wpisz szukaną frazę

Konflikt serologiczny – kiedy pojawia się ryzyko?
Objawy chorób Przebieg ciąży

Konflikt serologiczny – kiedy pojawia się ryzyko?

Konflikt serologiczny – kiedy pojawia się ryzyko?
Podziel się

Choć każdy z nas słyszał coś o konflikcie serologicznym, to jednak z trudnością definiujemy ten problem, a jeszcze trudniej nam wytłumaczyć mechanizm jego powstawania. Warto więc dowiedzieć się, czym jest konflikt serologiczny, jakie są jego przyczyny i objawy, a także jakie konsekwencje może ze sobą nieść.

Dlaczego powstaje konflikt serologiczny?

Okres ciąży jest fenomenem – przez dziewięć miesięcy w niemal idealnej harmonii współistnieją ze sobą dwa organizmy. Choć są sobie bliskie, stanowią odrębne całości – oddziela je łożysko, które zapobiega mieszaniu się krwi matki i dziecka[3]. Czasami jednak nawet w prawidłowo przebiegającej ciąży, może dochodzić do mikroprzecieków.

Najczęściej objętość krwi płodu jest zbyt mała, by wywołać odpowiedź immunologiczną ze strony organizmu matki. Zdarzają się jednak sytuacje zwiększonego ryzyka, na przykład na skutek naruszenia ciągłości kosmków lub łożyska. Przedostanie się do matczynego krwiobiegu odpowiednio dużej ilości antygentów z krwi płodu, może wywołać odpowiedź immunologiczną, która staje się asumptem do powstania konfliktu serologicznego oraz choroby hemolitycznej[3].

Konflikt grupy krwi

Choć konflikt serologiczny jest przypadłością, która nadal pozostaje ważnym problemem dla perinatologii i neonatologii, to jednak wiedza na jego temat jest nadal dość mało rozpowszechniona w społeczeństwie. Mamy mgliste pojęcie, że wiąże się on z niezgodnością grup krwi matki i dziecka, ale jakie są jego przyczyny i jakie może powodować konsekwencje, tego nie wiemy. O nieznajomości tego tematu świadczy chociażby fakt naprzemiennego używania terminów „niezgodność serologiczna”, „konflikt serologiczny” oraz „choroba hemolityczna”. Spróbujmy więc usystematyzować te pojęcia[1]

Niezgodnością serologiczną między matką a płodem nazywać będziemy możliwość wystąpienia konfliktu serologicznego. Konflikt serologiczny może wystąpić, gdy płód rozwijający się w ciele kobiety ma cechy krwi, które odziedziczył po ojcu. Taka sytuacja ma najczęściej miejsce, gdy współczynnik grupy krwi matki to Rh-, a dziecko ma współczynnik Rh+[2].

Choroba hemolityczna

Choroba hemolityczna jest następstwem konfliktu serologicznego i oznacza przenikanie matczynych przeciwciał klasy IgG przez łożysko. Przeciwciała powstają na skutek przedostania się do krwi matki krwinek czerwonych o innym antygenie niż jej własne. W takiej sytuacji dochodzi do uczulenia krwi matki krwią dziecka[1]. Najprościej powiedzieć, że ciało matki zaczyna reagować na rozwijający się w jej łonie płód jak na zagrożenie, które należy zwalczyć przeciwciałami. Co dzieje się później? Przeciwciała o czynniku Rh-, które są wytwarzane przez matkę, przedostają się do krwiobiegu płodu i zaczynają doprowadzać do ich rozpadu. Konsekwencją tego jest niedotlenienie płodu i jego śmierć[2].

Badania serologiczne

Najważniejszą przesłanką do tego, by dowiedzieć się, czy istnieje możliwość zajścia konfliktu serologicznego, jest znajomość rodzaju grupy krwi u ciężarnej. Z tego też względu już na początku ciąży przeprowadzane są badania krwi, które mają stwierdzić, czy kobieta nie jest Rh-ujemna. Jeśli chodzi o badania serologiczne, to najważniejsze jest badania w kierunku obecności przeciwciała anty-D[3].

W sytuacji, gdy badanie wykaże ich obecność w organizmie kobiety, a ich liczba wzrasta w kolejnych badaniach, możemy mieć pewność, że płód posiada grupę Rh+ i prawdopodobnie dojdzie do sytuacji konfliktu serologicznego. Gdy badanie krwi potwierdzi obecność przeciwciał, wykonuje się badanie USG w kierunku choroby hemolitycznej.

W diagnostyce konfliktu serologicznego wykorzystuje się również inwazyjne metody badania, czyli amniopunkcje i kordocentezę. Amnipunkcja polega na pobraniu płynu owodniowego. Dzięki temu można zbadać jego gęstość, która może wskazywać na rozpad erytrocytów płodu. Kordocenteza jest znacznie dokładniejszą, ale również bardziej niebezpieczna metoda badania krwi płodu i matki. Polega na  pobraniu próbki krwi płodu z pępowiny[2].

Źródła:

1. Bugiera M, Szymankiewicz M. Choroba hemolityczna płodu i noworodka – profilaktyka, diagnostyka i leczenie. Perinatologia, Neonatologia i Ginekologia. 2012;5(2):85-88
2. Centrum Medyczne Olmedica. Hemolityczna choroba noworodków. Ozorków
3. Pisarski T. Położnictwo i ginekologia. Podręcznik dla studentów Wydawnictwo Lekarskie PZWL Warszawa 1993, s: 250-251

Zostaw komentarz

Your email address will not be published. Required fields are marked *