'
Objawy chorób Pomoc psychologiczna

Fobia szkolna – objawy i sposoby leczenia nerwicy szkolnej

Zaburzenia lękowe występują nie tylko u osób dorosłych, ale też u dzieci i mogą przybierać różną formę. Jedną z nich jest fobia szkolna, która może objawiać się w zróżnicowany sposób. Towarzyszą jej dolegliwości psychosomatyczne, pojawiające się na skutek długo trwających i nierozwiązanych sytuacji szkolnych, uznawanych przez dzieci za trudne. Lęk szkolny wymaga diagnozy, która pozwala na ustalenie przyczyny jego występowania i opracowania najskuteczniejszej metody leczenia.

Fobia szkolna - objawy i sposoby leczenia nerwicy szkolnej

Nerwica szkolna u dzieci – co warto wiedzieć na jej temat?

Nerwica szkolna należy do grupy zaburzeń lękowych, które mogą pojawiać się na skutek działania czynników biologicznych (zaburzenia w budowie i funkcjonowaniu mózgu), genetycznych (genetyczna skłonność do zaburzeń lękowych) oraz środowiskowych (przejmowanie niewłaściwych wzorców zachowań, błędy wychowawcze, brak poczucia bezpieczeństwa, trudne kontakty z rówieśnikami, traumatyczne doświadczenia).

W większości przypadków wystąpienie zaburzeń lękowych wiąże się z konkretnym wydarzeniem w życiu dziecka, które okazuje się być dla niego trudne, takie jak pójście do przedszkola czy też zmiana klasy lub szkoły.

Aby rozpoznać zaburzenia lękowe, konieczna jest konsultacja z pediatrą, który po wykluczeniu zaburzeń o charakterze somatycznym może skierować dziecko do psychologa, a w razie konieczności do psychiatry. Specjaliści na podstawie przeprowadzonego badania psychiatrycznego dziecka i jego rodziców oceniają stopień nasilenia zaburzeń, wykorzystując w tym celu kwestionariusze i specjalne skale. W leczeniu zaburzeń lękowych u dzieci wykorzystuje się działania psychoterapeutyczne takie jak:

  • psychoedukacja dziecka i jego rodziców,
  • terapia rodzinna,
  • terapia grupowa,
  • psychoterapia indywidualna i poznawczo – behawioralna,
  • trening asertywności i umiejętności społecznych,
  • ćwiczenia relaksacyjne połączone z innymi metodami relaksacyjnymi.

W zależności od stopnia nasilenia objawów działania psychoterapeutyczne może uzupełniać farmakologia[1].

Fobia szkolna - objawy

Fobie szkolne to najczęstsze rodzaje fobii dziecięcych. Poza takimi objawami jak pogorszenie samopoczucia, zmiana zachowania, zwiększona wrażliwość, drażliwość, lękliwość i wzmożona płaczliwość, pogorszenie koncentracji, u dziecka cierpiącego na fobię szkolną bardzo często pojawiają się symptomy somatyczne, takie jak bóle brzucha i głowy, biegunka, drżenie rąk, trudności w zasypianiu, ataki paniki.

Nerwica szkolna może przejawiać się całkowitą odmową chodzenia do szkoły, uciekaniem ze szkoły po kilku lekcjach, urządzaniem awantur połączonych z nasileniem objawów somatycznych tuż przed wyjściem do szkoły – zdarza się, że objawy te są tak nasilone, że uniemożliwiają wyjście z domu. Trudności wynikające z lęku przed chodzeniem do szkoły mogą dotyczyć nie tylko kontaktu z nauczycielem i kłopotów w nauce, ale też pogorszenia relacji z rówieśnikami[2].

W leczeniu fobii szkolnej bardzo istotną rolę odgrywa współdziałanie wszystkich środowisk zaangażowanych w wychowanie i edukację dziecka oraz określenie przyczyn uruchamiających u niego mechanizmy obronne. W działania powinni zaangażować się rodzice, nauczyciele, wychowawcy, pedagodzy i psychologowie szkolni.

Dużym błędem, często popełnianym przez rodziców, jest uleganie prośbom dziecka, które unika chodzenia do szkoły i podjęcie decyzji o rozpoczęciu przez nie nauczania indywidualnego w domu. Warto pamiętać, że wbrew pozorom wykluczenie dziecka cierpiącego na zaburzenia lękowe ze środowiska szkolnego nie pomaga rozwiązać jego problemów. Jedynie utrwala u niego niewłaściwy sposób rozwiązywania trudnych sytuacji i sprawia, że kłopoty te na dalszym etapie nauki szkolnej ulegają nawarstwieniu.

Źródła: 1. Miernik-Jaeschke M. Zaburzenia lękowe u dzieci i młodzieży. https://pediatria.mp.pl/choroby/psychiatria/81304,zaburzenia-lekowe-u-dzieci-i-mlodziezy. Data dostępu: 19.11.2017 2. Ponikło D. Fobia szkolna. https://pediatria.mp.pl/lista/77111,fobia-szkolna. Data dostępu: 19.11.2017