ciążę, ciężarnych i karmiących. Ginekologia Polska. 2014;5:359-399
3. Fraś M, Gniadek A, Poznańska-Skrzypiec J. Styl życia kobiet w ciąży. Hygeia Publick Health. 202;47(4):412-417
4. Gałązka I, Kotlarz B, Płóciennik A. et. al. Aktywność fizyczna kobiet w ciąży – czynniki wpływające na podejmowanie lub ograniczenie wysiłku fizycznego. Zdrowie Dobrostan. 2013;3:37-55
5. Świątkowska D. Poradnik żywienia kobiet w ciąży. Instytut Matki i Dziecka. Warszawa, s. 26-31
6. Herring A, Oken E. Przyrost wagi w okresie ciąży: jego znaczenie dla zdrowia matki i dziecka. Nestle. 2010;68:17-28
7. Medared M. L. Otyłość a ciąża, poród i stan zdrowia w późniejszym okresie życia kobiety. Forum Zaburzeń Metabolicznych. 2010; 1:37-45
8. Skowrońska-Jóżwik E. Otyłość a ciąża w praktyce lekarza endokrynologa. Perinatologia, Neonatologia i Ginekologia. 2009;2(3):215-217
9. Mikołajek-Bedner W, Marcinkiewicz O, Zapałowska M. et.al Wpływ otyłości na przebieg ciąży, porodu i stan urodzeniowy noworodka. Perinatologia, Neonatologia i Ginekologia. 2010;3(3):210-214

(Odwiedzono: 1537 razy, w tym dzisiaj: 5)