wpisz szukaną frazę

Tętniak aorty brzusznej. Jakie są jego przyczyny i objawy, jak przebiega leczenie?
Choroby wewnętrzne Leczenie i terapie Objawy chorób

Tętniak aorty brzusznej. Jakie są jego przyczyny i objawy, jak przebiega leczenie?

Tętniak aorty brzusznej. Jakie są jego przyczyny i objawy, jak przebiega leczenie?
Podziel się

W większości przypadków tętniaki aorty lokalizują się w odcinku brzusznym. Często mają przebieg bezobjawowy lub skąpoobjawowy, co utrudnia i opóźnia rozpoznanie. Tymczasem zmiany naczyniowe tego rodzaju postępują stosunkowo szybko i mogą prowadzić do pęknięcia tętniaka, co zagraża życiu pacjenta. Wśród czynników ryzyka rozwoju tętniaka aorty brzusznej wymienia się nadciśnienie tętnicze, zwiększone stężenie cholesterolu we krwi oraz palenie tytoniu[1].Tętniak aorty brzusznej. Jakie są jego przyczyny i objawy, jak przebiega leczenie?

Tętniaki aorty – co to takiego?

Krew z lewej komory serca jest wpompowywana do aorty, czyli najważniejszej i największej tętnicy w ludzkim organizmie, która (wraz ze swoimi odgałęzieniami) dostarcza tlen i składniki odżywcze do wszystkich tkanek, narządów i układów. Aortę dzieli się na część wstępującą, łuk aorty i aortę zstępującą[2].

Tętniakiem aorty nazywa się poszerzenie jej światła o ponad 50 proc. (w porównaniu do wartości uznawanych za prawidłowe dla danego odcinka aorty). Tętniaki powiększają się z biegiem czasu – może to skutkować ich pęknięciem. Pęknięcie tętniaka aorty jest stanem nagłym stanowiącym bezpośrednie zagrożenie życia chorego[2].

Tętniaki tworzą się w wyniku fizycznego wpływu strumienia krwi na ściany naczyń –znaczenie ma objętość krwi wtłaczana do aorty przez lewą komorę serca, a także średnica naczynia, ciśnienie, jakie panuje w aorcie oraz obecność zmian patologicznych w ścianie naczyniowej[3].

Tętniak aorty brzusznej: przyczyny i objawy

Wyniki badań klinicznych wskazują, że na powstawanie tętniaków aorty wpływają predyspozycje genetyczne, miażdżyca oraz stany zapalne aorty (m.in. w przebiegu chorób układowych i olbrzymiokomórkowego zapalenia tętnic)[3].

Na szybszy postęp zmian (i związane z tym wyższe ryzyko pęknięcia tętniaka aorty odcinka brzusznego) wpływa:

  • palenie papierosów;
  • podeszły wiek;
  • wielkość tętniaka (im większa średnica tętniaka, tym większa progresja zmian naczyniowych);
  • nadciśnienie tętnicze;
  • przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP)[3].

Tętniak aorty brzusznej zazwyczaj przebiega bezobjawowo; objawy najczęściej towarzyszą dużym, zaawansowanym tętniakom. Pacjenci na ogół zgłaszają stały, gniotący ból w śródbrzuszu, podbrzuszu lub w okolicy lędźwiowej, który przypomina ból korzeniowy (jednak w tym przypadku ruch nie wywiera istotnego wpływu na intensywność dolegliwości). Czasem objawy łagodzi przyjęcie pozycji leżącej z nogami zgiętymi w stawach kolanowych. Badanie palpacyjne jamy brzusznej może nasunąć podejrzenie tętniaka, jeśli jego średnica przekracza 5 centymetrów (pulsujący, tkliwy guz); przy mniejszych wymiarach badanie ma jednak ograniczoną przydatność i nierzadko okazuje się zawodne. W badaniu osłuchowym często stwierdza się szmery nad aortą w odcinku brzusznym[2,4].

Pęknięcie tętniaka aorty brzusznej – groźny stan

Pęknięciu tętniaka z reguły towarzyszy silny ból w jamie brzusznej, obserwuje się szybko pogarszający się stan ogólny chorego, występuje również tachykardia (przyspieszona akcja serca), hipotensja (niedociśnienie), pojawiają się zaburzenia przytomności, a nawet utrata przytomności[2]

Tętniaki aorty brzusznej pękają do:

  • przestrzeni zaotrzewnowej (tzn. do tylnej części jamy brzusznej), wywołując nagły ból w jamie brzusznej i okolicy lędźwiowo-krzyżowej, narastające objawy wstrząsu, krwiak krocza i moszny;
  • jamy otrzewnej – w takim przypadku do silnego bólu jamy brzusznej i wstrząsu dołącza charakterystyczne powiększenie obwodu brzucha;
  • dwunastnicy – pęknięcie manifestuje się krwawieniem z przewodu pokarmowego;
  • żyły głównej dolnej, nerkowej lub biodrowej (stan przebiega z szybko narastającymi objawami niewydolności serca i zwiększonym rzutem serca)[2,3].

Tętniak aorty brzusznej – metody leczenia

W leczeniu farmakologicznym tętniaka aorty brzusznej stosuje się leki z grupy ß-blokerów, które spowalniają tempo powiększania się zmiany (tzn. tętniaka o średnicy przekraczającej 4 centymetry), jednak nie obniżają ryzyka pęknięcia tętniaka[2].

Podstawową metodą terapii tętniaków aorty jest leczenie operacyjne, które na ogół polega na usunięciu „chorego” fragmentu aorty i zastąpieniu go protezą naczyniową[2].

Leczenie tętniaków aorty poprzedza diagnostyka w kierunku choroby niedokrwiennej serca (u pacjentów z rozpoznaną chorobą wieńcową wdraża się odpowiednią terapię)[2].

Zapobiegaj tętniakom i ich powikłaniom!

Pacjentom z tzw. grupy ryzyka oraz chorym z rozpoznanymi tętniakami aorty zaleca się przede wszystkim postępowanie zmierzające do eliminacji czynników ryzyka sercowo-naczyniowego. Konieczna jest zmiana trybu życia na prozdrowotny, która obejmuje m.in. rzucenie palenia i kontrolę ciśnienia tętniczego[2].

Źródła:

1. Januszewicz W., Grodzicki T., Janaszek-Sitkowska H. et al. Nadciśnienie tętnicze — czynnik ryzyka rozwoju tętniaka aorty brzusznej. Nadciśnienie Tętnicze. 2005;9(6):469-473
2. Ludwikowska K. Tętniak aorty. https://choroby-ukladu-krazenia.mp.pl/choroby/155892,tetniak-aorty Data dostępu: 18.06.2018
3. Magdoń A. Wybrane stanu nagłe w kardiologii – przyczyny, rozpoznanie, różnicowanie, leczenie i dylematy w zawodzie ratownika medycznego. https://repozytorium.ka.edu.pl/handle/11315/13168 Data dostępu: 18.06.2018
4. Tętniak aorty. https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.2.22 Data dostępu: 18.06.2018

Zostaw komentarz

Your email address will not be published. Required fields are marked *