wpisz szukaną frazę

Długotrwały stres a ryzyko cukrzycy
Objawy chorób

Długotrwały stres a ryzyko cukrzycy

Długotrwały stres a ryzyko cukrzycy
Podziel się

Jak się okazuje, problemy codzienności sprawiają, że odczuwamy stres. Niestety zaliczany jest on coraz częściej do kluczowych problemów współczesności. Według Światowej Organizacji Zdrowia, stres jest chorobą stulecia[1]. Naukowcy od wielu lat dowodzą, że istnieje związek między działaniem stresu a powstawaniem chorób nowotworowych, chorób tarczycy, nadciśnieniem, cukrzycą, a także wieloma innymi chorobami, które jednym określeniem można nazwać „choroby cywilizacyjne”[1]. Długotrwały stres a ryzyko cukrzycy

Długotrwały stres

Za twórcę pojęcie „stres” uznaje się Hansa Selye’a. Według niego stres jest „nieswoistą reakcją organizmu na wszelkie stawiane mu żądania”[2]. Warto zauważyć, że stres może występować w podwójnej roli: jako reakcja albo jako bodziec. W przypadku, gdy stres jest reakcją, mówić możemy o pewnych sytuacjach, gdy człowiek czuje się zagrożony, odczuwa jakieś szkodliwe bodźce.

Reakcje na stres uwidaczniają się na poziomie psychologicznym, behawioralnym oraz fizjologicznym[4]. W sytuacji, gdy stres jest bodźcem, możemy mówić o powstawaniu pewnych chorób czy zachowań, które motywowane są występowaniem stresu[4].

Skutki stresu

Jak już zostało wspomniane, skutki stresu widoczne są na kilku poziomach funkcjonowania człowieka. Na poziomie emocji uwidaczniają się zmiany w zakresie odczuwanych emocji. Człowiek staje się lękliwy, zaniepokojony, rozdrażniony, a nawet impulsywny. W skrajnych przypadkach zaczyna doświadczać złości, a otoczenie darzy wrogością.

Zdarza się również, że stres powoduje utratę pewności siebie, co prowadzi do uczucia onieśmielenia, zakłopotania, zniecierpliwienia. Osoba będąca pod wpływem stresu nie potrafi się zrelaksować, zaczyna czuć się samotna i wyizolowana.

To wszystko powoduje depresję oraz ogólne poczucie bycia nieszczęśliwym. Na poziomie emocjonalnym w grę również wchodzi strefa poznania. Człowiek wystawiony na działanie stresu ma problemy z pamięcią, koncentracją, trudno mu utrzymać uwagę. Wyróżnia go zmniejszona kreatywność i trudności w podejmowaniu decyzji[5].

Skutki stresu są również dostrzegane na poziomie behawioralnym, czyli przejawiają się w zachowaniu. Do najczęściej wymienianych zalicza się wzmożoną konsumpcję alkoholu, kofeiny, nikotyny, a także innych substancji psychoaktywnych. Mówić tu można również o zmianie sposobu żywienia (wprowadzanie restrykcyjnych diet, niedojadaniu, przejadaniu).

Da się tu również zauważyć problemy ze snem – osoba dotknięta stresem śpi bardzo dużo, a mimo to nie czuje się wypoczęta, albo w ogóle ma trudności z zasypianiem.

Ponadto w zakresie behawioralnym mówić można o izolacji społecznej, unikaniu kontaktów z innymi ludźmi, obniżoną motywacją do działania, braku zaangażowania w rozwiązywanie problemów[5].

Skutki stresu widoczne są w sferze fizycznej – tu mówić można o skutkach natychmiastowych i długotrwałych. Do pierwszej grupy zaliczymy stany chorobowe układu mięśniowo-kostnego (bóle mięśni o nieokreślonej etiologii), układu oddechowego (spłycony oddech), a także reakcje bólowe (ból głowy, pleców, szyi, żołądka lub klatki piersiowej).

Wśród skutków długotrwałych obserwować można stresozależne powikłania chorobowe w sferze zdrowia psychicznego i mózgu (zaburzenia snu, depresje, zespół zmęczenie przewlekłego, ale także wystąpienie choroby Alzheimera czy Parkinsona).

Długotrwały stres może powodować różnego rodzaju powikłania somatyczne, na przykład otyłość, cukrzycę typu 2, miażdżycę, nadciśnienie, zespół jelita drażliwego, impotencję, problemy dermatologiczne[5].

Cukrzyca

W ostatnich latach można mówić o wzroście zachorowalności na cukrzycę. Jak podaję Światowa Federacja Cukrzycy, w roku 1985 na tę właśnie chorobę zapadło około 30 milionów ludzi na świecie. Obecnie liczba ta sięga 382 milionów ludzi. Wśród przyczyn cukrzycy wymienia się zaburzenie metabolizmu węglowodanów, tłuszczów i białek na skutek upośledzenia wydzielania insuliny – jak wskazano wcześniej, może to być reakcja na stres.

Jeśli chodzi o oznaki cukrzycy, to trzeba zaznaczyć, że choroba ta bardzo długo może przebiegać bezobjawowo, a rozpoznanie cukrzycy (zwłaszcza typu drugiego) najczęściej jest kwestią przypadku w czasie wizyty kontrolnej u lekarza albo w czasie pobytu w szpitalu[6].

Rozróżniamy dwa rodzaje cukrzycy: typ 1 i typ 2. W cukrzycy typu 1 trzustka chorego nie produkuje insuliny i jego przeżycie zależy od podawania tego hormonu z zewnątrz. W cukrzycy typu 2 insulina co prawda jest wytwarzana przez organizm chorego, ale tkanki wykazują zmniejszoną jej wchłanialność[3].

Nie ulega wątpliwości, że jednym z negatywnych skutków odczuwania stresu są nieodwracalne zmiany w biologii naszego ciała, które wiążą się długotrwałym leczeniem. Tak właśnie dzieje się w przypadku cukrzycy.

Źródła:
1. Roik J. Choroby cywilizacyjne. Wydawnictwo Złote Myśli Gliwice 2015:7
2. Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Białymstoku. Obserwatorium Integracji Społecznej. Stres wśród dzieci i młodzieży – skala zjawiska w województwie podlaskim. Białystok 2011:4
3. Jagielski A. K, Piesiewicz A. Cukrzyca wyzwaniem dla medycyny XXI wieku — wnioski z badań klinicznych i biochemicznych. Postępy Biochemii. 2011;57(2):191-199
4. Grzegorzewska M. K. Różnorodność w interpretacji problematyki stresu. Studia Humanistyczne. 2007;5:123-129
5. Waszkowska M, Potocka A, Wojtaszczyk P. Miejsce pracy na miarę oczekiwań. Podręcznika dla pracowników socjalnych. Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera Łódź 2010, s:22-25
6. Drągowski P. Czyżewska U, Cekała E. et.al Cukrzyca jako problem społeczny i ekonomiczny. Polski Przegląd Nauk o Zdrowiu. 2014;2(39):163-166

Poprzedni artykuł

Zostaw komentarz

Your email address will not be published. Required fields are marked *