wpisz szukaną frazę

Zaburzenia seksualne u kobiet
Dolegliwości seksualne Objawy chorób

Zaburzenia seksualne u kobiet

Share

Kobiece zaburzenia seksualne mogą występować w różnych obszarach ich seksualnej aktywności. Dla przykładu, mogą one przejawiać się w niechęci seksualnej (poprzednio znanej jako “oziębłość seksualna”), braku pobudzenia, trudności w osiąganiu orgazmu, oraz bólu odczuwanego podczas stosunku seksualnego.

Informacje ogólne

Dysfunkcja seksualna występuje, przynajmniej przez jakiś czas, u dużej liczby kobiet – jednak nie jest znana dokładna liczba zaburzeń.

Nierzadko zaburzenia seksualne u kobiet mają podłoże psychiczne. Tak zwane funkcjonalne zaburzenia seksualne mogą być na przykład jednym z objawów depresji. Lęk przed ciążą lub chorobami przenoszonymi drogą płciową również mogą być przyczyną problemów seksualnych.

Wiele kobiet odczuwa także dodatkowo silną presję dotyczącą własnej atrakcyjności, co prowadzi do występowania lęków związanych z własną seksualnością.

W celu leczenia psychicznych dysfunkcji seksualnych kobiet, mogą być stosowane różne metody, takie jak:

  • doradztwo seksualne
  • terapia seksualna
  • psychoterapia
  • środki farmakologiczne

Często dysfunkcje seksualne są też konsekwencją lub przyczyną problemów w związku. Z tego względu wskazane jest zaangażowanie w terapię partnera kobiety: Terapeuta wyjaśnia między innymi, w jaki sposób dochodzi do tego rodzaju zaburzeń.

Terapeuta próbuje również wyeliminować wszelkie lęki i presje trapiące kobietę. Głównym celem terapii jest umożliwienie parze powrotu do radosnego życia seksualnego.

Zaburzenia seksualne u kobiet mogą mieć również przyczyny fizyczne: Dysfunkcja seksualna może być spowodowana zapaleniami narządów płciowych wewnętrznych lub zewnętrznych (np. zapalenie jajników, zapalenie pochwy), bliznowaceniem lub suchością pochwy podczas i po menopauzie (klimakterium), które prowadzą do bólu podczas stosunku seksualnego (dyspareunia). Jeśli te problemy mogą być skutecznie wyleczone, ból i tym samym dysfunkcja seksualna zwykle zanikają.

W przypadku dysfunkcji seksualnych zawsze warto szukać profesjonalnej pomocy. Zaufana relacja z ginekologiem może pomóc w obniżeniu progu zahamowań seksualnych i zająć się rozwiązywaniem tych problemów otwarcie i bez obaw. Jeśli obciążenie psychiczne jest wysokie, warto również porozmawiać z psychologiem lub psychoterapeutą.

Bardzo rzadko zdarza się, aby dysfunkcje seksualne utrzymywały się w dłuższej perspektywie czasowej. Dzieje się tak zazwyczaj tylko w przypadku wystąpienia pewnych specyficznych przyczyn, takich jak ciężki uraz psychiczny lub niewystarczająco wyleczone choroby fizyczne.

W zasadzie niechęć do uprawiania seksu nie jest automatycznie patologiczną przypadłością lub oznaką zaburzeń w relacji partnerskiej. Jeśli jednak kobieta nie ma co tego pewności lub dysfunkcja seksualna powoduje u niej silne obciążenie emocjonalne, zaleca się przeprowadzenie rozmowy z lekarzem rodzinnym lub ginekologiem. Może on dotrzeć do źródeł dysfunkcji i, jeśli to konieczne, polecić odpowiedniego seksuologa.

Definicja

Dysfunkcje seksualne u kobiet definiuje się jako zaburzenia, które

  • występują przez co najmniej pół roku,
  • są powiązane ze stresem psychicznym oraz
  • manifestują się w taki sposób, że przeżycia seksualne kobiety są osłabione, ponieważ ograniczone są lub nie występują w ogóle pewne specyficzne reakcje fizyczne.

Zaburzenia seksualne mogą występować zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn na każdym etapie aktywności seksualnej. W związku z tym lekarze rozróżniają różne formy dysfunkcji seksualnych:

  • zaburzenia pożądania, takie jak oziębłość seksualna
  • zaburzenia podniecenia płciowego
  • zaburzenia związane z odczuwaniem bólu podczas uprawiania seks (u kobiet w postaci dyspareunii lub pochwicy)
  • zaburzenia orgazmu

W przeszłości dysfunkcja seksualna kobiet określana była czasem również jako oziębłość: termin ten oznacza chłodne uczucia kobiety, które wyrażają się w niskim pożądaniu seksualnym. Nawet dzisiaj kobiety są czasami opisywane potocznie i obraźliwie jako oziębłe, jeśli nie spełniają seksualnych pragnień partnera seksualnego.

Częstość występowania

Zaburzenia seksualne u kobiet są dość powszechne – nie ma jednak dokładnych danych liczbowych na ten temat. Najczęstszym zaburzeniem seksualnym u kobiet jest zmniejszony popęd seksualny, który dotyczy, przynajmniej tymczasowo, nawet około 10 procent kobiet, oraz problemy z osiągnięciem orgazmu.

Przyczyny

Zaburzenia seksualne u kobiety mogą mieć zarówno podłoże psychiczne, jak i fizyczne. W zależności od tego, co upośledza seksualność kobiet, lekarze rozróżniają następujące typy zaburzeń:

  • Zaburzenia seksualne: przyczyna dysfunkcji seksualnej jest w przeważającej mierze lub czysto fizyczna.
  • Funkcjonalne zaburzenia seksualne (zwane również zaburzeniami psychoseksualnymi): Kobieta jest upośledzona seksualnie w przeważającej mierze lub wyłącznie z przyczyn psychicznych.
  • Formy mieszane: zaburzenie seksualne często występuje także w wyniku działania (wielu) czynników zarówno psychicznych jak i fizycznych.

Przyczyny fizyczne

Za zaburzenia seksualne kobiety mogą być (także częściowo) odpowiedzialne liczne przyczyny fizyczne: zmiany naczyniowe, zmiany hormonalne lub układu nerwowego oraz interwencje chirurgiczne w obrębie narządów płciowych (np. usunięcie macicy). Ponadto wpływ na doświadczenia seksualne lub zachowanie, zwłaszcza jeśli są one związane z bólem, mogą mieć: cukrzyca, rak, reumatyzm, choroba Parkinsona i inne choroby fizyczne.

Szczególnie ból podczas seksu (dyspareunia) jest często spowodowany czynnikami fizycznymi – takimi jak choroby, zapalenia lub blizny w obrębie dróg moczowych lub narządów płciowych. Zaburzenia seksualne często występują po ostatnim krwawieniu menstruacyjnym kobiety (menopauza), ponieważ wtedy u kobiet często zmniejsza się wydzielanie płynu pochwowego: Jeśli pochwa jest zbyt sucha, prowadzi to do bólu w czasie stosunku i może w ten sposób zmniejszyć pożądanie seksualne.

W niektórych przypadkach wpływ na rozwój zaburzeń seksualnych kobiety mogą mieć czynniki dziedziczne.

Środki farmakologiczne

Zaburzenia seksualne u kobiet mogą również występować jako efekt uboczny stosowania niektórych leków. W szczególności antydepresanty, podobnie jak beta-blokery i leki obniżające poziom lipidów, mogą wpływać na zmniejszenie pożądania seksualnego. U niektórych kobiet niechęć seksualną wywołują również hormonalne środki antykoncepcyjne, takie jak pigułki antykoncepcyjne.

Styl życia

Styl życia także ma silny wpływ na seksualność kobiety: chociaż alkohol w małych ilościach wydaje się być w stanie zwiększyć pożądanie seksualne, to w większych ilościach upośledza pobudliwość seksualną kobiety. Stosowanie niektórych narkotyków (takich jak marihuana lub opiaty)  również może powodować zaburzenia seksualne u kobiet.

Przyczyny psychiczne

Często zaburzenia seksualne kobiet mają przynajmniej częściowo podłoże psychiczne. Za typową psychiczną przyczynę zaburzeń seksualnych uważa się lęk przed ciążą lub chorobami przenoszonymi drogą płciową, co może skutecznie zrujnować udane życie seksualne.

Ponadto wiele kobiet znajduje się pod presją, aby być seksualnie atrakcyjnymi i przez to mają tendencję do zbytniej samokrytyki. Istnieje wiele możliwych powodów takiego stanu rzeczy. Stres w pracy, żałoba, konflikty międzyludzkie lub sytuacje stresowe w rodzinie również mogą negatywnie wpływać na doznania i zachowania seksualne.

Zaburzenia seksualne często związane są z depresją i innymi zaburzeniami psychicznymi. Szczególnie w przypadku depresji nie zawsze jest jasne, czy to problemy seksualne są jej przyczyną, czy też są one jej konsekwencją.

Ponadto zaburzenia seksualne u kobiet mogą również wynikać z leczenia chorób psychicznych niektórymi lekami, co jeszcze bardziej utrudnia wyjaśnienie związków przyczynowo-skutkowych.

Lęki mogą być wywołane przez niedostateczną wiedzę na temat tego, co dzieje się podczas stosunku seksualnego lub brak świadomości własnego ciała. Mylne wyobrażenia o przebiegu stosunku seksualnego również mogą powodować zaburzenia seksualne.

Zaburzenia seksualne mogą również być spowodowane traumatycznymi przeżyciami. Jeśli kobieta miała złe doświadczenia seksualne w przeszłości – na przykład dlatego, że w przeszłości doświadczyła stosunku seksualnego odebranego jako akt przerażający lub upokarzający – może to mieć wpływ na późniejsze przeżywanie przyjemności seksualnej.

To, co dokładnie kobieta przeżywa jako traumatyczne doświadczenie, jest bardzo zróżnicowane – od nieprzyjemnych pierwszych doświadczeń seksualnych po wykorzystywanie seksualne.

Problemy w związku

Zaburzenia seksualne kobiet mogą być spowodowane problemami w związku z mężczyzną. Na przykład, codzienne kłótnie mogą mieć negatywny wpływ na seksualność pary i uniemożliwiać partnerom prawidłowe odbycie stosunku płciowego.

Zaburzenia seksualne u kobiet

Zaburzenia seksualne mogą być spowodowane problemami w związku.

Niektóre kobiety mają problemy z ujawnianiem partnerowi swoich pragnień i potrzeb seksualnych. Jeśli te pozostają niespełnione przez długi czas, wiele kobiet postrzega swoją seksualność jako niesatysfakcjonującą.

Jeśli partner nie jest wystarczająco czuły lub kobieta nie jest w nastroju, może to prowadzić do powstawania u niej zbyt małej ilości płynu pochwowego. To zaś może prowadzić do bólu podczas stosunku seksualnego, który dodatkowo redukuje popęd seksualny kobiety.

Brak empatii i niechęć do reagowania na potrzeby i życzenia partnera często oznacza, że stosunek seksualny jest satysfakcjonujący i przyjemny tylko dla jednego z partnerów. Szczególnie kobiety często zrezygnowane, godzą się na brak orgazmu we współżyciu ze swoim partnerem.

Zmiany w długotrwałym związku – takie jak powiększenie rodziny – lub monotonne życie codzienne również mogą mieć negatywny wpływ na życie seksualne pary i powodować zaburzenia seksualne.

Objawy

Zaburzenia seksualne u kobiet, w zależności od fazy aktywności seksualnej, w której występują, mogą manifestować się różnymi objawami:

Zaburzenia popędu płciowego (tzw. żądza) charakteryzują się częstym lub ciągłym brakiem ochoty na seks u kobiety: Kobieta ma niewiele lub w ogóle nie ma żadnych fantazji seksualnych i ani pragnień i czuje się nękana przez próby zbliżenia seksualnego dokonywane przez jej partnera.

Niektóre kobiety odczuwają również lęk przed tym, że zawiodą oczekiwania partnera, inne zaś odczuwają bezpośrednią awersję, obrzydzenie i odrzucają wszelkie próby współżycia seksualnego. To unikanie seksu z czasem nasila się.

Podczas tak zwanej fazy pobudzenia, stymulacja seksualna może zostać zakłócona. Reakcja genitalna jest wtedy zbyt słaba lub nie występuje wcale. Oznacza to, że pomimo bodźców seksualnych, powstaje tylko niewiele płynu pochwowego lub występuje całkowity jego brak. Typowymi objawami tej dysfunkcji seksualnej są ból podczas stosunku seksualnego i głęboka niechęć seksualna ze strony kobiety.

Również w tzw. fazie plateau mogą wystąpić zaburzenia związane z bólem spowodowanym seksem. Możliwe objawy to kłucie, pieczenie lub swędzenie w okolicy narządów płciowych. Lekarze rozróżniają tutaj dwie dysfunkcje seksualne:

  • Dyspareunia: Pomimo normalnego pobudzenia, występują powtarzające się uporczywe bóle narządów płciowych przed, w trakcie lub po stosunku seksualnym.
  • Pochwica : Mięśnie pochwy mimowolnie kurczą się tak, że stosunek seksualny jest niemożliwy lub bolesny.

Również w tzw. fazie orgazmu występują dysfunkcje seksualne:  mogą one wpływać na przebieg lub subiektywne doświadczenie orgazmu. Niektóre kobiety nigdy lub rzadko osiągają orgazm pomimo dużego podniecenia seksualnego. W innych przypadkach, fizjologiczne objawy orgazmu mają miejsce, ale bez doświadczania go przez kobietę jako takiego i bez odczuwania odpowiedniej przyjemności.

Diagnoza

Lekarz diagnozuje zaburzenia seksualne u kobiety, jeśli jej doświadczenia lub praktyki seksualne były upośledzone przez co najmniej pół roku z powodu braku bądź zmniejszonej pożądanej reakcji fizycznej lub występowaniu niepożądanych reakcji oraz kiedy dodatkowo towarzyszy temu obciążenie psychiki kobiety.

Diagnoza zaburzeń seksualnych może zatem być skuteczna tylko wtedy, gdy kobieta w rozmowie z lekarzem jest całkowicie szczera. Wymaga to  opartej na zaufaniu relacji między kobietą a jej lekarzem. W trakcie rozmowy, lekarz może wtedy zacząć dochodzić do sedna przyczyn jej problemów. W tym celu może zadawać te i tym podobne pytania:

  • Od kiedy występują problemy seksualne?
  • Czy czujesz się pod presją, by uprawiać udany seks?
  • Czy w poprzednich związkach byłaś zadowolona ze swojego życia seksualnego?
  • Czy miałaś negatywne doświadczenia seksualne?
  • Czy występują u ciebie jakieś zaburzenia psychiczne (np. depresja)?
  • Czy cierpisz na jakieś choroby fizyczne (np. choroby naczyniowe, cukrzyca)?
  • Czy jesteś już w okresie menopauzy?
  • Czy bierzesz jakieś leki? Jeśli tak, to jakie?

Do oceny występowania zaburzeń seksualnych mogą być także wykorzystywane specjalne kwestionariusze: Z ich pomocą lekarz może uzyskać wiele informacji na temat zachowania seksualnego kobiety, a tym samym dowiedzieć się, jak bardzo jest zadowolona ze swojego życia seksualnego, jakie problemy seksualne występują i czy w jej związku istnieje  na ten temat otwarta komunikacja.

W rozmowie psychodiagnostycznej ważne jest również rozróżnienie zaburzeń seksualnych od zaburzeń psychicznych (takich jak depresja, zaburzenia lękowe) oraz ustalenie, czy te ostatnie mogą być (częściowo) odpowiedzialne za występowanie problemów seksualnych.

Do wykluczenia przyczyn fizycznych problemów seksualnych konieczne mogą być również dodatkowe ekspertyzy lekarskie (wykonywane np. przez specjalistów w dziedzinie ginekologii, urologii). W szczególności, ból podczas stosunku seksualnego może być wskazówką, że zaburzenia seksualne mają podłoże fizyczne.

Leczenie

Terapia stosowana w leczeniu zaburzeń seksualnych u kobiet opiera się przede wszystkim na zwalczaniu przyczyny problemów. Jeśli za zaburzeniami seksualnymi stoją jakieś schorzenia fizyczne lub psychiczne, zaleca się najpierw wyleczyć chorobę podstawową.

Jeśli zaburzenie seksualne jest spowodowane bólem fizycznym podczas stosunku seksualnego, celem terapii jest wyeliminowanie przyczyny tego bólu. Na przykład, kobiety po menopauzie mogą wtedy sięgać po hormony przeciwdziałające suchości pochwy, stosując zawierające estrogeny kremy.

Jeśli zaburzenie seksualne pojawiło się u kobiety jako efekt uboczny określonego leku, wystarczyć może zamiana leku na inny lub zmiana dawki po konsultacji z lekarzem prowadzącym. Ważne jest jednak, aby zawsze oceniać korzyści w stosunku do ryzyka: Na przykład, jeśli brak popędu u kobiety spowodowany jest działaniem leków przeciwdepresyjnych, wstrzymanie przyjmowania leków może co prawda złagodzić problemy seksualne, ale z drugiej strony może również pogorszyć objawy depresji.

Jeśli jako przyczyna zaburzeń seksualnych kobiety nie może być zidentyfikowana żadna choroba fizyczna lub psychiczna, można rozważać zastosowanie następujących metod leczenia:

  • Doradztwo seksualne (jako rozmowa w pojedynkę lub w parze): Celem jest dostarczenie pacjentce ważnych informacji na temat współżycia seksualnego, zmniejszenie zahamowań i skorygowanie ewentualnych błędnych wyobrażeń. Terapeuci udzielają konkretnych porad i rekomendacji.
  • Terapia seksualna (terapia par): Celem jest wyjaśnienie podłoża konfliktów seksualnych i ograniczenie występowania zachowań unikania seksu i lęków seksualnych. Ponadto, leczenie powinno poprawić właściwe rozumienie reakcji seksualnych własnego ciała oraz zmienić negatywne wzorce zachowań seksualnych.
  • Psychoterapia (terapia indywidualna lub terapia dla par): Może być przydatna, gdy zaburzenia seksualne u kobiety pojawiają się w wyniku konfliktów w związku lub problemów psychosomatycznych.
Zaburzenia seksualne u kobiet

W ramach terapii oboje partnerów może omówić swoje potrzeby.

Najlepszą formą terapii zaburzeń seksualnych kobiety jest wspólna terapia z partnerem. Szczególnie jeśli zaburzenia seksualne prowadzą do problemów w związku lub odwrotnie, kiedy  to problemy w związku są odpowiedzialne za zaburzenia seksualne. Sukcesu można się jednak spodziewać tylko wtedy, gdy oboje z partnerów są gotowi do kontynuowania swojej relacji pomimo występujących problemów i do wspólnej pracy nad poprawą jakości życia seksualnego.

Ważne jest, aby kobiety dotknięte zaburzeniami seksualnymi uczyły się mówić o seksie i formułować własne wizje i życzenia. W ten sposób możliwe jest również wykrycie ewentualnych wygórowanych oczekiwań dotyczących własnej sprawności seksualnej.

Jeśli zaburzenia seksualne są wynikiem traumatycznych doświadczeń kobiety, powinna ona najpierw przeanalizować te doświadczenia w ramach terapii indywidualnej.

Przebieg

Zaburzenia seksualne kobiet występują zazwyczaj przejściowo, na przykład w trakcie wyjątkowo stresującej fazy ich życia. Wraz z rosnącym doświadczeniem seksualnym, problemy często same znikają. Często pojawiające się zaburzenia seksualne kończą się wraz z rozstaniem z partnerem i nie występują już w kolejnym związku.

Tylko niewielka liczba kobiet ma permanentne problemy z życiem seksualnym. W takich przypadkach do podstawowych przyczyn należą zazwyczaj ciężkie przeżycia traumatyczne lub uwarunkowania fizyczne. Jeśli zaburzenia seksualne pozostają nieleczone, mogą one poważnie ograniczyć jakość życia kobiety i spowodować poważne problemy w związku. Odpowiednia terapia może jednak w wielu przypadkach przynajmniej poprawić sytuację.

Profilaktyka

Ponieważ zaburzenia seksualne kobiety mogą występować z różnych powodów, nie ma ogólnej metody, którą można zastosować, aby im zapobiegać.

W przypadku wystąpienia problemów seksualnych najpierw zaleca się szczerą rozmowę z partnerem i to na wczesnym etapie zaburzeń: Jeśli, na przykład, temat nie jest omawiany z powodu wstydu, istnieje ryzyko, że mogą pojawić się lęki, uniemożliwiające prowadzenie spełnionego życia seksualnego. W ten sposób powstaje błędne koło, które może zintensyfikować zaburzenie funkcji seksualnych kobiety.

Dokładne poznanie własnego ciała i osobistych preferencji seksualnych również może pomóc w zapobieganiu powstawania zaburzeń seksualnych.

O adamed.expert

adamed.expert to serwis poświęcony zdrowemu stylowi życia. Przygotowaliśmy dla Ciebie liczne porady zdrowotne, żywieniowe oraz wiele innych informacji, które wykorzystane na co dzień pozwolą Ci zadbać o zdrowie swoje i najbliższych. Na naszym portalu znajdziesz również aktualności ze świata medycyny i farmaceutyki, które pozwolą Ci na bieżąco śledzić nowinki prozdrowotne wpływające na jakość Twojego życia i zdrowia. Tematy poruszane w naszym serwisie to przede wszystkim codzienne dolegliwości z zakresu m. in.: kardiologii, alergologii, ginekologii, endokrynologii oraz wielu innych dziedzin medycyny.

Dzięki informacjom, które pozyskasz na adamed.expert poznasz metody radzenia sobie z najczęstszymi dolegliwościami oraz sposoby na wyeliminowanie codziennych dolegliwości jak np. czkawka.

Warto jednak pamiętać, iż porady, które znajdziesz na naszym portalu, nie zastąpią wizyty u lekarza specjalisty i jeśli dolegliwości nie mijają, warto skonsultować z lekarzem wszelkie nieprawidłowości w funkcjonowaniu Twojego organizmu i niepokojące objawy.

Artykuły zamieszczone w serwisie pozwolą łatwiej zinterpretować wyniki badań lub dowiedzieć się, jaki lekarz pomoże w leczeniu występujących dolegliwości i chorób. Znajdziesz u nas również wiele porad żywieniowych, ułatwiających prowadzenie zdrowego trybu życia, wskazówki dotyczące działania produktów spożywczych, w tym informacje po które warto sięgnąć, a których lepiej unikać; porady dla kobiet w ciąży oraz świeżo upieczonych mam, dla dzieci w wieku szkolnym, młodzieży, dorosłych, a także seniorów.
Adamed.expert to serwis kierowany do ludzi w każdym wieku! Porusza tematy istotne dla każdego z nas, na każdym etapie życia – od przygotowania organizmu do ciąży po porady dla seniorów. Zapoznaj się z naszymi artykułami i poradami! Udanej lektury!