wpisz szukaną frazę

Objawy chorób

O jakich dolegliwościach świadczą neutrofile poniżej normy?

Share

Neutropenia (czyli zmniejszona liczba granulocytów obojętnochłonnych we krwi) to częsty problem kliniczny – zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Do jej przyczyn należą m.in. niedokrwistość aplastyczna, zakażenia wirusowe (odra, różyczka, zapalenia wątroby), zakażenia bakteryjne (gruźlica, bruceloza), choroby autoimmunologiczne. Neutropenia może być również konsekwencją mielotoksycznego działania leków cytotoksycznych lub napromieniania dużych obszarów szpiku kostnego[1][2].neutropenia 

Neutrofile (granulocyty obojętnochłonne) – rozwój i dojrzewanie

Neutrofile to granulocyty obojętnochłonne, które należą do układu białokrwinkowego. Dojrzałe komórki wyróżniają się wielopłatowym jądrem i licznymi ziarnistościami cytoplazmatycznymi. Ich średnica wynosi 10–14 µm. Granulocyty obojętnochłonne są najliczniejszą grupą leukocytów uczestniczącą w odpowiedzi odpornościowej typu komórkowego. Ich zasadnicze zadanie polega na rozpoznawaniu i niszczeniu obcych cząsteczek i mikroorganizmów. Neutrofile mają zdolność fagocytozy[3][4].

Granulocyty (neutrofile, eozynofile, bazofile) wywodzą się z wielopotencjalnej komórki macierzystej – są produkowane w szpiku kostnym, gdzie przechodzą kolejne stadia rozwojowe. Pierwszą komórką układu granulocytarnego jest mieloblast. Podczas podziału i dojrzewania jądro komórki ulega segmentacji,  w cytoplazmie zaś pojawiają się charakterystyczne ziarnistości kwasochłonne, zasadochłonne bądź obojętnochłonne[3][4].

Szpik kostny zawiera dużą pulę dojrzałych neutrofilów – to tzw. rezerwa szpikowa. Po uwolnieniu komórek do krwi powstają dwie pule: krążąca i brzeżna (marginalna), czyli rezerwa dyspozycyjna, która kontaktuje się z komórkami śródbłonka i – w przypadku infekcji – zostaje uruchomiona jako pierwsza. Pule krążąca i brzeżna znajdują się we względnej równowadze (zawierają podobne liczby i proporcje komórek na kilogram masy ciała).

Jednak pod wpływem niektórych czynników (np. wysiłku fizycznego, wyrzutu adrenaliny) neutrofile przechodzą z puli marginalnej do krążącej, przyczyniając się do przejściowej neutrofilii. Granulocyty we krwi żyją krótko (ok. 6-10 godzin), następnie dochodzi do ich niszczenia (m.in. w śledzionie). Neutrofile mogą też przechodzić do tkanek, gdzie uczestniczą w procesach zapalnych lub ulegają apoptozie i są fagocytowane przez makrofagi[3][4].

Najczęstsze przyczyny neutropenii

Neutropenia może mieć charakter wrodzony lub nabyty (wynikający z działania czynników zewnętrznych)[2].

U podłoża neutropenii leżeć mogą zaburzenia wytwarzania granulocytów (związane np. z niedokrwistością megaloblastyczną, niedoczynnością przysadki, naciekami nowotworowymi, zespołami mielodysplastycznymi lub uszkodzeniami szpiku przez leki, promieniowanie jonizujące i zakażenia)[2].
Przyczyną neutropenii czasem jest zwiększone zużycie granulocytów obojętnochłonnych np. w przebiegu zakażeń, reakcji immunologicznych (tj. nadwrażliwości na leki, w tym penicylaminę, streptomycynę, tetracykliny, sulfonamidy)[2].

Za zmniejszoną liczbę granulocytów obojętnochłonnych we krwi może odpowiadać zmiana dystrybucji krwinek na obwodzie występująca w chorobach związanych z powiększeniem śledziony lub w stanach, w których dochodzi do zwiększenia puli marginalnej (tzw. neutropenia rzekoma)[2].

Neutropenia – konsekwencje kliniczne

Konsekwencją kliniczną zmniejszenia liczby granulocytów obojętnochłonnych poniżej 1,6 × 109/l mogą być zaburzenia odporności. Ryzyko infekcji wzrasta istotnie przy neutropenii poniżej 1,0 × 109/l. W przypadku zmniejszenia liczby całkowitej neutrofilów do wartości poniżej 0,5 × 109/l (agranulocytozy) dochodzi do zaburzeń endogennej flory bakteryjnej. Przy wartościach mniejszych niż 0,2 × 109/l objawy zapalenia mogą być nieobecne[5].

Postępowanie u chorych z zakażeniem zależy od stopnia neutropenii i jej przyczyn (np. uszkodzenie szpiku wiąże się z infekcją o przebiegu ciężkim i zagrażającym życiu). Jeśli antybiotykoterapia nie przynosi oczekiwanych efektów, rozważa się włączenie leków przeciwgrzybiczych o działaniu ogólnym. Przewlekłą neutropenię leczy się podobnie; można rozważyć też podanie granulocytarnych czynników wzrostu. Duże znaczenie przypisuje się edukacji pacjenta z zakresu profilaktyki przewlekłych zapaleń dziąseł i zębów (prawidłowa higiena jamy ustnej, regularne kontrole stomatologiczne)[5].

Cykliczna neutropenia – rzadka choroba genetyczna

Cykliczna neutropenia należy do chorób genetycznych dziedziczonych autosomalnie dominująco. Najczęściej ujawnia się w pierwszym roku życia dziecka (w postaci gorączki i zakażenia). To stosunkowo rzadkie zaburzenie, przebiegające ze zmienną liczbą neutrofilów i monocytów we krwi, najczęściej w cyklach 21-dniowych. W postępowaniu rozważa się podawanie glikokortykosteroidów, granulocytarnych czynników wzrostu (czasem w skojarzeniu z antybiotykami o szerokim zakresie działania)[2][5].

Źródła:

1. Wiercińska M. Neutrofile. https://www.mp.pl/medycynarodzinna/diagnostyka-kliniczna/badania-pomocnicze/119950,neutrofile Data dostępu: 20.03.2018
2. Dale D. C. Postępowanie u dzieci z neutropenią. Stencel D. (tłum.). Matysiak M. (konsult.). https://www.mp.pl/pediatria/artykuly-wytyczne/artykuly-przegladowe/167771,postepowanie-u-dzieci-z-neutropenia Data dostępu: 20.03.2018 (przedruk za: British Journal of Haematology. 2017; DOI: 10.1111/bjh.14 677)
3. Craig J.I.O., McClelland D.B.L., Ludlam C.A. Choroby krwi. W: Davidson Choroby wewnętrzne. Boon N.A., Colledge N.R., Walker B.R. T 3. Wydawnictwo Elsevier Urban & Partner 2010; s: 930-932
4. Dobek R., Małolepszy J. Patogeneza astmy. Neutrofil. http://www.mp.pl/artykuly/8858,patogeneza-astmy-neutrofil Data dostępu: 20.03.2018
5. Sokołowska B. Różnicowanie zaburzeń liczby i morfologii białych krwinek. Normy wskaźników opisujących układ białokrwinkowy. https://podyplomie.pl/wiedza/wielka-interna/689,roznicowanie-zaburzen-liczby-i-morfologii-bialych-krwinek-normy-wskaznikow-opisujacych-uklad Data dostępu: 20.03.2018

O adamed.expert

adamed.expert to serwis poświęcony zdrowemu stylowi życia. Przygotowaliśmy dla Ciebie liczne porady zdrowotne, żywieniowe oraz wiele innych informacji, które wykorzystane na co dzień pozwolą Ci zadbać o zdrowie swoje i najbliższych. Na naszym portalu znajdziesz również aktualności ze świata medycyny i farmaceutyki, które pozwolą Ci na bieżąco śledzić nowinki prozdrowotne wpływające na jakość Twojego życia i zdrowia. Tematy poruszane w naszym serwisie to przede wszystkim codzienne dolegliwości z zakresu m. in.: kardiologii, alergologii, ginekologii, endokrynologii oraz wielu innych dziedzin medycyny.

Dzięki informacjom, które pozyskasz na adamed.expert poznasz metody radzenia sobie z najczęstszymi dolegliwościami oraz sposoby na wyeliminowanie codziennych dolegliwości jak np. czkawka.

Warto jednak pamiętać, iż porady, które znajdziesz na naszym portalu, nie zastąpią wizyty u lekarza specjalisty i jeśli dolegliwości nie mijają, warto skonsultować z lekarzem wszelkie nieprawidłowości w funkcjonowaniu Twojego organizmu i niepokojące objawy.

Artykuły zamieszczone w serwisie pozwolą łatwiej zinterpretować wyniki badań lub dowiedzieć się, jaki lekarz pomoże w leczeniu występujących dolegliwości i chorób. Znajdziesz u nas również wiele porad żywieniowych, ułatwiających prowadzenie zdrowego trybu życia, wskazówki dotyczące działania produktów spożywczych, w tym informacje po które warto sięgnąć, a których lepiej unikać; porady dla kobiet w ciąży oraz świeżo upieczonych mam, dla dzieci w wieku szkolnym, młodzieży, dorosłych, a także seniorów.
Adamed.expert to serwis kierowany do ludzi w każdym wieku! Porusza tematy istotne dla każdego z nas, na każdym etapie życia – od przygotowania organizmu do ciąży po porady dla seniorów. Zapoznaj się z naszymi artykułami i poradami! Udanej lektury!