wpisz szukaną frazę

Żółtaczka
Choroby wewnętrzne Objawy chorób

Żółtaczka

Share

Żółtaczka, choć często uważana za chorobę samą w sobie, jest tylko objawem różnego pochodzenia schorzeń, z których większość dotyczy wątroby, przewodów żółciowych oraz trzustki. żółtaczka

Jej pojawienie się słusznie budzi niepokój – każdy przypadek żółtaczki wymaga pilnej konsultacji lekarskiej celem ustalenia jej przyczyn oraz ewentualnego rozpoczęcia leczenia.

Czy każda żółtaczka jest jednak bezpośrednim objawem uszkodzenia wątroby? Z jakimi chorobami może wiązać się zażółcenie skóry i na czym polega ich leczenie?

Żółtaczka – objawy i skutki kliniczne

Pierwsze objawy żółtaczki to przede wszystkim zażółcenie białkówek oczu. Są one najczulszym wskaźnikiem nadmiernego gromadzenia się w organizmie  bilirubiny, która jest bezpośrednią przyczyną żółtej barwy.

Bilirubina powstaje z rozpadu krwinek czerwonych  oraz niektórych białek, a w organizmie występuje w postaci wolnej i związanej (do wiązania bilirubiny z kwasami glukuronowymi dochodzi w obrębie wątroby). Jej fizjologiczny poziom wynosi około 1 mg/dl, natomiast kiedy wzrasta do 2,5-3 mg/dl, pojawia się żółtaczka – początkowo w obrębie oczu, następnie zażółceniu ulegają powłoki skórne.

Zmianie barwy skóry może towarzyszyć także świąd o różnym stopniu nasilenia, jak również zmiana zabarwienia moczu (zwykle ściemnienie) lub kału (odbarwienie).

Żółtaczka ustępuje w odwrotny sposób – to znaczy najpierw do prawidłowego kolorytu powraca skóra, a następnie białkówki. Samo  zażółcenie skóry i oczu nie stanowi zagrożenia dla pacjenta, musi jednak zostać wyjaśniona przyczyna jego pojawienia się. Jeśli żółtaczce towarzyszą inne objawy, jak nudności, wymioty, gorączka czy bóle brzucha, niezbędna jest niezwłoczna pomoc lekarska[1,2].

Żółtaczka- przyczyny

Choć żółtaczka kojarzy się zwykle z objawami chorób wątroby, schorzenie ją wywołujące niekoniecznie musi toczyć się bezpośrednio w miąższu wątroby. Wyróżnia się:

  • żółtaczkę przedwątrobową ( tak zwaną hemolityczną)

Jest ona związana z nadmiernym rozpadem krwinek czerwonych i uwalnianiem się z nich na drodze przemian bilirubiny, w ilości niemożliwej do przetworzenia przez wątrobę.

Sytuacja taka ma miejsce na przykład w czasie konfliktu serologicznego u noworodków, u których rodziców występowała niezgodność grup krwi w układzie Rh bądź też przy masywnych krwiakach wewnątrznarządowych[1].

  • żółtaczkę wątrobową

Objawy żółtaczki wątrobowej nie różnią się od pozostałych, istotne natomiast jest, że to właśnie ten typ żółtaczki wskazuje na patologie toczące się w obrębie wątroby.

Najczęstsze choroby wątroby mogące skutkować zażółceniem powłok skórnych to wirusowe zapalenia wątroby, marskość wątroby, autoimmunologiczne zapalenia wątroby, polekowe i toksyczne uszkodzenia wątroby bądź też niegroźne wrodzone defekty wiązania bilirubiny, np.zespół Gilberta[1].

  • żółtaczkę pozawątrobową ( zwaną też zaporową lub mechaniczną)

Za ten typ żółtaczki nie odpowiada bezpośrednio wątroba i jej choroby. Utrudniony jest za to wypływ żółci z wątroby poprzez przewody żółciowe, na przykład poprzez kamień żółciowy zatykający ich ujście.

Wątroba i drogi żółciowe leżą w bezpośrednim sąsiedztwie innych narządów, których ucisk może powodować zablokowanie przewodów wyprowadzających żółć, dlatego żółtaczka pozawątrobowa może być też objawem chorób trzustki.

Guz zlokalizowany najczęściej w obrębie głowy trzustki bywa przyczyną mechanicznej przeszkody w odpływie żółci przez przewody do dwunastnicy i skutkuje objawami żółtaczki[1,3].

Leczenie żółtaczki

Leczenie zależne jest bezpośrednio od tego, co wywołuje żółtaczkę oraz jaki jest jej rodzaj (przedwątrobowa, wątrobowa, pozawątrobowa).  W najłagodniejszych schorzeniach, jak zespół Giberta, pacjenta poddaje się jedynie obserwacji i oczekuje się na samoistne ustąpienie objawów żółtaczki.

W wielu schorzeniach wątroby konieczne bywa leczenie przyczynowe, na przykład przeciwwirusowe bądź zmniejszające odpowiedź autoimmunologiczną.

Leczenie chorób trzustki i przewodów żółciowych w przebiegu których doszło do pojawienia się żółtaczki, wiąże się często z koniecznością zabiegowego odbarczenia, to znaczy przywrócenia drożności przewodów żółciowych i umożliwienia prawidłowego odpływu żółci. Większość z tych zabiegów przeprowadza się metodą endoskopową[3].

Źródła:

1. W.Zych „Żółtaczka” https://gastrologia.mp.pl/objawy/68378,zoltaczka,1 data dostępu 01.12.2017r.
2. K. Groszewski, M.Pastuszak, S. W ojtuń, J. Gil „Podstawowe zasady postępowania w ustalaniu przyczyny żółtaczki mechanicznej” Pediatr Med Rodz 2010, 6 (1), p. 15-21
3. W. Leppert, J. Kozikowska, J.Łuczak, A. Głowacka, S. Malinger „Objawy ze strony układu pokarmowego u chorych z zaawansowaną chorobą nowotworową” http://www.czytelniamedyczna.pl/1307,objawy-ze-strony-ukladu-pokarmowego-u-chorych-z-zaawansowana-choroba-nowotworowa.html data dostępu 01.12.2017 r.

O adamed.expert

adamed.expert to serwis poświęcony zdrowemu stylowi życia. Przygotowaliśmy dla Ciebie liczne porady zdrowotne, żywieniowe oraz wiele innych informacji, które wykorzystane na co dzień pozwolą Ci zadbać o zdrowie swoje i najbliższych. Na naszym portalu znajdziesz również aktualności ze świata medycyny i farmaceutyki, które pozwolą Ci na bieżąco śledzić nowinki prozdrowotne wpływające na jakość Twojego życia i zdrowia. Tematy poruszane w naszym serwisie to przede wszystkim codzienne dolegliwości z zakresu m. in.: kardiologii, alergologii, ginekologii, endokrynologii oraz wielu innych dziedzin medycyny.

Dzięki informacjom, które pozyskasz na adamed.expert poznasz metody radzenia sobie z najczęstszymi dolegliwościami oraz sposoby na wyeliminowanie codziennych dolegliwości jak np. czkawka.

Warto jednak pamiętać, iż porady, które znajdziesz na naszym portalu, nie zastąpią wizyty u lekarza specjalisty i jeśli dolegliwości nie mijają, warto skonsultować z lekarzem wszelkie nieprawidłowości w funkcjonowaniu Twojego organizmu i niepokojące objawy.

Artykuły zamieszczone w serwisie pozwolą łatwiej zinterpretować wyniki badań lub dowiedzieć się, jaki lekarz pomoże w leczeniu występujących dolegliwości i chorób. Znajdziesz u nas również wiele porad żywieniowych, ułatwiających prowadzenie zdrowego trybu życia, wskazówki dotyczące działania produktów spożywczych, w tym informacje po które warto sięgnąć, a których lepiej unikać; porady dla kobiet w ciąży oraz świeżo upieczonych mam, dla dzieci w wieku szkolnym, młodzieży, dorosłych, a także seniorów.
Adamed.expert to serwis kierowany do ludzi w każdym wieku! Porusza tematy istotne dla każdego z nas, na każdym etapie życia – od przygotowania organizmu do ciąży po porady dla seniorów. Zapoznaj się z naszymi artykułami i poradami! Udanej lektury!