'
Choroby wewnętrzne Objawy chorób

Hałas jako przyczyna bólu głowy

Ból głowy należy do najczęstszych dolegliwości, z którymi pacjenci zgłaszają się do lekarza. Objaw wywołać mogą różne przyczyny – jedną z nich jest hałas – czynnik powszechny, przed którym coraz trudniej się chronić. Tymczasem ekspozycja na hałas wpływa niekorzystnie na cały organizm – powoduje uszkodzenia słuchu, zakłócenia wzroku, zaburzenia koncentracji, trudności w uczeniu się (u dzieci), a nawet choroby układu krążenia i układu pokarmowego. Wiedza o groźnych skutkach hałasu wciąż jest znikoma – dlatego 25. kwietnia ustanowiono Międzynarodowym Dniem Świadomości Zagrożenia Hałasem[1][2][3].

Czy hałas może być przyczyną bólu głowy?

Hałas – groźna codzienność

Hałas to czynnik wszechobecny, z którym żyjemy każdego dnia, zapominając o podstawowych zasadach higieny słuchu. Okazuje się, że niebezpieczna jest nawet kilkugodzinna ekspozycja na 80 decybeli (dB) (poziom hałasu emitowanego przez ruch uliczny), zwłaszcza dla dzieci[4].

Stałymi źródłami nadmiernego hałasu są samochody, autobusy, tramwaje czy kolej. Specjaliści zwracają uwagę na zagrożenia na lotniskach lub w bliskiej odległości od takich obiektów (zwłaszcza dla osób mieszkających w okolicy). Okazuje się, że silnik odrzutowy generuje hałas na poziomie 140 dB, start odrzutowca zaś wiąże się z emisją 150 dB. Ale nie można zapominać, że nawet dźwięk dzwonka w szkole podstawowej generuje hałas na poziomie 100-110 dB, a koncertu rockowego – 110-120 dB[3][4].

W konsekwencji długotrwałej ekspozycji na hałas drastycznie zwiększa się liczba przypadków niedosłuchu wśród małych pacjentów. Problem dotyczy coraz młodszych grup wiekowych[3].

Hałas uszkadza komórki słuchowe

Każdy z nas ma pewien zapas komórek słuchowych. Ta rezerwa powinna wystarczyć na długie lata – do późnej starości. Jednak wyniki badań wykazują, że tak nie jest – współcześnie tracimy bezcenne komórki znacznie wcześniej.

Komórki słuchowe znajdują się w uchu wewnętrznym, w obrębie tzw. ślimaka. Poszczególne komórki specjalizują się w odbiorze konkretnych częstotliwości: wysokich, średnich lub niskich (jedna komórka nie potrafi jednocześnie odbierać każdej częstotliwości). Od tej „specjalizacji” zależy lokalizacja komórek w danej części ślimaka. Na początku hałas prowadzi do uszkodzeń komórek słuchowych dostrojonych do wysokich częstotliwości – przyspieszając proces fizjologicznego starzenia się słuchu. W efekcie nawet u młodych osób może dojść do ubytku słuchu[4].

Skutki hałasu – (nie tylko) bóle głowy

Ból głowy może być objawem urazu akustycznego, czyli odbiorczego uszkodzenia słuchu wywołanego przez hałas. W stanach ostrych do dolegliwości towarzyszących należą m.in. ból i szumy uszne, krwawienie z ucha. W przypadkach przewlekłego urazu akustycznego pacjentom doskwiera obustronne upośledzenie słuchu, uczucie ciśnienia w uchu i głowie oraz problemy z koncentracją[5].>

Przewlekła ekspozycja na hałas powyżej 85 dB z reguły skutkuje trwałym ubytkiem słuchu, zwłaszcza u najmłodszych pacjentów. Dlatego należy edukować rodziców i opiekunów, że dzieci nie powinny znajdować się blisko włączonej wiertarki lub kosiarki; lepiej nie zabierać ich na koncerty muzyczne (lub trzymać z dala od głośników)[2].

Do skutków ekspozycji na hałas zalicza się nie tylko ból głowy. Raport przygotowany w 2008 r. dla federacji Transport & Environment dowodzi, że czynnik ten może każdego roku przyczyniać się nawet do 50 tys. zawałów serca, odpowiadać za 5 proc. udarów w Europie i niebezpiecznie podwyższać poziom stresu u przyszłych mam, co w rezultacie niekorzystnie wpływa na rozwój płodu[3].

Chrońmy dzieci przed hałasem!

Według WHO (Światowej Organizacji Zdrowia) nawet u 10-20 proc. młodzieży przed 18. rokiem życia może wystąpić ubytek słuchu i szum uszny. Zagrożenie stwarza słuchanie głośnej muzyki na urządzeniach przenośnych, a także na koncertach, dyskotekach czy w klubach. Negatywny wpływ na stan zdrowia najmłodszych pacjentów wywiera hałas komunikacyjny i przemysłowy; niebezpieczne bywają nawet zabawki emitujące dźwięki o wysokim natężeniu[2].

Źródła:

1. Zwolińska G. Ból głowy. https://neurologia.mp.pl/objawy/152658,bol-glowy Data dostępu: 18.08.2017 2. Hałas przyczyną uszkodzeń słuchu u dzieci. https://otolaryngologia.mp.pl/aktualnosci/163331,halas-przyczyna-uszkodzen-sluchu-u-dzieci Data dostępu: 18.08.2017 3. Niemal co drugi Europejczyk narażony na hałas. https://otolaryngologia.mp.pl/aktualnosci/142050,niemal-co-drugi-europejczyk-narazony-na-halas Data dostępu: 18.08.2017 4. Cudejko R. Kłopoty ze słuchem u dzieci, poradnik dla rodziców. https://otolaryngologia.mp.pl/choroby/choroby-uszu/161544,klopoty-ze-sluchem-u-dzieci-poradnik-dla-rodzicow Data dostępu: 18.08.2017 5. Zagor M., Czarnecka P., Janoska-Jaździk M. Urazy akustyczne. https://otolaryngologia.mp.pl/choroby/choroby-uszu/110217,urazy-akustyczne Data dostępu: 18.08.2017