'
Dolegliwości seksualne

Wady w budowie macicy

Wady budowy macicy najczęściej rozpoznaje się u kobiet, które nie mogą zajść w ciążę. Nieprawidłowości tego rodzaju bywają niebezpieczne dla przyszłych mam. Czasem przyczyniają się do poronień lub wywołują przedwczesny poród. Co jeszcze warto o nich wiedzieć?

Prawidłowa budowa macicy

Kształt macicy przypomina płaską gruszkę. Narząd leży w miednicy mniejszej i składa się z trzonu macicy, cieśni macicy i szyjki macicy. Trzon tworzą przede wszystkim mięśnie gładkie, a jego wnętrze pokrywa endometrium, czyli błona śluzowa macicy, w której zagnieżdża się zarodek. Górna część trzonu łączy się z jajowodami (tzw. „rogi macicy”).

Cieśń macicy to kilkumilimetrowy odcinek kanału szyjki macicy, położony poniżej ujścia wewnętrznego. Szyjka macicy zbudowana jest przeważnie z tkanki łącznej, jej błona śluzowa wytwarza zasadową wydzielinę, która pomaga plemnikom w penetracji. U kobiet w ciąży pełni funkcję zwieracza, który zamyka jamę macicy[1].

Macica dwurożna

Macica dwurożna to wrodzona wada budowy zewnętrznego trzonu macicy i wewnętrznej jamy macicy. W budowie zewnętrznej wyróżniają się dwa wyraźne rogi z wgłębieniem powierzchni macicy zewnętrznej. Jama macicy przybiera kształt litery W i dzieli się na dwie części na odcinku o długości co najmniej 15 mm[2]. W literaturze wyodrębnia się macicę dwurożną całkowitą (z dwiema szyjkami) i macicę dwurożną częściową – z jedną szyjką.

Pacjentki z niedużą malformacją zazwyczaj nie mają problemów z zajściem w ciążę i donoszeniem jej do końca (m.in. z tego powodu wada rzadko zostaje zdiagnozowana). Jednak większe patologie w niektórych przypadkach prowadzą do poronień lub przedwczesnych porodów. Diagnoza wymaga badań specjalistycznych, m.in. laparoskopii z histeroskopią. Macicę dwurożną z reguły leczy się operacyjnie.

Macica jednorożna

Macica jednorożna jest rzadką wadą, do której dochodzi w wyniku nieprawidłowego rozwoju jednej struktury zawiązkowej (przewodu Müllera). W układzie rozrodczym występuje tylko jeden w pełni wykształcony róg połączony z jednym zdrowym jajowodem (drugi zwykle też się nie rozwija)[3]. Z macicą jednorożną wiąże się niebezpieczeństwo poronień – kobiety z taką wadą mogą mieć problemy z utrzymaniem ciąży.

Doświadczony ginekolog rozpoznaje wadę podczas „zwykłego” badania ultrasonograficznego, jednak częściej diagnozę stawia się w oparciu o wyniki kontrastowych metod ultrasonograficznych 3D SIS i badań dodatkowych[4]. W niektórych przypadkach rozważa się leczenie operacyjne.

Macica z przegrodą

Macica z przegrodą to malformacja, w której jama jest przedzielona na dwie części. Przegrodę stanowi błona deformująca jamę macicy o długości minimum 15 mm. Zazwyczaj w budowie zewnętrznej macicy nie stwierdza się zaburzeń. W pewnych przypadkach występuje niewielkie wgłębienie między rogami (o długości mniejszej niż 10 mm).[5]

Macica przegrodzona często utrudnia zagnieżdżenie się zarodka zapłodnionej komórki jajowej i może prowadzić do poronienia. Zdarza się też, że dochodzi do przedwczesnych porodów, na które wpływa mała przestrzeń do rozwoju płodu. Diagnozę stawia się na podstawie badań specjalistycznych, w tym histeroskopii z laparoskopią, USG 3D lub sonohisterografii (SIS)[6]. Wadę leczy się operacyjnie.

Macica łukowata, macica podwójna

Macica łukowata należy do grupy wad wrodzonych budowy macicy. Pośrodku górnej części jamy wyodrębnia się łuk (uwypuklenie), ale w budowie zewnętrznej nie występują nieprawidłowości. Na ogół malformacja nie zagraża zdrowiu pacjentki, rzadko przyczynia się do poronień. W nielicznych przypadkach stosuje się leczenie operacyjne.

Macica podwójna jest jedną z wad wrodzonych – do anomalii dochodzi jeszcze w życiu płodowym. Z przewodów Müllera powstaje macica i jajowody. Gdy nie zrastają się ich dolne części, rozwija się odrębna struktura, tworząc podwójną macicę. U niektórych pań występują dwie szyjki macicy, dwie pochwy lub pochwa przedzielona[7].

Wadę rozpoznaje się podczas badania ginekologicznego. Macica podwójna może skutkować m.in. niepłodnością, poronieniem i przedwczesnym porodem. W przypadku komplikacji rozważa się przeprowadzenie zabiegu operacyjnego, polegającego na scaleniu macicy.

Problematyczne wady budowy macicy

O wadach w budowie macicy pacjentki najczęściej dowiadują się przypadkiem. Anomalie rozpoznaje się, gdy pojawiają się problemy z zajściem w ciążę lub jej donoszeniem. Jeśli wywołują komplikacje, należy rozważyć leczenie (zwykle zabieg operacyjny), które usunie nieprawidłowości.

Źródła:

1. PZWL, http://www.wydawnictwopzwl.pl/download/fragmenty_tekstu/101670200.pdf 2. Wady wrodzone żeńskich narządów płciowych, w: Zbigniew Friebe, Karina Kapczuk, Położnictwo i ginekologia, t. 2, Grzegorz H. Bręborowicz (red.), Wydawnictwo Lekarskie PZWL, s. 593-600 3. Medycyna Praktyczna, http://www.mp.pl/ginekologia/techniki-obrazowania/71390,powiklania-ciazy-w-przypadku-wad-macicy 4. Jw. 5. Jw. 6. Jw. 7. Wady wrodzone żeńskich narządów płciowych, jw.