'
Objawy chorób Schorzenia kości i stawów

W jakich stawach najczęściej dochodzi do zmian zwyrodnieniowych?

Choroba zwyrodnieniowa stawów jest zdecydowanie jedną z najpowszechniejszych we współczesnej rzeczywistości – okazuje się bowiem, że schorzenie to dotyczy około 85% osób, które ukończyły 75. rok życia. Na pojawienie się zmian zwyrodnieniowych niezaprzeczalnie ma wpływ prowadzony tryb życia, preferowana dieta oraz uwarunkowania genetyczne[2]. Warto zastanowić się, jak objawia się zwyrodnienie poszczególnych stawów oraz których lokalizacji najczęściej dotyka ta przypadłość.

zmiany zwyrodnieniowe stawów

Zwyrodnienie stawów – ogólna charakterystyka schorzenia

Choroba zwyrodnieniowa stawów dotyczy konkretnie chrząstki stawowej, która w przebiegu schorzenia ulega stopniowej degradacji – zaburzenia odnoszą się do jakości i ilości tej chrząstki, której podstawową rolą jest amortyzacja ruchu stawów. Chrząstka odpowiada za płynne przesuwanie się powierzchni stawowych, a gdy zostaje uszkodzona, bezpośrednią konsekwencją jest ból oraz ograniczenie zakresu ruchów danego stawu[3].

Nie sposób precyzyjnie wskazać przyczyn, generujących powstawanie zmian w strukturach stawowych, jednak wymienia się dwie grupy czynników, które mają zdecydowany wpływ na potencjalne pojawienie się choroby. Jednymi z przyczyn choroby zwyrodnieniowej stawów są uwarunkowania genetyczne – podatność na to schorzenie jest więc dziedziczona. Inne podłoże zaburzeń w stawach odnosi się do prowadzonego trybu życia – oczywiste wydaje się, że zbyt obciążająca stawy aktywność zawodowa lub sportowa, znacząca nadwaga oraz nieodpowiednia dieta mogą stanowić determinanty do rozpoczęcia procesów degeneracyjnych w chrząstce stawowej. Nie bez znaczenia są również ewentualne urazy[2].

Jakie objawy powinny zaniepokoić?

Zwyrodnienie stawów w początkowej fazie przebiega bez specyficznych objawów, a charakterystyczny dla tego schorzenia ból pojawia się jako reakcja na ruch stawu lub jego obciążanie. Następnie dolegliwości te zaczynają utrudniać codzienne funkcjonowanie pacjenta, gdyż występują również w nocy – ból towarzyszący chorobie zwyrodnieniowej łączy się z odczuwalną po dłuższym spoczynku sztywnością. Stawy, których dotyczy choroba, stopniowo tracą pierwotny zakres ruchomości, a gdy nierówne powierzchnie stawowe ocierają o siebie, słyszalne są specyficzne dla tego schorzenia trzaski i trzeszczenia[3].

Które ze stawów są najbardziej zagrożone?

W zależności od prowadzonego trybu życia, podejmowanej aktywności oraz predyspozycji genetycznych, można wymienić kilka stawów, które najczęściej atakowane są przez chorobę zwyrodnieniową. Dolegliwości te stanowią odrębne jednostki chorobowe, których przebieg i etiologia są tożsame, jednak odnoszą się do innych lokalizacji w ciele pacjenta. Wśród nich znajduje się[1,2,3]:

  • zwyrodnienie stawów kolanowych,
  • zwyrodnienie stawów rąk,
  • choroba zwyrodnieniowa stawu biodrowego,
  • choroba zwyrodnieniowa stawów kręgosłupa.

Wymienione rodzaje zwyrodnień są najczęściej spotykanymi, co wynika zazwyczaj z nadmiernego obciążania stawów – zarówno staw kolanowy, biodrowy, poszczególne odcinki kręgosłupa, jak i stawy rąk poddawane są przeciążeniom, w których konsekwencji chrząstka zostaje uszkodzona, a zmiany postępują i prowadzą do jej degeneracji[1]. W każdym rodzaju schorzenia należy podkreślić istotny wpływ ograniczenia ruchomości oraz uciążliwości dolegliwości bólowych na codzienne funkcjonowanie pacjenta – bez względu na zajęty chorobą staw, schorzenie to przyczynia się do obniżenia jakości życia oraz wymaga wdrożenia odpowiednich metod terapeutycznych. Najskuteczniejsza okazuje się profesjonalna rehabilitacja oraz dbanie o aktywność i kondycję fizyczną. Zalecane jest utrzymanie optymalnej masy ciała, unikanie przeciążeń oraz stosowanie doraźnych środków przeciwbólowych. Niekoniecznie muszą to być środki farmakologiczne – doskonale sprawdza się krioterapia, masaże oraz aplikowanie ciepłych okładów[3].

Jak widać, choroba zwyrodnieniowa stawów jest popularna, a jej przebieg okazuje się wieloaspektowy – może dotyczyć rozmaitych stawów, jednak w każdym przypadku wymaga konsultacji z lekarzem i wdrożenia środków zapobiegających rozwojowi schorzenia.

Źródła:

1. Zimmermann Górska I. Choroba zwyrodnieniowa stawów – nowe spojrzenie? Medycyna Praktyczna. 2008:1-4 2. Jędrzejczyk M, Ciebiada M, Stefańczyk L. Wczesna diagnostyka obrazowa choroby zwyrodnieniowej stawów. Geriatria. 2011;5:155-161 3. Korkosz M, Guła Z. Choroba zwyrodnieniowa stawów. https://reumatologia.mp.pl/choroby/65000,choroba-zwyrodnieniowa-stawow Data dostępu 31.10.2017