wpisz szukaną frazę

Rak skóry
Choroby skóry Objawy chorób

Rak skóry

Share

Chociaż rak skóry wielu osobom kojarzy się głównie z czerniakiem, istnieją inne, częstsze rodzaje nowotworów złośliwych skóry. Wiedza o tym, jak wygląda rak skóry i jak się przed nim chronić jest bardzo ważna, gdyż w ostatnich latach odnotowuje się coraz więcej przypadków choroby. Sprawdź, jak objawia się złośliwy nowotwór skóry i jakie metody leczenia pozwalają się z nim uporać.

Rak skóry – rodzaje

Raki skóry to grupa złośliwych nowotworów, które rozwinęły się na skórze. Dzielimy je na nieczerniakowe raki skóry oraz czerniaki. Objawy raka skóry należy bezwzględnie skonsultować z lekarzem, gdyż zaniedbanie choroby może prowadzić do śmierci. Najczęstsze rodzaje raka skóry to:

  • rak podstawnokomórkowy,
  • rak kolczystokomórkowy,
  • czerniak[1][2].

Istnieją skuteczne metody leczenia raków skóry, które pozwalają na całkowity powrót do zdrowia.

Rak skóry – przyczyny i czynniki ryzyka

Ze względu na różne rodzaje raków skóry, zróżnicowane mogą być także przyczyny. Wśród powodów niebezpiecznych zmian skórnych zawsze wymienia się nadmierną ekspozycję na promienie UV, zarówno naturalne, jak i te generowane przez lampy. Ponadto możemy mówić o szeregu czynników predysponujących niektóre osoby do nowotworów skóry. Bardziej narażone na nie są osoby, które:

  • mają jasną skórę, łatwo ulegającą poparzeniom,
  • mają na skórze liczne pieprzyki i piegi,
  • przyjmują leki immunosupresyjne (prowadzące do obniżenia odporności organizmu),
  • borykają się z chorobą, która negatywnie wpływa na odporność,
  • miały w rodzinie przypadki raka skóry,
  • są w podeszłym wieku,
  • żują tytoń, wciągają tabakę do nosa (dotyczy raka brodawkującego),
  • są zakażone HPV, czyli wirusem brodawczaka ludzkiego,
  • są narażone na działanie czynników chemicznych, takich jak arsen, smoła pogazowa oraz pochodne węglowodorów aromatycznych,
  • stosują środki fotouczulające (np. psolaren)[1][2].

Niepokojące zmiany skórne, z których może rozwinąć się rak, pojawiają się czasami w wyniku ciągłego drażnienia skóry, urazów, przewlekłych procesów zapalnych, blizn (zwykle poparzeniowych)[1].

„Przyjmuje się, że raki skóry stanowią 8–10% wszystkich nowotworów złośliwych”[1].

Jakie są przyczyny czerniaka?

Dotychczasowe obserwacje wykazały, że czerniak może występować rodzinnie, dlatego rolę w jego rozwoju odgrywają czynniki genetyczne. Oprócz tego, podobnie jak w przypadku innych nowotworów skóry, niebezpieczeństwo stanowi ekspozycja na ostre światło słoneczne (zwłaszcza w dzieciństwie) oraz zmiany melanocytowe (barwnikowe) na skórze.

Korzystanie z solarium również zwiększa prawdopodobieństwo rozwoju czerniaka[3].

Rak skóry – objawy

Objawy nieczerniakowych nowotworów złośliwych skóry

W wielu przypadkach raki skóry mogą z początku objawiać się bardzo niewinnie. Na przykład na skórze powstaje niewielkie zgrubienie, na którym widoczna są pojedyncze teleangiektazje (poszerzone naczynka). Czasami zaś rośnie guzek o barwie perełkowej, który następnie pokrywa się strupem i nigdy się nie goi.

Takie rakowe zmiany skórne mogą świadczyć o raku podstawnokomórkowym. Nowotwór zazwyczaj zlokalizowany jest na twarzy, czasami pojawia się zmiana skórna na plecach, rzadziej na kończynach[1].

Rak kolczystokomórkowy zaczyna się zwykle od pojedynczego guzka lub owrzodzenia o wyniosłych brzegach, czasami zaś przypomina bliznę. Punktem wyjścia do rozwoju tego rodzaju raka mogą być rogowacenie słoneczne, rogi skórne lub inne zmiany przedrakowe.

Nowotwór przeważnie zlokalizowany jest na czerwieni wargowej, w okolicach nosa, oczodołów, a czasami narządów płciowych. Objawami alarmującymi są:

  • dynamiczny wzrost guza,
  • stwardnienie,
  • owrzodzenie, krwawienie[1].

Rzadką postacią raka kolczystokomórkowego jest carcinoma verrucosum, czyli rak brodawkujący skóry i błon śluzowych, który pojawia się w takich lokalizacjach jak jama ustna, gardło, okolice odbytu i narządów płciowych lub stopy (możliwe są także inne lokalizacje; [4]).

Czerniak – jak wygląda ten złośliwy nowotwór skóry?

Istnieją różne podtypy kliniczne czerniaka: najczęstszym jest czerniak szerzący się powierzchownie, ponadto z mniejszą częstotliwością występują czerniak guzkowy i bezbarwnikowy.

Czasami skórne zmiany nowotworowe rozwijają się de novo, czasami jednak ich podstawą są wcześniej obecne znamiona barwnikowe. Rozpoznaniu czerniaka służy system ABCDE, w którym poszczególne litery oznaczają cechy charakterystyczne dla wyglądu raka skóry[3][5].

Litera – skrótZnaczenieObraz kliniczny zmiany
AAssymetry – asymetriaNieregularny kształt
BBorders – brzegiBrzegi nierówne i postrzępione
CColor – kolorRóżnorodny kolor, nierównomierne rozmieszczenie barwnika
DDiameter – średnicaRozmiar większy niż 5 mm średnicy
EElevation (uwypuklenie) lub evolution/extension (powiększenie)Powierzchnia zmiany jest uwypuklona ponad otaczający naskórek, średnica powiększa się

Tabela: System kliniczny ABCDE, stosowany w ocenie zmian skórnych pod kątem czerniaka[5].

Rak skóry – leczenie

Zdiagnozowanie raka skóry jest możliwe na podstawie oceny objawów i badania histopatologicznego, oprócz tego lekarz powinien zbadać okoliczne węzły chłonne. Zmiany rakowe na skórze należy wyciąć wraz z marginesem tkanek zdrowych. Usunięcie wykwitów jest podstawą terapii nowotworów złośliwych skóry[1].

Leczenie niechirurgiczne

U niektórych pacjentów stosuje się również inne metody leczenia, takie jak:

  • krioterapia/kriochirurgia, czyli miejscowe zniszczenie chorych tkanek przy pomocy niskich temperatur (przeważnie stosuje się do tego ciekły azot),
  • terapia fotodynamiczna – wykorzystuje reakcje fototoksyczne, do których dochodzi po zastosowaniu substancji fotouczulającej oraz światła o odpowiedniej długości fali,
  • laser CO2,
  • leki miejscowe (maść, krem),
  • interferon α-2 lub rekombinowany interferon ß[1][2].

Lekarz dobiera sposób terapii na podstawie różnych kryteriów. Bierze pod uwagę typ raka, lokalizację, jego rozmiar oraz stadium choroby. W wielu przypadkach leczenie przynosi pozytywne rezultaty[2]. Po zakończeniu leczenia konieczna jest obserwacja pacjenta. Dotyczy to szczególnie przebycia czerniaka, który może dawać przerzuty[3].

Rak skóry – zapobieganie

Kluczowym środkiem prewencyjnym wobec raka skóry jest odpowiednia ochrona przeciwsłoneczna, która obejmuje:

  • unikanie słońca w godzinach 10.00-15.00,
  • ochronę przed promieniami UV poprzez odpowiednie ubranie i nakrycie głowy,
  • stosowanie kremów z filtrami przeciwsłonecznymi,
  • kontrolowanie zmian skórnych[3].

Wszelkie objawy raka skóry wymagają szybkiej konsultacji dermatologicznej.

Rak skóry – rys historyczny, ważne fakty

Rak skóry był znany już w starożytności. Opis choroby pojawił się w pismach Hipokratesa pochodzących z V wieku p.n.e. Przez wiele wieków lekarze nie wiedzieli jednak jak leczyć tajemnicze, czarne guzy na skórze, które mogą przyczyniać się do śmierci[6].

W czasach współczesnych z powodzeniem poddaje się terapii wiele przypadków nowotworów złośliwych skóry. Jednocześnie Światowa Organizacja Zdrowia alarmuje, że na przestrzeni ostatnich dekad odnotowywanych jest coraz więcej przypadków choroby.

Każdego roku pojawia się około 2-3 miliony przypadków raków nieczerniakowych oraz 132 tysiące czerniaków[7]. W Polsce rejestrowanych jest około 3100 przypadków czerniaka rocznie, jednak dynamika zachorowań wciąż wzrasta[5].

Źródła:

  1. Maciejewska J. Nowotwory złośliwe skóry (raki skóry). Link Data dostępu: 11.04.2019
  2. Skin cancer (non-melanoma). Link Data dostępu: 11.04.2019
  3. Maciejewska J. Czerniak. Link Data dostępu: 11.04.2019
  4. Cielica, Łoza K., Bańka K. Carcinoma verrucosum– rzadka postać raka kolczystokomórkowego skóry. Nowa Medycyna 2/2005
  5. Rutkowski P., Wysocki P.J., Nasierowska-Guttmejer A. et al. Czerniaki skóry – zasady postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w 2016 roku. Oncol Clin Pract 2015; 11: 216–231
  6. Rebecca V.W., Sondak V.K., Smalley K.S. A Brief History of Melanoma: From Mummies to Mutation. Melanoma Res. 2012 Apr; 22(2): 114–122
  7. Skin cancers. Link Data dostępu: 11.04.2019

ICD-10 – Klasyfikacja chorób

Czerniak i inne nowotwory złośliwe skóry (C43–C44)

C43 Czerniak złośliwy skóry

C44 Inne nowotwory złośliwe skóry

Zobacz także:

Czerniak – przyczyny, objawy, leczenie raka skóry

Poprzedni artykuł
Następny artykuł

O adamed.expert

adamed.expert to serwis poświęcony zdrowemu stylowi życia. Przygotowaliśmy dla Ciebie liczne porady zdrowotne, żywieniowe oraz wiele innych informacji, które wykorzystane na co dzień pozwolą Ci zadbać o zdrowie swoje i najbliższych. Na naszym portalu znajdziesz również aktualności ze świata medycyny i farmaceutyki, które pozwolą Ci na bieżąco śledzić nowinki prozdrowotne wpływające na jakość Twojego życia i zdrowia. Tematy poruszane w naszym serwisie to przede wszystkim codzienne dolegliwości z zakresu m. in.: kardiologii, alergologii, ginekologii, endokrynologii oraz wielu innych dziedzin medycyny.

Dzięki informacjom, które pozyskasz na adamed.expert poznasz metody radzenia sobie z najczęstszymi dolegliwościami oraz sposoby na wyeliminowanie codziennych dolegliwości jak np. czkawka.

Warto jednak pamiętać, iż porady, które znajdziesz na naszym portalu, nie zastąpią wizyty u lekarza specjalisty i jeśli dolegliwości nie mijają, warto skonsultować z lekarzem wszelkie nieprawidłowości w funkcjonowaniu Twojego organizmu i niepokojące objawy.

Artykuły zamieszczone w serwisie pozwolą łatwiej zinterpretować wyniki badań lub dowiedzieć się, jaki lekarz pomoże w leczeniu występujących dolegliwości i chorób. Znajdziesz u nas również wiele porad żywieniowych, ułatwiających prowadzenie zdrowego trybu życia, wskazówki dotyczące działania produktów spożywczych, w tym informacje po które warto sięgnąć, a których lepiej unikać; porady dla kobiet w ciąży oraz świeżo upieczonych mam, dla dzieci w wieku szkolnym, młodzieży, dorosłych, a także seniorów.
Adamed.expert to serwis kierowany do ludzi w każdym wieku! Porusza tematy istotne dla każdego z nas, na każdym etapie życia – od przygotowania organizmu do ciąży po porady dla seniorów. Zapoznaj się z naszymi artykułami i poradami! Udanej lektury!