wpisz szukaną frazę

Rak płuc
Choroby wewnętrzne Objawy chorób

Rak płuc

Rak płuc
Podziel się

Rak płuc stanowi wiodącą przyczynę zgonów z powodu raka na świecie. Śmiertelność jest wyższa niż w przypadku raka piersi, jelita grubego i prostaty razem wziętych[1]. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia 80% przypadków raka płuca jest spowodowanych przez palenie tytoniu[2]. Trzeba jednak pamiętać, że wykrycie schorzenia na wczesnym stadium rozwoju pozytywnie wpływa na rokowania.

Rak płuca – to wspólna nazwa dla nowotworów tchawicy, oskrzeli lub pęcherzyków płucnych. Najczęstszymi postaciami raka, są:

  • niedrobnokomórkowy rak płuca (skrót z ang. NSCLC) – dotyczy 70-80% przypadków raka płuca, choć nie każdy pacjent zapada na ten sam typ (najczęstsze typy to rak gruczołowy i rak płaskonabłonkowy płuca),
  • drobnokomórkowy rak płuca (SCLC) – dotyczy 20% przypadków choroby[3].

Rak płuc: przyczyny

Chociaż za nowotwory płuc w większości przypadków odpowiada palenie tytoniu, również osoby niepalące są narażone na tę ciężką chorobę. Przede wszystkim czynnikiem ryzyka jest bierne palenie. Dym papierosowy zawiera kilkadziesiąt substancji o udowodnionym działaniu rakotwórczym.

Nie wszyscy zdają sobie jednak sprawę, że dym, który unosi się z żarzącej się końcówki papierosa, jest aż 4 razy bardziej toksyczny niż ten, wciągany do płuc przez palacza. Dlatego bierne palenie o jedną czwartą podnosi ryzyko raka płuc, a także innych nowotworów[4]

„Szacuje się, że ok. 20-50% osób „niepalących”, które chorują na raka płuca, to bierni palacze tytoniu.”[5]

Pozostałe czynniki ryzyka raka płuc

Oprócz czynnego i biernego palenia rozwojowi raka płuc sprzyjają:

  • zanieczyszczenie powietrza (w tym spaliny z silników Diesla),
  • ekspozycja na substancje szkodliwe w miejscu pracy: azbest, pył drzewny, opary spawalnicze, arsen, metale przemysłowe, np. beryl i chrom,
  • wdychanie dymu ze spalania węgla,
  • narażenie na działanie promieniowania jonizującego, np. u pracowników kopalń, osób poddawanych wcześniej radioterapii na obszar klatki piersiowej,
  • predyspozycja genetyczna,
  • obciążenie niektórymi schorzeniami: przewlekłą obturacyjną chorobą płuc, włóknieniem płuc, rakiem przełyku, nowotworem głowy lub szyi[3][5].

Rak płuc: objawy

Choroba daje o sobie znać zwykle na zaawansowanym etapie, a u niektórych osób z początku nie pojawiają się żadne dolegliwości. Ponadto wczesne objawy raka płuc mogą być mylnie zinterpretowana jako infekcja dróg oddechowych lub inny, mniej groźny od raka problem zdrowotny.

Nowotwór płuc – objawy raka

Do możliwych dolegliwości, które mogą towarzyszyć rakowi płuc, należą:

  • utrata apetytu,
  • zmiany w głosie, np. szorstkość głosu, chrypka, trudności z wydobywaniem głosu,
  • świst oddechowy,
  • częste infekcje dróg oddechowych, jak zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc,
  • chroniczny kaszel, który utrzymuje się przez 3 tygodnie lub dłużej,
  • obecność krwi w plwocinie,
  • duszności,
  • utrata apetytu,
  • niezamierzone chudnięcie,
  • zmęczenie,
  • bóle klatki piersiowej, kości, barku,
  • spuchnięcie szyi,
  • osłabienie mięśni,
  • „palce pałeczkowate”(obrzmiałe palce rąk i stóp)[1][3].

Jak diagnozowany jest rak płuca?

Aby wykryć guzy na płucach, lekarze kierują pacjentów na zdjęcie radiologiczne i tomografię komputerową klatki piersiowej. Potwierdzenie obecności raka umożliwia biopsja, czyli zbadanie próbki pobranej z guza (pierwotnego lub przerzutu) lub węzłów chłonnych.

Jeśli badania potwierdzą raka, wówczas konieczne jest ustalenie, jaki ma rozmiar oraz jak bardzo się rozprzestrzenił, istnieje bowiem kilka stopni zaawansowania raka. Wiedza na ten temat pomaga dobrać odpowiednie metody terapeutyczne.

Stopnie zaawansowania raka płucCharakterystyka
Stopień 1.Nowotwór jest ograniczony do miąższu płuca
Stopień 2.Nowotwór jest ograniczony do miąższu płuca, obecne przerzuty do węzłów chłonnych wnęki płuca
Stopień 3.Nowotwór naciekający struktury śródpiersia, kręgosłup, ścianę klatki piersiowej lub dający przerzuty do węzłów chłonnych śródpiersia lub nadobojczykowych
Stopień 4.Obecny rozsiew (przerzuty) do jamy opłucnej lub odległych narządów (mózgu, wątroby, nadnerczy, kości, drugiego płuca)

Tabela: Stopnie zaawansowania raka płuc[5].

Rak płuc: leczenie

Poszczególne typy raka płuc mogą wymagać różnych procedur terapeutycznych. Chociaż choroba wiąże się z wysoką śmiertelnością, warto pamiętać, że dostępne w obecnych czasach metody leczenia dają szanse na przedłużenie życia. Plan leczenia zależy od stanu zdrowia, stopnia zaawansowania choroby i osobistych preferencji. Nowotwory złośliwe płuc leczy się różnymi metodami, do których należą:

  • operacyjnie usunięcia guza (jeśli stan ogólny na to pozwala),
  • chemioterapia (leki) – zwykle chemioterapia jest podawana ambulatoryjnie w szpitalu, mniej więcej co 3-4 tygodnie,
  • radioterapia (promieniowanie X o wysokiej energii) – u niektórych pacjentów jest stosowana jako samodzielna metoda, u innych jako leczenie uzupełniające po operacji, a czasami stosuje się ją razem z chemioterapią,
  • leki biologiczne/ celowane – blokują wzrost komórek nowotworowych i mają postać tabletek, które stosuje się w leczeniu niektórych typów raka płuca (wskazaniem może być np. nieoperacyjny rak płuc)[1][3].

Leczenie nowotworów płuc – opieka paliatywna

Leczenie paliatywne (objawowe) skupia się na łagodzeniu przykrych objawów raka płuc oraz zapobieganiu kolejnym. Przede wszystkim znaczenie ma walka z bólem, nudnościami, spadkiem nastroju i innymi objawami. Z opieki paliatywnej można korzystać bez względu na etap choroby: w szpitalu, domu, hospicjum[3].

Rak płuc: rokowania (prognozowana długość życia)

Podobnie, jak w przypadku wielu innych nowotworów, rak płuca to choroba, którą można i trzeba leczyć bez względu na to, jak przedstawiają się statystyki. Im wcześniejsze wykrycia raka, tym lepsze są rokowania. Często możemy się spotkać z pojęciem „przeżycie 5-letnie”, które wskazuje ilu pacjentom po zdiagnozowaniu choroby udaje się przeżyć jeszcze co najmniej 5 lat.

Przykładowo, pierwszy stopień raka niedrobnokomórkowego (poddanego leczeniu) daje szansę na przeżycie 5-letnie u 60-70% pacjentów, w przypadku drugiego stopnia tak długa przeżywalność dotyczy 40-50% chorych, w przypadku bardziej zaawansowanych postaci jest niższa. O rokowaniach w konkretnym przypadku pacjenta powinien poinformować lekarz na podstawie oceny stanu chorego[6].

Rak płuc: zapobieganie

Najskuteczniejszym sposobem zmniejszenia ryzyka raka płuc jest unikanie dymu tytoniowego, w tym biernego wdychania. Ponadto kluczowa jest wczesna diagnoza, którą umożliwia zgłoszenie się do lekarza w przypadku podejrzenia choroby. Wszelkie niepokojące objawy jak najszybciej powinny zgłosić zwłaszcza osoby należące do grupy podwyższonego ryzyka[1].

Rak płuc: rys historyczny

Chociaż przypadki raka płuc zdarzały się w historii już od dawna, a jako odrębna choroba został opisany w 1761 roku, przed pojawieniem się papierosów nie stanowił aż tak znaczącej przyczyny umieralności.

Problem dotyczył przede wszystkim górników, u których w porównaniu z resztą populacji częściej występowały choroby płuc, zidentyfikowane później jako rak. W roku 1878 złośliwe nowotwory płuc stanowiły 1% wszystkich przypadków, jednak w roku 1918 już 10%, a w roku 1927 – 14%.

Wkrótce później niemiecki lekarz Franz Lickint zaczął wiązać raka płuc z paleniem, a w nazistowskich Niemczech rozpoczął się ruch antytytoniowy. Niestety, na całym świecie liczba przypadków raka płuc wciąż wzrastała, podobnie, jak liczna jego ofiar śmiertelnych.

Mimo, iż palenie papierosów zostało potwierdzone jako główna przyczyna choroby, nałóg pozostawał popularny i szeroko rozpowszechniony. W roku 2013 rak płuc spowodował śmierć 159,480 tysięcy osób na świecie[7].

Źródła:

  1. Nall R. What to know about lung cancer. Link Data dostępu: 19.04.2019
  2. Lung cancer. Link data dostępu: 19.04.2019
  3. Rak płuca. Link Data dostępu: 19.04.2019
  4. Palenie tytoniu. Link Data dostępu: 19.04.2019
  5. Dylewska M., Mikułowska M., Nowak S. et al. Rak płuca w Polsce – perspektywa społeczna i medyczna 2016. Warszawa 2016
  6. Witkiewicz I. Rak płuca – rokowania. Link Data dostępu: 19.04.2019
  7. Lung Cancer: History and Hope. Link Data dostępu: 19.04.2019

ICD-10 – Klasyfikacja chorób

C34 Nowotwór złośliwy oskrzela i płuca

C78.0 Wtórny nowotwór złośliwy płuc

Zobacz także:

Przewlekła obturacyjna choroba płuc – POChP przyczyny, objawy i sposoby leczenia

Poprzedni artykuł
Następny artykuł