wpisz szukaną frazę

Choroba zwyrodnieniowa stawów jako najczęstsza choroba układu ruchu
Objawy chorób Schorzenia kości i stawów

Choroba zwyrodnieniowa stawów jako najczęstsza choroba układu ruchu

Choroba zwyrodnieniowa stawów jako najczęstsza choroba układu ruchu
Podziel się

Choroba zwyrodnieniowa stawów (ChZS) jest najczęstszą chorobą układu ruchu. To efekt działania czynników biologicznych i mechanicznych, które prowadzą do zaburzeń i destabilizacji wzajemnie powiązanych procesów degradacji i syntezy chrząstki stawowej, a także warstwy podchrzęstnej kości. W konsekwencji zmiany zajmują wszystkie tkanki stawu. Chorzy z ChZS cierpią z powodu bólu i ograniczenia ruchomości w stawie; dokuczają im trzeszczenia i wtórne zmiany zapalne[1][2][3].Choroba zwyrodnieniowa stawów jako najczęstsza choroba układu ruchu

Choroba zwyrodnieniowa stawów – ogólna charakterystyka

Choroba zwyrodnieniowa stawów jest schorzeniem o złożonej, wieloczynnikowej etiologii, które klinicznie objawia się głównie bólem stawowym i ograniczeniem funkcji ruchowej stawów. Wyróżnia się 2 podstawowe postaci ChZS:

  • pierwotną (idiopatyczną) – o nieustalonej przyczynie (zapadalność rośnie z wiekiem);
  • wtórną – spowodowaną miejscowym uszkodzeniem struktury stawu, zaburzeniami w jego budowie lub chorobami ogólnoustrojowymi[1][2][3].

ChZS może istotnie obniżać jakość życia pacjentów i ograniczać ich samodzielne funkcjonowanie[3].>

U podstaw choroby zwyrodnieniowej stawów leżą przedwczesne zużycie i zwyrodnienie tkanek, które budują staw. To najczęstsza choroba układu ruchu, która – obok dyskopatii – stanowi najpowszechniejszy powód absencji w pracy. Co więcej, ChZS jest najczęstszą przyczyną kalectwa u pacjentów powyżej 65. roku życia. Według danych epidemiologicznych, schorzenie u panów częściej występuje przed 45. rokiem życia, a u pań ujawnia się później[1][4].

Jak zmniejszyć ryzyko zachorowania na ChZS?

Jeśli to konieczne, należy unormować masę ciała, ponieważ ChZS zdecydowanie sprzyja otyłość. Im większa masa, tym większe zagrożenie wystąpienia choroby zwyrodnieniowej – w szczególności kolan. Redukcja nadwagi istotnie ogranicza ryzyko ChZS[1][4].

Rozwojem choroby mniej zagrożone są osoby, które dbają o dobrą kondycję fizyczną. W grupie ryzyka znajdują się za to pacjenci z osłabionymi mięśniami otaczającymi staw – mięśnie te odpowiadają za stabilizację stawu i płynność ruchu. Nie można jednak zapominać, że niektóre dyscypliny sportowe wiążą się z nadmiernym przeciążeniem stawów i częstymi urazami (np. zapasy, podnoszenie ciężarów, piłka nożna). Dlatego – w ramach postępowania profilaktycznego – należy ich unikać (w grupie szczególnego ryzyka są sportowcy uprawiający je wyczynowo)[1][2].

ChZS – modyfikowalne i niemodyfikowalne czynniki ryzyka

Do modyfikowalnych czynników rozwoju ChZS zaliczają się też czynniki zawodowe – chorobie sprzyja m.in. częste przyjmowanie pozycji klęczącej, zginanie kolan i stawów biodrowych, a także – w przypadku stawów rąk – narażenie na wibracje. Ponadto zagrożeniem są nieprawidłowości w budowie stawu, jak koślawość i szpotawość kolan, wrodzona dysplazja biodra oraz pourazowa niestabilność stawu. Jednak te zaburzenia można z powodzeniem korygować – za pomocą rehabilitacji, zaleconych przyrządów ortopedycznych i (jeśli istnieją wskazania) leczenia operacyjnego[1][3].

Nie wszystkie czynniki ryzyka choroby zwyrodnieniowej stawów można wyeliminować – do niemodyfikowalnych czynników należą wiek, predyspozycje genetyczne (szczególnie choroby zwyrodnieniowej stawów rąk i kolan) oraz płeć żeńska (panie zapadają częściej na ChZS niż panowie, a objawy nasilają się u kobiet w wieku pomenopauzalnym[1].

Dieta w chorobach stawów

Dieta wspomagająca leczenie chorób stawów powinna ograniczać spożycie tłuszczów zwierzęcych, a obfitować w warzywa i owoce bogate w witaminy (zwłaszcza witaminę C niezbędną do syntezy kolagenu), karetonoidy i inne antyoksydanty niwelujące szkodliwy wpływ wolnych rodników na organizm. Nie należy zapominać o rybach – dobrym źródle kwasów tłuszczowych omega-3 o właściwościach przeciwzapalnych (podobnie działają związki siarki obecne w czosnku i cebuli). Do menu warto włączyć chudy drób, owoce morza, rośliny strączkowe, produkty zbożowe pełnoziarniste, orzechy, pestki dyni i słonecznika[5].

Źródła:

1. Guła Z., Korkosz M. Choroba zwyrodnieniowa stawów. https://reumatologia.mp.pl/choroby/65000,choroba-zwyrodnieniowa-stawow Data dostępu: 16.11.2017
2. Choroba zwyrodnieniowa stawów. https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.16.13 Data dostępu: 16.11.2017
3. Klimiuk P., Sierakowski S., Kita K. et al. Leczenie choroby zwyrodnieniowej stawów. Nowa Medycyna. 2002;2:37-43
4. Góralczyk B., Mikuła W., Jagodzińska K. Choroba zwyrodnieniowa stawów. Medycyna Rodzinna. 2000;2:18-20
5. Wolnicka K. Jak się odżywiać, by mieć zdrowe stawy? http://dieta.mp.pl/lista/101458,jak-sie-odzywiac-by-miec-zdrowe-stawy Data dostępu: 16.11.2017

Poprzedni artykuł

Zostaw komentarz

Your email address will not be published. Required fields are marked *