wpisz szukaną frazę

Dopamina – działanie i skutki niedoboru dopaminy
Choroby wewnętrzne Objawy chorób

Dopamina – działanie i skutki niedoboru dopaminy

Share

Dopamina jest neuroprzekaźnikiem i podobnie jak adrenalina i noradrenalina należy do grupy katecholamin. Odgrywa ona bardzo dużą rolę w mechanizmie powstawania uzależnień, a także chorób ośrodkowego układu nerwowego: choroby Alzheimera, Parkinsona i schizofrenii. Dopamina gromadzi się w nerkach, trzustce, pęcherzykach płucnych oraz naczyniach krwionośnych płuc i serca. Skok dopaminy właściwy jest dla pierwszej fazy zakochania.

Dopamina – co to jest?

Dopamina, tuż obok adrenaliny i noradrenaliny, jest neuroprzekaźnikiem zaliczanym do grupy katecholamin. Produkowana jest w głównej mierze przez neurony dopaminergiczne, które znajdują się w mózgu. Dopamina gromadzi się w mózgu, nerkach, trzustce, pęcherzykach płucnych oraz naczyniach krwionośnych płuc i serca [2].

To, jaką funkcję spełnia dopamina, uzależnione jest w głównej mierze od jej usytuowania. W układzie podkorowym, nazywanym również układem pozapiramidowym, będącym częścią ośrodkowego układu nerwowego, odpowiada za motorykę i ruch mięśni.

Natomiast w układzie brzeżnym, znajdującym się w kresomózgowiu, dopamina bierze udział w procesach zapamiętywania i motywacji. Oprócz tego w podwzgórzu ten neuroprzekaźnik odgrywa bardzo ważną rolę w regulowaniu prolaktyny – hormonu, który odpowiada m.in. za laktację. Odpowiedni poziom dopaminy daje poczucie radości i szczęścia. Podwyższony poziom wydzielania dopaminy właściwy jest dla wczesnej fazy zakochania[2].

Niedobór dopaminy – objawy

Zarówno nadmiar, jak i niedobór dopaminy jest groźny i wiąże się z wysokim ryzykiem wystąpienia chorób centralnego układu nerwowego. Osoby, u których występuje nieznaczny niedobór dopaminy, zazwyczaj odczuwają lęk i brak energii do działania. Uczuciom tym często towarzyszy apatia, smutek, bierność i stany depresyjne.

Co ważne, niedobór dopaminy może odpowiadać za wiele poważnych chorób układu nerwowego, w tym m.in. chorobę Parkinsona, w której przebiegu dochodzi do postępującego obumierania neuronów dopaminergicznych istoty czarnej i podwzgórza[1].

Objawy tego schorzenia pojawiają się stosunkowo późno, bo zazwyczaj dopiero w wieku starczym. Drastyczny spadek poziomu dopaminy towarzyszy zjawisku nazywanemu głodem narkotykowym.

Najpowszechniejsze objawy niedoboru dopaminy to:

  • bezsenność, problemy z zasypianiem, częste budzenie się w nocy,
  • problemy z pamięcią i koncentracją,
  • wahania nastrojów,
  • nadmierne zmęczenie,
  • brak energii do działania,
  • niskie libido (popęd seksualny),
  • problemy z odczuwaniem przyjemności[1].

Nadmiar dopaminy – objawy

Podstawowym skutkiem nadmiaru dopaminy jest poczucie wzmożonego szczęścia, co w dłuższej perspektywie może być niebezpieczne, ponieważ prowadzi do uzależnienia. Dlatego też dopamina odgrywa ważną rolę w powstawaniu uzależnień, w tym m.in. maltodekstryn uzależnienia od narkotyków, ale również od alkoholu i papierosów. Wymienione środki stymulujące organizm skutkują podniesionym stężeniem dopaminy w jądrze półleżącym przegrody mózgowej.

Następstwem wzmożonego wydzielania tego neuroprzekaźnika jest poczucie przyjemności. Tezy te zostały potwierdzone w badaniach nad mechanizmem działania dwóch silnie uzależniających substancji – amfetaminy i kokainy. Sztuczne pobudzanie neuronów odpowiedzialnych za produkcję dopaminy może prowadzić do objawów schizofrenii (omamów, głosów i obsesyjnych myśli)[1].

Jak podnieść poziom dopaminy?

Istnieje kilka niezawodnych sposobów na nieznaczne podniesienie poziomu dopaminy. Dzięki nim można zwiększyć poziom motywacji, radości z życia i chęci do działania. Wśród naturalnych, a zarazem bezpiecznych sposobów na stymulację neuronów odpowiedzialnych za wydzielanie dopaminy można wymienić:

  • Aktywność fizyczną (w szczególności intensywną), która skutkuje wzrostem nie tylko dopaminy, ale również hormonów szczęścia – endorfin i serotoniny. Lekkie i niezbyt obciążające ćwiczenia można z powodzeniem wykonywać w ciąży, co może się przełożyć na lepszą pracę mózgu dziecka[4].
  • Odpowiednią dietę, czyli taką, która bogata jest w produkty spożywcze zawierające tyrozynę[1]. Mowa tu przede wszystkim o: czekoladzie, migdałach, jajkach, zielonej herbacie, arbuzie, jogurcie, awokado, kurkumie, roślinach strączkowych, burakach i zielonych warzywach liściastych.
  • Słuchanie muzyki, które z dużym prawdopodobieństwem hamuje wydzielanie neuroprzekaźników i hormonów odpowiedzialnych za złe emocje, a jednocześnie pobudza produkcję substancji, które przyczyniają się do dobrego nastroju i samopoczucia (m.in. dopaminy i serotoniny)[3].

Dopamina – leki i suplementy diety

Jednym z prostych sposobów na podniesienie poziomu dopaminy jest zażywanie suplementów diety na bazie substancji o właściwościach pobudzających wydzielanie tego neuroprzekaźnika. Wśród nich można wymienić: sulbutiaminę (syntentyczną pochodną witaminy B1), adrafinil, różeniec górski, forskolinę i urydynę.

Poziom dopaminy podnoszą również leki, które można zażywać jedynie za zgodną i pod ścisłą kontrolą lekarza. Podstawowym wskazaniem do podania tego typu preparatów jest wstrząs kardiogenny, pourazowy i septyczny. Wszystkie one stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla życia człowieka.

Wówczas badanie dopaminy jest konieczne w celu natychmiastowego zapewnienia stabilizacji hemodynamicznej pacjenta. W niektórych przypadkach dopaminę podaje się również w przypadku zaburzeń krążenia, rekonwalescencji po operacjach kardiochirurgicznych, a także w stanach przewlekłej zastoinowej niewydolności serca[5].

Źródła:

  1. Drożdżak J., Bryła J., Dopamina – nie tylko neuroprzekaźnik „Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej” 2005; 59: 405-420.
  2. Orzeł-Gryglewska J., Znaczenie dopaminy w regulacji stanów snu i czuwania. http://kosmos.icm.edu.pl/PDF/2014/189.pdf.
  3. Ryczkowska A., Mechanizmy oddziaływania muzyki na procesy fizjologiczne i emocjonalne słuchacza „Kwartalnik Młodych Muzykologów” 2016; 29: 139-155.
  4. Suchanecka A., Rola dopaminy w procesach motywacyjnych i powstawaniu uzależnień. „Neurokogniwistyka w Patologii i Zdrowiu” 2013; 160: 158-161.
  5. Bednarz B., Wstrząs kardiogenny „Postępy Nauk Medycznych” 2007; 2-3: 58-61.

O adamed.expert

adamed.expert to serwis poświęcony zdrowemu stylowi życia. Przygotowaliśmy dla Ciebie liczne porady zdrowotne, żywieniowe oraz wiele innych informacji, które wykorzystane na co dzień pozwolą Ci zadbać o zdrowie swoje i najbliższych. Na naszym portalu znajdziesz również aktualności ze świata medycyny i farmaceutyki, które pozwolą Ci na bieżąco śledzić nowinki prozdrowotne wpływające na jakość Twojego życia i zdrowia. Tematy poruszane w naszym serwisie to przede wszystkim codzienne dolegliwości z zakresu m. in.: kardiologii, alergologii, ginekologii, endokrynologii oraz wielu innych dziedzin medycyny.

Dzięki informacjom, które pozyskasz na adamed.expert poznasz metody radzenia sobie z najczęstszymi dolegliwościami oraz sposoby na wyeliminowanie codziennych dolegliwości jak np. czkawka.

Warto jednak pamiętać, iż porady, które znajdziesz na naszym portalu, nie zastąpią wizyty u lekarza specjalisty i jeśli dolegliwości nie mijają, warto skonsultować z lekarzem wszelkie nieprawidłowości w funkcjonowaniu Twojego organizmu i niepokojące objawy.

Artykuły zamieszczone w serwisie pozwolą łatwiej zinterpretować wyniki badań lub dowiedzieć się, jaki lekarz pomoże w leczeniu występujących dolegliwości i chorób. Znajdziesz u nas również wiele porad żywieniowych, ułatwiających prowadzenie zdrowego trybu życia, wskazówki dotyczące działania produktów spożywczych, w tym informacje po które warto sięgnąć, a których lepiej unikać; porady dla kobiet w ciąży oraz świeżo upieczonych mam, dla dzieci w wieku szkolnym, młodzieży, dorosłych, a także seniorów.
Adamed.expert to serwis kierowany do ludzi w każdym wieku! Porusza tematy istotne dla każdego z nas, na każdym etapie życia – od przygotowania organizmu do ciąży po porady dla seniorów. Zapoznaj się z naszymi artykułami i poradami! Udanej lektury!