wpisz szukaną frazę

Choroby wewnętrzne Objawy chorób

Mięczak zakaźny

Share

Mięczak zakaźny to choroba przenoszona drogą płciową lub poprzez bliski kontakt. Okres jej wylęgania może trwać nawet kilka miesięcy, podczas których zarażony nie ma świadomości, że jego organizm zaatakował wirus. Na szczęście w większości przypadków choroba przebiega bez komplikacji. Jak objawia się mięczak zakaźny i czy istnieją skuteczne sposoby leczenia?

Co to jest mięczak zakaźny?

Mięczak zakaźny jest chorobą skóry i błon śluzowych. Wywołuje ją wirus MCV (Molluscum Contagiosum Virus). Wyodrębniono cztery typy wirusa, jednak najczęściej spotykanymi są MCV-1 i MCV-2. Mięczak zakaźny:

  • jest szczególnym zagrożeniem dla osób zarażonych wirusem HIV,
  • łatwo przenosi się podczas bliskiego kontaktu,
  • zwykle przebiega łagodnie, jednak może powodować uporczywy świąd[1][2].

Mięczak zakaźny w wielu przypadkach ustępuje sam, jednak czasami konieczne jest leczenie pod okiem specjalisty.

Mięczak zakaźny – przyczyny

Przyczyną choroby jest zakażenie wirusem MCV, który należy do rodziny ospy Poxviridae (Pokswirusy). Wirus ten cechuje się bardzo wysoką zakaźnością. Do infekcji dochodzi na drodze:

  • stosunków seksualnych,
  • bezpośredniego kontaktu,
  • poprzez przedmioty i ubrania (dotyczy zwłaszcza dzieci; 1, 2).

Czynniki ryzyka

Oprócz kontaktów płciowych z zakażoną osobą do czynników ryzyka zaliczamy:

  • młody wiek (narażone są zwłaszcza dzieci i młodzież do 15. roku życia),
  • przebywanie w klimacie tropikalnym,
  • uprawianie sportów kontaktowych (kontakt skóra ze skórą),
  • upośledzenie układu immunologicznego (zwłaszcza wirus HIV),
  • występowanie atopowego zapalenia skóry[3].

Mięczak zakaźny – objawy

Krostki na penisie u mężczyzny lub na wzgórku łonowym u kobiety mogą świadczyć, że doszło do zakażenia mięczakiem. Na skórze chorego pojawiają się twarde, półprzezroczyste guzki w odcieniu szarobiałym lub perłowym. W części środkowej mają charakterystyczne zagłębienie. Przy ucisku może wydobywać się z nich kaszowata treść[1][2].

Rozmiar i lokalizacja zmian

Pierwsze zmiany są zwykle bardzo niewielkie i przypominają główkę szpilki. Stopniowo powiększają się, aby po kilku tygodniach osiągnąć 3-5 mm. U niektórych pacjentów są jeszcze większe, jednak takie przypadki zdarzają się rzadko.

Zmiany mogą pojawić się na każdej części ciała, jednak u dorosłych, którzy zakazili się przez kontakt seksualny, przeważnie atakują okolice intymne.

U kobiet zmiany mogą dotyczyć nie tylko wzgórza łonowego, ale też wewnętrznej i górnej powierzchnię ud, czasami zajęty jest też owłosiony obszar warg sromowych. U obu płci objawy mięczaka zakaźnego mogą być widoczne również między pośladkami, na pośladkach oraz w pachwinach[1][2][3].

W przypadku dzieci typowymi obszarami, na których ujawnia się choroba, są twarz, szyja, okolice pach, ręce, czasami także błona śluzowa jamy ustnej, język[4].

Okres wylęgania się choroby

Nie jest taki sam u każdego pacjenta. Czasami choroba wylęga się przez tydzień, jednak zwykle wirus MCV potrzebuje 2-3 miesięcy. Są przypadki, gdy mięczak zwyczajny wylęga się nawet przez pół roku[2].

Tabela: Charakterystyka zmian skórnych w przebiegu zakażenia wirusem MCV[1][2][4].

Cechy charakterystyczne zmian w przebiegu mięczaka zakaźnego
KolorPerłowy, szarobiały
RozmiarZwykle 1-5 mm
Lokalizacja u kobietKrostki na wzgórku łonowym, udach, owłosionej części warg łonowych
Lokalizacja u mężczyznSkóra członka
Wspólne lokalizacje dla obu płciSzpara pośladkowa, pośladki, pachwiny
Lokalizacja u dzieciTwarz, szyja, ręce, pachy, jama ustna, język
Dodatkowe objawyUporczywy świąd (nie w każdym przypadku)

Objawy mięczaka zakaźnego u osób z HIV/AIDS

Zarażeni wirusem HIV oraz chorzy na AIDS stanowią grupę szczególnie zagrożoną mięczakiem zakaźnym. Szacuje się, że zmiany mogą występować nawet u 20% z nich. Są także dużo bardziej nasilone niż u osób z prawidłową odpornością.

O ile u osoby wolnej od HIV i AIDS liczba krostek wynosi zazwyczaj od kilku do kilkudziesięciu, u pacjenta chorego na AIDS może sięgać nawet kilkuset[2].

Wykwity skórne mogą też zaatakować różne obszary ciała: twarz, tułów, wewnętrzną stronę ud oraz okolice odbytu. Ze względu na duże zagęszczenie, czasami zlewają się ze sobą i tworzą zmiany o wielkości 1-2 cm[1].

Czy mięczak zwyczajny może powodować komplikacje?

U większości zakażonych nie. Czasami „pryszcze” na członku, wzgórku łonowym czy innej części ciała utrzymują się przez kilka miesięcy, jednak są bezbolesne i z czasem powinny ustąpić nawet bez leczenia. Uciążliwy jest natomiast świąd i ewentualne podrażnienia[3][4].

„Drapanie i zrywanie grudek lub guzków może prowadzić do wtórnej infekcji bakteryjnej lub pozostawić bliznę”[4].

Mięczak zakaźny – leczenie

Usuwanie mięczaka zakaźnego pod okiem lekarza nie zawsze jest konieczne, gdyż choroba zazwyczaj się samoogranicza. Zmiany skórne wymagają konsultacji medycznej zawsze, jeżeli:

  • jest ich wiele i mają duże rozmiary,
  • pojawiły się na twarzy i szyi,
  • towarzyszą innej chorobie dermatologicznej, np. AZS,
  • istnieje obawa, że wirus MCV może przenosić się na inne osoby, z którymi chory ma bliski kontakt[3].

Jak diagnozuje się mięczaka?

Dermatolog może potwierdzić zakażenie mięczakiem poprzez badanie histopatologiczne, cytologiczne lub metodę immunofluorescencyjną.

Mięczak zakaźny – jak leczyć?

Istnieje kilka metod leczenia zmian skórnych, spowodowanych przez wirus MCV. Należą do nich:

  • łyżeczkowanie mięczaka zakaźnego i nanoszenie nalewki jodowej o działaniu przeciwwirusowym,
  • krioterapia z użyciem ciekłego azotu (najlepsza metoda dla osób z obniżoną odpornością oraz osób z HIV/AIDS),
  • inne metody: elektrokoagulacja, terapia fotodynamiczna, ablacja laserowa, wodorotlenek potasu, podofilotoksyna, tretynoina w kremie, preparaty z kwasem salicylowym lub kwasem glikolowym[1][5].

Mięczak zakaźny – zapobieganie

Niektóre działania profilaktyczne mogą zmniejszyć ryzyko zachorowania na mięczaka. Przede wszystkim trzeba pamiętać o starannej higienie osobistej, zwłaszcza jeśli któryś z domowników jest chory.

Na czas utrzymywania się objawów lepiej zrezygnować z uprawiania sportów kontaktowych, takich jak judo albo zapasy. Zmian skórnych nie należy także pocierać, drapać ani golić.

Osoby z mięczakiem powinny unikać basenów, saun, łaźni, a także dzielienia ręczników, środki higieny osobistej czy odzież z innymi osobami. Zasad tych warto przestrzegać do momentu zniknięcia guzków ze skóry[3][5].

Mięczak zakaźny – rys historyczny

Mięczaka zakaźnego jako jednostkę chorobową opisał jako pierwszy brytyjski lekarz Thomas Bateman w roku 1817[4]. Od jego nazwiska czasami nazywa się mięczaka zespołem Batemana (Bateman’s syndrome).

Źródła:

  1. Firląg-Burkacka E. Choroby przenoszone drogą płciową. Krajowe Centrum ds. AIDS Warszawa 2014, s. 57-60
  2. Mięczak zakaźny. Link Data dostępu: 11.04.2019
  3. Nordqvist C. What’s to know about molluscum contagiosum? Link Data dostępu: 11.04.2019
  4. Nandhihi G., Rajkumar K., Sudheer Kanth K. et al. Molluscum Contagiosum in a 12-Year-Old Child – Report of a Case and Review of Literature. J Int Oral Health. 2015; 7(1): 63–66
  5. Maciejewska J. Jak leczyć mięczaka zakaźnego? Link Data dostępu: 11.04.2019

ICD-10 – Klasyfikacja chorób

B08.1 Mięczak zakaźny

 

Przeczytaj więcej o chorobach skóry:

Choroby pasożytnicze skóry – co warto wiedzieć?

O adamed.expert

adamed.expert to serwis poświęcony zdrowemu stylowi życia. Przygotowaliśmy dla Ciebie liczne porady zdrowotne, żywieniowe oraz wiele innych informacji, które wykorzystane na co dzień pozwolą Ci zadbać o zdrowie swoje i najbliższych. Na naszym portalu znajdziesz również aktualności ze świata medycyny i farmaceutyki, które pozwolą Ci na bieżąco śledzić nowinki prozdrowotne wpływające na jakość Twojego życia i zdrowia. Tematy poruszane w naszym serwisie to przede wszystkim codzienne dolegliwości z zakresu m. in.: kardiologii, alergologii, ginekologii, endokrynologii oraz wielu innych dziedzin medycyny.

Dzięki informacjom, które pozyskasz na adamed.expert poznasz metody radzenia sobie z najczęstszymi dolegliwościami oraz sposoby na wyeliminowanie codziennych dolegliwości jak np. czkawka.

Warto jednak pamiętać, iż porady, które znajdziesz na naszym portalu, nie zastąpią wizyty u lekarza specjalisty i jeśli dolegliwości nie mijają, warto skonsultować z lekarzem wszelkie nieprawidłowości w funkcjonowaniu Twojego organizmu i niepokojące objawy.

Artykuły zamieszczone w serwisie pozwolą łatwiej zinterpretować wyniki badań lub dowiedzieć się, jaki lekarz pomoże w leczeniu występujących dolegliwości i chorób. Znajdziesz u nas również wiele porad żywieniowych, ułatwiających prowadzenie zdrowego trybu życia, wskazówki dotyczące działania produktów spożywczych, w tym informacje po które warto sięgnąć, a których lepiej unikać; porady dla kobiet w ciąży oraz świeżo upieczonych mam, dla dzieci w wieku szkolnym, młodzieży, dorosłych, a także seniorów.
Adamed.expert to serwis kierowany do ludzi w każdym wieku! Porusza tematy istotne dla każdego z nas, na każdym etapie życia – od przygotowania organizmu do ciąży po porady dla seniorów. Zapoznaj się z naszymi artykułami i poradami! Udanej lektury!