wpisz szukaną frazę

Szmery w sercu u dorosłego – kiedy mogą być groźne?
Choroby wewnętrzne Objawy chorób

Szmery w sercu u dorosłego – kiedy mogą być groźne?

Szmery w sercu u dorosłego – kiedy mogą być groźne?
Podziel się

Czy zdiagnozowane przez lekarza podczas standardowego osłuchiwania szmery na sercu muszą oznaczać problemy kardiologiczne? Jakie badania mogą zostać zlecone pacjentowi w takiej sytuacji? Odpowiadamy na te i inne pytania.

Szmery serca – Czym są?

Zacznijmy od wyjaśnienia, czym w ogóle są szmery serca. Mianem tym określa się zjawiska akustyczne, wykrywane przez lekarza podczas osłuchiwania chorego. Do ich bezpośrednich przyczyn anatomicznych zalicza się zmianę prawidłowej czynności mechanicznej serca lub/i dużych naczyń krwionośnych wskutek:

  • zwiększonego przepływu krwi przez niezmienione zastawki serca,
  • utrudnionego przepływu krwi przez zwężone zastawki,
  • zwrotnego przepływu krwi przez niedomykające się zastawki,
  • nieprawidłowego połączenia między naczyniami i/lub jamami serca,
  • rozszerzenia pnia tętnicy ponad ujściem łączącym ją z komorą,
  • prawidłowym lub zwiększonym przepływem krwi przez sztywną aortę.

Co do zasady, szmery serca dzieli się na szmery skurczowe (wśród nich wyróżnia się z natomiast szmery holosystoliczne, wyrzutowe, wczesnoskurczowe i późnoskurczowe), szmery rozkurczowe (te klasyfikuje się jeszcze na szmery wczesnorozkurczowe, śródrozkurczowe i przedskurczowe), a także szmery skurczowo-rozkurczowe (nazywane również szmerami ciągłymi lub maszynowymi)[1].

Szmery – czy to zawsze objawy choroby serca?

Choć rozpoznanie przez lekarza szmerów serca większości osób od razu kojarzy się z problemami kardiologicznymi, to jednak w rzeczywistości wcale tak nie jest. Szmery skurczowe typu wyrzutowego mogą bowiem towarzyszyć takim schorzeniom, jak nadczynność tarczycy, niedokrwistość (anemia) czy wysoka gorączka i ustępują po ich wyleczeniu. Co ciekawe, szmery skurczowe w fazie wyrzutu, zwane również szmerami niewinnymi, są słyszalne u 30% małych, zdrowych dzieci.

Szmerami patologicznymi są jednak zawsze szmery ciągłe, rozkurczowe oraz holosytoliczne. Są one spowodowane zmianami organicznymi w sercu, sugerującymi występowanie wrodzonych lub nabytych chorób serca. W takich przypadkach, a także wtedy, gdy szmerom towarzyszą podmiotowe lub przedmiotowe objawy zawału mięśnia sercowego, infekcyjnego zapalenia wsierdzia, niewydolności serca, niedokrwienia lub choroby zakrzepowo-zatorowej, pacjentowi powinno zlecić się wykonanie echokardiografii serca[1].

Echo serca i badanie EKG – dlaczego warto?

Jeśli obecność określonego szmeru serca sugeruje obecność choroby o podłożu kardiologicznym, u pacjentów wykonuje się najczęściej badanie EKG i badanie echo serca (echokardiografia). Analiza jego wyników może pomóc w postawieniu ostatecznej diagnozy, ale zdarza się i tak, że zapis EKG bywa prawidłowy albo wykazuje zmiany mało przydatne w diagnozie.

Obserwacje dowiodły jednak, że szmerom serca często towarzyszą rejestrowane podczas EKG inne niż standardowy rytmy pracy serca – może to być migotanie lub trzepotanie przedsionków albo rytmy pozazatokowe.

Badanie EKG u osób z nabytymi lub wrodzonymi wadami serca tak naprawdę rzadko daje prawidłowe wyniki. Zazwyczaj wykazuje ono zmiany dotyczące powiększenia lub przerostu jam serca[2].

Dzięki zastosowaniu nowoczesnych technik oraz metod prezentacji przydatne w diagnostyce szmerów serca jest również badanie echo serca. Charakteryzuje się dokładnością obrazowania anatomicznych struktur serca – jeśli oczekiwanych efektów nie przynosi echo serca przezklatkowe, wykonać można również diagnostykę przezprzełykową.

Badanie pozwala dobrać najbardziej odpowiednie do indywidualnego przypadku metody leczenia, jest również dobrym sposobem na wykluczenie organicznych przyczyn szmerów niewinnych, występujących fizjologicznie u dzieci i młodzieży[3].

Źródła:
1. Orłowska-Baranowska E. Osłuchiwanie serca – jak usłyszeć szmer oraz zrozumieć i znaleźć jego przyczynę? Kardiologia na co Dzień. 2007;4(2):144–149.
2. Baranowski R. Badanie EKG u pacjenta ze szmerem nad sercem. Kardiologia na co Dzień. 2007;4(2):158-159.
3. Kowalski M. Echokardiografia w warunkach stwierdzanego szmeru serca – czy rzeczywiście ostateczne rozpoznanie? Kardiologia na co Dzień. 2007;4(2):165.

Następny artykuł

Zostaw komentarz

Your email address will not be published. Required fields are marked *