Interna

Opuchnięta twarz. Możliwe przyczyny w diecie i nadużywaniu alkoholu

5 lipca 2018

Opuchnięta twarz. Możliwe przyczyny w diecie i nadużywaniu alkoholu

Obrzęk okolic twarzy, który występuje bardzo rzadko, w krótkim czasie ustępuje samoistnie i nie dołączają do niego inne dolegliwości, zwykle nie jest powodem do niepokoju. Często wystarczy ograniczyć spożycie soli kuchennej i unikać używek, by zwalczyć nieprzyjemny objaw. Jednak w niektórych przypadkach dolegliwość może towarzyszyć chorobom ogólnoustrojowym, stanom zapalnym, reakcjom alergicznym lub wynikać z urazu. Co jeszcze może przyczyniać się do opuchlizny twarzy?1

Składamy się głównie z wody!

Organizm dorosłego człowieka w ok. 60 procentach składa się z wody, u noworodków zaś woda stanowi ponad 80 procent masy ciała. Woda należy do kluczowych związków chemicznych w organizmie – jej obecność stwarza warunki niezbędne do niezakłóconego przebiegu wielu reakcji chemicznych.2,3

Woda gromadzi się przestrzeniach zewnątrzkomórkowych i wewnątrzkomórkowych i pełni szereg istotnych ról w ustroju, m.in. bierze udział w przemianach metabolicznych; pomaga utrzymać równowagę wodno-elektrolitową organizmu. To niezwykle istotny składnik krwi – osocze zawiera aż 90 procent wody! Również za sprawą wody krążą erytrocyty, leukocyty i płytki krwi; do wszystkich tkanek docierają składniki odżywcze i tlen, a z komórek odprowadzane są zbędne produkty przemiany materii. Dzięki błonom komórkowym i różnicom występującym pomiędzy stężeniami elektrolitów w komórkach ten szczególny płyn może przemieszczać się między tkankami. Jednak nadmiar wody w organizmie przyczynia się do obrzęków, w tym obrzęków twarzy i jej okolic.2

Obrzęki – skutek przewodnienia

Obrzęki to zatem nic innego jak nadmiar wody nagromadzony w przestrzeni zewnątrzkomórkowej. Nie zapominajmy, że na ilość wody w organizmie wpływa głównie prawidłowa (lub nieprawidłowa) czynność tzw. ośrodka pragnienia oraz objętość wydalanego moczu. A zatem nerki są jednym z kluczowych narządów pełniących funkcje regulacyjne w stosunku do gospodarki wodnej.3

Zdrowy organizm przyjmuje i wydala podobne ilości płynów, czasem jednak mechanizmy regulacyjne mogą zawodzić i prowadzić do zatrzymywania wody w ustroju – przewodnienia, którego objawem są obrzęki – nierzadko obrzęki twarzy i jej okolic. Najczęstszą przyczyną zwiększenia przestrzeni wodnej pozakomórkowej jest wzrost stężenia sodu w organizmie, za który mogą odpowiadać np. zaburzenia o podłożu hormonalnym lub neurologicznym (związane z pobudzeniem układu współczulnego).2,3

Obrzęk twarzy – zmień dietę, unikaj używek!

Obrzęk okolic twarzy powodują nieraz stany chorobowe, w tym alergie (wówczas pojawia się także świąd). W ten sposób może objawiać się m.in. nadwrażliwość na napoje alkoholowe zarówno o charakterze alergicznym, jak i niealergicznym (należy ich unikać). Czasem przyczyn obrzęków twarzy szukać należy w nieprawidłowych (zwłaszcza zbyt restrykcyjnych) dietach i niedoborach witamin lub składników mineralnych (np. witamin z grupy B, potasu, żelaza).1,4

Nieduże przewodnienia, które pojawiają się sporadycznie i mają tendencje do szybkiego ustępowania, zwykle wskazują na konieczność wprowadzenia pewnych modyfikacji dietetycznych, najczęściej ograniczenia podaży soli kuchennej (chlorku sodu) oraz dbanie o prawidłowe nawadnianie organizmu. Czasem zbyt mała ilość przyjmowanych płynów przyczynia się do obrzęków. Jak to możliwe? Organizm w takim przypadku zaczyna oszczędzać cenny płyn – ogranicza jego wydalanie i magazynuje wodę. Pamiętajmy, że należy pić ok. 1,5-2 litrów wody w ciągu doby. W ten nieskomplikowany sposób również można zapobiegać nawrotom opuchlizny twarzy i innych części ciała.2,3

„Nalana” twarz w niedoczynności tarczycy

Specyficzną opuchliznę twarzy obserwuje się w przebiegu niedoczynności tarczycy. Choroba może wiązać się ze zmniejszonym wydalaniem wody i upośledzeniem filtracji nerkowej. Do dolegliwości dołączają obrzęki, m.in. obrzęk śluzowaty prowadzący do pogrubienia rysów twarzy oraz charakterystyczny obrzęk powiek.5

1. Skotnicka B. Obrzęk okolicy twarzy. https://pediatria.mp.pl/objawy/76144,obrzek-okolicy-twarzy Data dostępu: 21.06.2018
2. Ziółko E. Podstawy fizjologii człowieka, Oficyna Wydawnicza PWSZ w Nysie, Nysa 2006; s: 11-28
3. Załuska W., Dzimira S. Przewodnienie — patofizjologia i klinika. Forum Nefrologiczne. 2012;5(1):68-72
4. Durska G. Czy istnieje alergia na alkohol? https://alergie.mp.pl/lista/86056,czy-istnieje-alergia-na-alkohol Data dostępu: 21.06.2018
5. Niedoczynność tarczycy. https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.9.1 Data dostępu: 21.06.2018

(Odwiedzono: 297 razy, w tym dzisiaj: 5)