wpisz szukaną frazę

Choroby wewnętrzne Objawy chorób

Leki na gorączkę – jak działają?

Share

Jesień i zima to czas zwiększonej zachorowalności na rozmaite infekcje i przeziębienia, którym towarzyszy kaszel, katar, bóle głowy, a przede wszystkim – wysoka temperatura. Wielu z nas sięga wówczas po dostępne bez recepty popularne leki obniżające gorączkę. Jakie są ich rodzaje, czym się charakteryzują, jak działają? Sprawdzamy!Zasady przyjmowania leków

Gorączka to jeden z najważniejszych objawów, pomagających w rozpoznaniu schorzenia oraz informującym o zaostrzeniu jego przebiegu. Jej bezpośrednią przyczyną fizjologiczną są zaburzenia ośrodka termoregulacji, znajdującego się w przedniej części podwzgórza. Pod wpływem powstających w wyniku stanów zapalnych i infekcji substancji ośrodek ten – mówiąc potocznie – „przestawia się” na wyższą temperaturę, co powoduje stopniowe podnoszenie się temperatury ciała. Gorączkę diagnozuje się w sytuacji, gdy ciepłota ciała mierzona w odbycie wynosi powyżej 38°C, w jamie ustnej – powyżej 37,8°C, zaś pod pachą – powyżej 37,2°C. Co ważne, wysoka temperatura sięgająca 39°C zazwyczaj nie zaburza pracy organizmu. Dopiero przy ciepłocie w granicach 40,5-41°C pojawiają się zaburzenia świadomości, a powyżej 42°C następuje nieodwracalne uszkodzenie mózgu1.

Wysoka temperatura – możliwe przyczyny

W praktyce lekarskiej wyróżnia się pięć zasadniczych grup przyczyn stanów gorączkowych:

  • gorączki wywołane przez czynniki zakaźne (bakterie, wirusy, pasożyty),
  • gorączki wywołane przez proces nowotworowy (towarzyszą chorobom nowotworowym krwi, układu chłonnego oraz guzom),
  • gorączki wywołane przez zaburzenia immunologiczne (toczeń rumieniowaty układowy, reumatoidalne zapalenie stawów, choroby ziarniniakowe),
  • gorączki o przyczynach endokrynologicznych, metabolicznych i polekowych,
  • inne rodzaje gorączek (gorączka symulowana, hipertermia wegetatywna).

Bez względu na rodzaj gorączki, za każdym razem konieczne jest wdrożenie odpowiedniego leczenia, a znajdujące szerokie zastosowanie w tym zakresie leki przeciw gorączce to głównie acetaminofen (paracetamol) oraz niesteroidowe leki przeciwzapalne2.

Lek na gorączkę – jak wybrać?

Lek przeciwgorączkowy można kupić bez recepty w każdej aptece. Dla jak największego bezpieczeństwa stosowania, warto wiedzieć, czym charakteryzują się ich poszczególne rodzaje i jak działają.

Acetominofen (paracetamol) – działa przeciwgorączkowo przez obniżanie poziomu prostaglandyn w podwzgórzu oraz blokowanie działania innych niekorzystnych substancji na przednią część podwzgórza. Paracetamol przenika barierę krew-mózg, posiada fizjologiczne pH. Badania dowiodły, że paracetamol w dawkach terapeutycznych (maksymalnie 4 g na dobę w czterech dawkach po 1 g) nie daje objawów niepożądanych dotyczących nerek, przewodu pokarmowego czy zaburzeń agregacji płytek. Jest to jedyny lek na gorączkę, który mogą stosować kobiety w ciąży i karmiące, a także który można podawać noworodkom3.

Ibuprofen – działa trójkierunkowo, hamując procesy zapalne, uśmierzając ból oraz obniżając gorączkę. Mechanizmy te są możliwe dzięki zdolności ibuprofenu do hamowania naturalnie występującego w organizmie enzymu cyklooksynegazy, a konkretniej jej odmiany COX-2, która jest wytwarzana w tkankach jedynie po wystąpieniu infekcji czy urazu. Ta odmiana przekazuje bodźce bólowe do mózgu, a to z kolei jest sygnałem dla znajdującego się w podwzgórzu ośrodka regulacji temperatury do zwiększonej produkcji ciepła. Zahamowanie aktywności COX-2 daje efekt przeciwbólowy, przeciwzapalny oraz przeciwgorączkowy. Ibuprofen jest zalecany jako lek przeciwgorączkowy dla dzieci powyżej 6. miesiąca życia, ale jak każdy niesteroidowy lek przeciwzapalny może powodować działania niepożądane (np. w postaci owrzodzeń żołądka).

Kwas acetylosalicylowy (aspiryna) – zaliczana do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych to jeden z najpopularniejszych leków na gorączkę, posiadający także właściwości przeciwbólowe. Działanie to, podobnie jak w przypadku ibuprofenu, związane jest z blokowaniem działania enzymu COX-2, stymulującego ośrodek regulacji temperatury do podwyższania ciepłoty ciała5.

1. Mrozińska M. Zasady stosowania leków przeciwgorączkowych u dzieci. Lek w Polsce. 2010,4(166):1.
2. Kucharz E.J. Diagnostyka różnicowa stanów gorączkowych. Roczniki Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie. 2010;56(1):26-28.
3. Mrozińska M, Stopiński P. Paracetamol (acetaminofen) – dawki skuteczne i bezpieczne. Przewodnik Lekarza. 2003;6(2):88-94.
4. Karaźniewicz M. Czterdzieści lat doświadczeń stosowania ibuprofenu w lecznictwie. Nowiny Lekarskie. 2007;76(2):195-197.
5. Czyż M, Watała C. Aspiryna – cudowne panaceum? Molekularne mechanizmy działania kwasu acetylosalicylowego w organizmie. Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej. 2005;59:105-107.

O adamed.expert

adamed.expert to serwis poświęcony zdrowemu stylowi życia. Przygotowaliśmy dla Ciebie liczne porady zdrowotne, żywieniowe oraz wiele innych informacji, które wykorzystane na co dzień pozwolą Ci zadbać o zdrowie swoje i najbliższych. Na naszym portalu znajdziesz również aktualności ze świata medycyny i farmaceutyki, które pozwolą Ci na bieżąco śledzić nowinki prozdrowotne wpływające na jakość Twojego życia i zdrowia. Tematy poruszane w naszym serwisie to przede wszystkim codzienne dolegliwości z zakresu m. in.: kardiologii, alergologii, ginekologii, endokrynologii oraz wielu innych dziedzin medycyny.

Dzięki informacjom, które pozyskasz na adamed.expert poznasz metody radzenia sobie z najczęstszymi dolegliwościami oraz sposoby na wyeliminowanie codziennych dolegliwości jak np. czkawka.

Warto jednak pamiętać, iż porady, które znajdziesz na naszym portalu, nie zastąpią wizyty u lekarza specjalisty i jeśli dolegliwości nie mijają, warto skonsultować z lekarzem wszelkie nieprawidłowości w funkcjonowaniu Twojego organizmu i niepokojące objawy.

Artykuły zamieszczone w serwisie pozwolą łatwiej zinterpretować wyniki badań lub dowiedzieć się, jaki lekarz pomoże w leczeniu występujących dolegliwości i chorób. Znajdziesz u nas również wiele porad żywieniowych, ułatwiających prowadzenie zdrowego trybu życia, wskazówki dotyczące działania produktów spożywczych, w tym informacje po które warto sięgnąć, a których lepiej unikać; porady dla kobiet w ciąży oraz świeżo upieczonych mam, dla dzieci w wieku szkolnym, młodzieży, dorosłych, a także seniorów.
Adamed.expert to serwis kierowany do ludzi w każdym wieku! Porusza tematy istotne dla każdego z nas, na każdym etapie życia – od przygotowania organizmu do ciąży po porady dla seniorów. Zapoznaj się z naszymi artykułami i poradami! Udanej lektury!