wpisz szukaną frazę

Czy promieniowanie UV jest szkodliwe?
Objawy chorób

Czy promieniowanie UV jest szkodliwe?

Share

Szkodliwość promieniowania ultrafioletowego wydaje się współcześnie oczywista i powszechnie znana. Promieniowanie emitowane przez słońce cechuje się bowiem dwojakim oddziaływaniem na ludzki organizm – z jednej strony wpływa korzystnie, biorąc udział w syntezie witaminy D3, a więc zapobiegając zmianom krzywicznym. Z drugiej jednak wykazuje silne działanie negatywne, które koncentruje się głównie na skórze, jednak nie ogranicza się wyłącznie do niej. Jaką zatem szkodliwość wykazuje promieniowanie UV i co zrobić, żeby ochronić się przed jego niekorzystnym wpływem?ochrona przed promieniowaniem UV

Promieniowanie UV – szkodliwość dla ludzkiego organizmu

Emitowane przez słońce promieniowanie oddziałuje na ludzki organizm przez całe życie – skutki tego oddziaływania uzależnione są od kilku czynników: natężenia promieniowania, długości emitowanej fali oraz czasu ekspozycji[2]. Wrażliwość na promieniowanie UV jest indywidualna i warunkowana ilością melaniny w skórze. Duże znaczenie ma fototyp skóry, czyli karnacja, a także funkcjonujące w organizmie mechanizmy obronne i adaptacyjne[1].

Wśród szkodliwych skutków nadmiernej ekspozycji na promieniowanie UV wymienić należy przede wszystkim[3]:

  • fotostarzenie skóry,
  • stymulację rozwoju nowotworów skóry, w tym złośliwego czerniaka,
  • ryzyko uszkodzenia narządu wzroku,
  • obniżenie funkcji układu odpornościowego, skutkujące zwiększeniem podatności na infekcje.

Szkodliwość promieniowania UV uzależniona jest od jego rodzaju – różne typy promieniowania wykazują bowiem odmienną intensywność oddziaływania na ludzki organizm i generują określone skutki biologiczne[1].
 

Rodzaje promieniowania słonecznego – które są najgroźniejsze?

Najdłuższą falą cechuje się promieniowanie UVA, które przenika przez chmury, a także szkło okienne. Ma ono zatem możliwość penetracji w głębokie warstwy skóry, docierając aż do skóry właściwej. Jest ono w dużym stopniu odpowiedzialne za opaleniznę, wykazuje jednak mniejszy efekt kancerogenny, niż pozostałe typy promieniowania. Dawki promieniowania UVA kumulują się, a niekorzystne skutki jego oddziaływania na organizm ujawniają się po dłuższym czasie.

Fotostarzenie się skóry, a także reakcje fotouczulające na leki i inne substancje generowane są właśnie przez promieniowanie UVA. Wywołuje ono również zaczerwienienie skóry, zmiany barwnikowe w jej obrębie oraz piegi, a także stres oksydacyjny i uszkodzenie struktur komórkowych[1].

Fala promieniowania UVB jest krótsza, jednak jego energia jest większa, co przyczynia się do wzmożonej szkodliwości jego oddziaływania na organizmy żywe. Intensywność wykazywana przez promieniowanie UVB uzależniona jest od odległości kątowej słońca od horyzontu – jest ono najsilniejsze w okresie letnim oraz w godzinach okołopołudniowych.

Ten typ promieniowania odbija się od piasku, skał i wody oraz śniegu. Promieniowanie UVB nie penetruje głębokich warstw skóry, oddziałuje powierzchownie i często wywołuje rumień oraz oparzenia słoneczne. Wpływa na generowanie zmarszczek, rozwój nowotworów skórnych oraz może prowadzić do wystąpienia zaćmy[1].

Ostatnim typem jest promieniowanie UVC, które ma najkrótszą falę i najwyższą energię, dlatego jego szkodliwość jest maksymalna. Może ono trwale uszkodzić wzrok, wywołać oparzenia i raka skóry, a także uszkadzać DNA. Promieniowanie UVC jest jednak całkowicie pochłaniane przez atmosferę i w naturalnych warunkach nie dociera do Ziemi – na ekspozycję na ten typ promieniowania narażone są osoby, zawodowo związane z emiterami promieniowania UVC[1].

Czy możliwa jest skuteczna ochrona przed promieniowaniem UV?

W związku z tak poważnymi skutkami oddziaływania promieniowania ultrafioletowego na ludzki organizm, niezbędna wydaje się ochrona przed ekspozycją na słońce. Należy regularnie używać kremów i preparatów do ciała, zawierających w swym składzie filtry SPF – im wyższy współczynnik filtru, tym skuteczniejsza ochrona przed promieniowaniem słonecznym. Warto jednak pamiętać, że nie istnieją kosmetyki, które gwarantują całkowitą ochronę przed wpływem promieniowania UV – najlepiej zatem unikać ekspozycji na słońce w godzinach jego najwyższej aktywności[2].

Źródła:

1. Pacholczyk M, Ferenc T, Czernicki J. Wpływ słonecznego promieniowania ultrafioletowego (UV) na organizm człowieka Część I: Charakterystyka wybranych właściwości cytochemicznych i biologicznych promieniowania UV. Acta Balneologica. 2014;135(1):20-26.
2. Ebisz M, Brokowska M. Szkodliwe oddziaływanie promieniowania ultrafioletowego na skórę człowieka. Hygeia Public Health. 2015;50(3):467-473.
3. Łastowiecka M, Bugajska J. Naturalne promieniowanie UV a przedwczesne starzenie się skóry człowieka. Bezpieczeństwo Pracy: nauka i praktyka. 2011(6):8-10.

O adamed.expert

adamed.expert to serwis poświęcony zdrowemu stylowi życia. Przygotowaliśmy dla Ciebie liczne porady zdrowotne, żywieniowe oraz wiele innych informacji, które wykorzystane na co dzień pozwolą Ci zadbać o zdrowie swoje i najbliższych. Na naszym portalu znajdziesz również aktualności ze świata medycyny i farmaceutyki, które pozwolą Ci na bieżąco śledzić nowinki prozdrowotne wpływające na jakość Twojego życia i zdrowia. Tematy poruszane w naszym serwisie to przede wszystkim codzienne dolegliwości z zakresu m. in.: kardiologii, alergologii, ginekologii, endokrynologii oraz wielu innych dziedzin medycyny.

Dzięki informacjom, które pozyskasz na adamed.expert poznasz metody radzenia sobie z najczęstszymi dolegliwościami oraz sposoby na wyeliminowanie codziennych dolegliwości jak np. czkawka.

Warto jednak pamiętać, iż porady, które znajdziesz na naszym portalu, nie zastąpią wizyty u lekarza specjalisty i jeśli dolegliwości nie mijają, warto skonsultować z lekarzem wszelkie nieprawidłowości w funkcjonowaniu Twojego organizmu i niepokojące objawy.

Artykuły zamieszczone w serwisie pozwolą łatwiej zinterpretować wyniki badań lub dowiedzieć się, jaki lekarz pomoże w leczeniu występujących dolegliwości i chorób. Znajdziesz u nas również wiele porad żywieniowych, ułatwiających prowadzenie zdrowego trybu życia, wskazówki dotyczące działania produktów spożywczych, w tym informacje po które warto sięgnąć, a których lepiej unikać; porady dla kobiet w ciąży oraz świeżo upieczonych mam, dla dzieci w wieku szkolnym, młodzieży, dorosłych, a także seniorów.
Adamed.expert to serwis kierowany do ludzi w każdym wieku! Porusza tematy istotne dla każdego z nas, na każdym etapie życia – od przygotowania organizmu do ciąży po porady dla seniorów. Zapoznaj się z naszymi artykułami i poradami! Udanej lektury!