'
Objawy chorób

Objawy ptasiej grypy – jak rozpoznać infekcję wirusem H5N1?

Za ptasią grypę odpowiadają patogeny, które wywołują chorobę zakaźną u ptaków – w większości przypadków przyczynia się do niej wirus A/H5N1. Masowe infekcje drobiu hodowlanego dokumentuje się od lat 90. ubiegłego wieku.

Jednak wirus grypy typu A cechuje się wysoką zmiennością antygenową, a jego najgroźniejszy podtyp – H5N1 – wyróżnia się też dużą zjadliwością i udało mu się przełamać barierę gatunkową.

Dlatego przypadki zachorowań na ptasią grypę występują również u ludzi – to choroba o ciężkim przebiegu, z wysoką gorączką i gwałtownym pogorszeniem, która może skończyć się tragicznie. Na szczęście wirus ten nie potrafi swobodnie rozprzestrzeniać się między ludźmi[1][2].

Jak można zakazić się wirusem ptasiej grypy?

Wyróżnia się trzy typy wirusa grypy: A, B i C. Typ B zakaża tylko ludzi, typ C – ludzi i świnie (rzadko ludzi). Wirus grypy typu A może zarażać ludzi (to częsta przyczyna corocznych epidemii, a także pandemii) i zwierzęta – w tym ptactwo i różne gatunki ssaków, np. świnie i konie. Ptasią grypę najczęściej wywołuje wirus A/H5N1[3]./p>

Naturalny gospodarz wirusa ptasiej grypy to drób i dzikie ptactwo[4]. Uważa się, że wszystkie ptaki mogą zostać nim zainfekowane, jednak nie u wszystkich gatunków rozwijają się objawy choroby[2]. W 2005 roku – gdy wyszło na jaw, że patogen może pokonywać granicę międzygatunkową – WHO (Światowa Organizacja Zdrowia) ogłosiła 3. stadium alarmu pandemicznego[1]. Do zakażenia ptasią grypą dochodzi podczas kontaktu człowieka z zainfekowanym ptactwem (najczęściej drobiem żywym lub jego odchodami)[3].

W ciągu ostatnich lat każdego roku stwierdza się kilkadziesiąt zachorowań na ptasią grypę u ludzi – najwięcej w Azji, a także Egipcie. W naszym kraju infekcję u ptaków (łabędzi) odnotowano w 2006 r. w Toruniu[1].

Dotąd nie potwierdzono, że wirus ptasiej grypy może przenosić się z człowieka na człowieka, choć istniały uzasadnione przypuszczenia, że taka droga zakażenia również jest możliwa[3]. Jednak duża zmienność wirusa wiąże się z prawdopodobieństwem, że jedna z mutacji pozwoli mu kiedyś rozprzestrzeniać się wśród ludzi[1].

Ptasia grypa – objawy

U ludzi ptasia grypa często ma agresywny przebieg; u wielu pacjentów prowadzi nawet do śmierci. Jednak to nowe schorzenie, które wciąż pozostaje tajemnicze i nie zostało jeszcze dobrze poznane. Wysoka zdolność wirusa do mutacji to dodatkowa komplikacja, która w każdej chwili może zmienić obraz kliniczny choroby[2].

Chorobie towarzyszą wysoka gorączka, ból gardła i kaszel, a w przypadkach o najcięższym przebiegu – również poważna niewydolność oddechowa – następstwo wirusowego zapalenia płuc. Nie ustalono precyzyjnego okresu inkubacji, ale – zgodnie z rekomendacją WHO – przyjmuje się okres 7-dniowy (czas dłuższy niż przy typowych grypach sezonowych).

Do pierwszych objawów ptasiej grypy należy wysoka temperatura ciała, która przekracza 38 st. C, pojawiają się też objawy grypopodobne. Niektórzy chorzy cierpią z powodu biegunek, wymiotów, bólu brzucha i klatki piersiowej oraz krwawień z nosa i dziąseł.

W wielu przypadkach początek ptasiej grypy przebiega ze zmianami w dolnych drogach oddechowych. Po 5 dobach mogą wystąpić trudności w oddychaniu. U przeważającej liczby pacjentów rozwija się zapalenie płuc i dochodzi do nagłego pogorszenia, ostrej niewydolności oddechowej i zaburzeń pracy szeregu narządów, najczęściej serca i nerek.

Wirus ptasiej grypy – groźny i zmienny

Pierwsze potwierdzone zakażenie ptasią grypą u ludzi odnotowano w 1997 r. w Hong Kongu. Po kontakcie z żywym, zakażonym drobiem u 18 osób rozwinęły się objawy ciężkiej choroby układu oddechowego[2]. Wirus ptasiej grypy to patogen o dużej zjadliwości i skłonności do nagłych, nieprzewidywalnych mutacji, któremu udało się pokonać granice między gatunkami. Na szczęście dotąd nie udowodniono, że może skutecznie przenosić się między ludźmi[3].

Źródła:

1. Czy „grypa ptasia” (H5N1) nadal stanowi zagrożenie? http://grypa.mp.pl/epidemie_pandemie/informacje/56633,czy-grypa-ptasia-h5n1-nadal-stanowi-zagrozenie Data dostępu: 18.11.2016 2. Strömberg E. Ptasia grypa. Czy ptasia grypa zwiastuje pandemię największą od pokoleń? http://www.biocen.edu.pl/volvox/textactivities/PDFs/AvianFlu_SV_pol.pdf Data dostępu: 18.11.2016 3. Gładysz A., Fleischer K, Wieliczko A. et al. Grypa ptasia - czy pandemia jest realnym zagrożeniem? http://www.mp.pl/artykuly/28387,grypa-ptasia-czy-pandemia-jest-realnym-zagrozeniem Data dostępu: 18.11.2016