wpisz szukaną frazę

Mocznik we krwi
Choroby układu moczowego Objawy chorób

Mocznik we krwi

Mocznik we krwi
Podziel się

Mocznik jest syntetyzowany w wątrobie i wydalany z moczem. Jego podwyższone stężenie we krwi wskazywać może na choroby nerek, zwiększony katabolizm białek, odwodnienie, stosowanie diety wysokobiałkowej, urazy tkanek, leczenie glikokortykosterydami. Oznaczanie stężenia mocznika we krwi w celu oceny przesączania kłębuszkowego ma ograniczoną przydatność (na wysokość parametru wpływają czynniki pozanerkowe)[1][2][3].Mocznik we krwi

Wzrost stężenia mocznika we krwi – na co wskazuje?

Mocznik powstaje w wątrobie; stanowi produkt uboczny wstępnej degradacji aminokwasów. Jego prawidłowe stężenie we krwi u osoby dorosłej powinno wynosić 2,0-6,7 mmol/l (15-40 mg/dl)[2][3].

Stężenie mocznika we krwi, które przekracza górną granicę normy, zwykle wskazuje na pogorszenie funkcji nerek: ostrą lub przewlekłą niewydolność nerek. Wysokość tego parametru pozwala ocenić skuteczność dializy w przypadku pacjentów w trakcie dializoterapii (stężenie mocznika oznacza się m.in. przed rozpoczęciem hemodializy i po jej zakończeniu)[2].

Za wzrost stężenia mocznika we krwi odpowiadać może dieta wysokobiałkowa (szczególnie z dużą podażą białka pochodzącego z mięsa), stosowanie tetracyklin, sterydoterapia. Podwyższone wartości tego wskaźnika towarzyszą stanom hiperkatabolizmu, urazom tkanek (w tym ciężkim oparzeniom, zmiażdżeniu tkanek), krwawieniom do przewodu pokarmowego[1][2].

Ostra niewydolność nerek – obraz kliniczny

U podstaw ostrej niewydolności nerek leżeć może uszkodzenie miąższu nerek (kłębuszków albo cewek nerkowych), utrudnienie odpływu moczu z nerek i ograniczenie przepływu krwi przez nerki (np. w wyniku krwotoku, odwodnienia, ciężkiej niewydolności serca, wstrząsu)[4].

W przebiegu ostrej niewydolności nerek dochodzi czasem do zmniejszenia objętości oddawanego moczu (skąpomoczu, bezmoczu). W przypadku zmniejszenia przepływu krwi przez nerki chorzy często skarżą się m.in. na wymioty, biegunki, objawy odwodnienia[4].

Toksycznemu uszkodzeniu nerek przez glikol etylenowy lub alkohol metylowy towarzyszą objawy zatrucia (dolegliwości ze strony układu nerwowego lub przewodu pokarmowego). W stanach zapalnych nerek występują krwiomocz, obrzęki, wysokie ciśnienie krwi. Zablokowanie odpływu moczu z nerek przebiega z bólem okolicy lędźwiowej kręgosłupa i skąpomoczem. W przebiegu ostrego śródmiąższowego zapalenia nerek pojawiają się bóle stawowe i zmiany skórne[4].

Przewlekła niewydolność nerek – przyczyny i skutki

Do najpowszechniejszych przyczyn przewlekłej niewydolności nerek należą nefropatia cukrzycowa, kłębuszkowe zapalenia nerek, nefropatia nadciśnieniowa. Stan przewlekły zawsze wiąże się z redukcją liczby prawidłowo funkcjonujących nefronów i zwłóknieniem nerek. Choroba nerek w takich przypadkach zwykle postępuje i skutkuje systematycznym pogorszaniem się czynności nerek. Jej przebieg zależy od przyczyny i stadium[5].

U pacjentów z pierwotną chorobą nerek (jak kłębuszkowe zapalenie nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek) występuje m.in. białkomocz, krwiomocz, wysokie ciśnienie krwi, czasem obrzęki. U chorych z cukrzycą lub nadciśnieniem tętniczym o przewlekłej chorobie nerek początkowo świadczy mikroalbuminuria (nieduża obecność albuminy w moczu); w niektórych przypadkach pierwszy zaobserwowany objaw stanowi podwyższone ciśnienie krwi lub częstomocz (szczególnie w godzinach nocnych)[5].

W wyniku zmniejszenia przesączania kłębuszkowego i upośledzenia funkcji nerek objawy niewydolności rozwijają się. Gromadzenie wody i sodu w organizmie powoduje wzrost ciśnienia krwi, obrzęki, zaburzenia pracy serca oraz związane z tym zadyszki i uczucie duszności. Nieprawidłowe wydalanie fosforanów i upośledzenie produkcji witaminy D (tzn. jej postaci biologicznie czynnej) skutkuje m.in. rozwojem nadczynności przytarczyc i osteodystrofią nerkową. Postępująca choroba może prowadzić do kwasicy, niedokrwistości, zwiększać ryzyko sercowo-naczyniowe. Konsekwencją gromadzenia toksyn mocznicowych w ustroju są zaburzenia wielonarządowe[5].

Zwiększone stężenie mocznika – co dalej?

Konsultacji lekarskiej wymagają pacjenci z rozpoznaną przewlekłą chorobą nerek oraz osoby, u których zwiększone stężenie mocznika stwierdzono po raz pierwszy. Pilnej oceny lekarskiej wymagają chorzy z objawami ostrej niewydolności nerek (wymioty, biegunka, dolegliwości bólowe, skąpomocz, bezmocz)[2].

Źródła:

1. Fijałkowska-Morawska J. Badania diagnostyczne w nefrologii. http://a.umed.pl/ Data dostępu: 3.03.2018
2. Drabczyk R. Mocznik. https://nefrologia.mp.pl/diagnostyka/51975,mocznik Data dostępu: 3.03.2018
3. Oznaczanie mocznika w płynach ustrojowych metodą hydrolizy enzymatycznej. http://www.pchba.amu.edu.pl/cw%20CBA/cw3.pdf Data dostępu: 3.03.2018
4. Myśliwiec M., Drabczyk R. Ostra niewydolność nerek. https://nefrologia.mp.pl/choroby/chorobyudoroslych/51918,ostra-niewydolnosc-nerek Data dostępu: 3.03.2018
5. Myśliwiec M., Drabczyk R., Grenda R. Przewlekła niewydolność nerek. https://nefrologia.mp.pl/choroby/chorobyudoroslych/51919,przewlekla-niewydolnosc-nerekData dostępu: 3.03.2018

Następny artykuł

Zostaw komentarz

Your email address will not be published. Required fields are marked *