'
Objawy chorób Zdrowe dziecko

Chore zatoki u dziecka – jak pomóc?

Uciążliwość chorych zatok jest niezaprzeczalna – objawy tej dolegliwości są bowiem męczące, zwłaszcza dla bardzo wymagających i mało cierpliwych pacjentów pediatrycznych. Warto zatem zastanowić się, jak skutecznie pomóc dziecku, chorującemu na przewlekłe lub ostre zapalenie zatok. Istnieje kilka specyficznych symptomów, pozwalających przeprowadzić efektywne różnicowanie i postawić trafną diagnozę, na podstawie której wdrażane są odpowiednie środki lecznicze. Jak zatem rozpoznać zapalenie zatok oraz jaką terapię włączyć, żeby pomóc dziecku?

Specyfika chorób zatok – jakie są ich przyczyny?

Chcąc zrozumieć etiologię zapalenia zatok, warto poznać specyfikę ich funkcjonowania – zatoki powinny być bowiem skutecznie wentylowane, poprzez tak zwany kompleks ujściowo-przewodzący. Jeśli wentylacja nie przebiega prawidłowo, zmniejszona ilość tlenu dociera do zatok, co wpływa na obniżenie ph środowiska w zatokach. W rezultacie następuje destrukcja nabłonka, który wyścieła zatoki i stają się one bardziej podatne na rozwój stanów zapalnych i zakażeń bakteryjnych oraz wirusowych[2].

Zatoki są połączone z jamami nosa, dlatego każdorazowa blokada zaburza ich drenaż, prowadząc do gromadzenia się wydzieliny śluzowej. Transformuje ona w wydzielinę ropną pod wpływem namnażania się bakterii. Warto wiedzieć, że stan zapalny może być wynikiem infekcji, jak również ekspozycji na czynniki drażniące, toksyczne lub alergizujące. W odniesieniu do nawracających zapaleń zatok dzieci istotna staje się weryfikacja przerostu migdałka gardłowego, jak również ocena częstotliwości przebywania w dużych skupiskach, jak przedszkola czy żłobki[3].

Chore zatoki u dziecka objawy – jak postawić trafną diagnozę?

Stan chorobowy, obejmujący zatoki u dziecka, generuje uciążliwe symptomy, będące zwiastunami rozpoczynającego się zapalenia zatok. Warto zwrócić na nie uwagę, gdyż wczesna interwencja może zmaksymalizować skuteczność wdrażanego leczenia oraz pomoże przynieść szybką ulgę cierpiącemu maluchowi. Wśród specyficznych objawów chorych zatok wymienić można[1][3]:

  • Ból i uczucie rozpierania w okolicy oczu, policzków lub czoła – w zależności od lokalizacji stanu zapalnego,
  • Ból głowy przy pochylaniu,
  • Obecność wydzieliny ropnej w jamach nosowych oraz upośledzenie jego drożności,
  • W badaniu palpacyjnym stwierdzana jest bolesność opukowa, zlokalizowana w obrębie chorej zatoki,
  • Nawracające infekcje dróg oddechowych,
  • Stany podgorączkowe,
  • Męczący i przewlekły kaszel suchy lub determinowany koniecznością usunięcia zalegającej w gardle wydzieliny,
  • Bóle brzucha i wymioty,
  • Nieprzyjemny zapach z ust.

Diagnostyka zapalenia zatok u dzieci bazuje więc na rozpoznaniu wymienionych objawów – przeprowadzane jest badanie palpacyjne, rynoskopia oraz endoskopia, weryfikująca obecność polipów nosa, obrzęk przewodu nosowego oraz obecność wydzieliny ropno-śluzowej w ujściu zatok[3].

Zatoki u dziecka domowe sposoby – jak pomóc małemu pacjentowi?

Uciążliwy ból głowy u dziecka zatoki generują przez obecny w nich stan zapalny. Chcąc zlikwidować ten objaw, jak również szereg innych, obniżających komfort funkcjonowania dziecka, należy wdrożyć kilka skutecznych środków. Celem leczenia jest udrożnienie ujścia zatok, żeby poprawić ich naturalną wentylację i zminimalizować stan zapalny[2]. Terapia farmakologiczna obejmuje włączenie leków przeciwbólowych, przeciwzapalnych, obkurczających naczynia oraz ułatwiających usuwanie wydzieliny. Dodatkowo stosuje się także leki mukolityczne oraz wykrztuśne. W przypadku zakażenia bakteryjnego w zatokach konieczne jest zastosowanie antybiotykoterapii[2].

Chore zatoki u dziecka inhalacje z soli fizjologicznej pomagają wyleczyć. Również płukanie zatok solą okazuje się skuteczne – usuwa bowiem zalegający śluz, patogeny oraz komórki zapalne[2]. Warto pamiętać, że jeśli dziecko cierpi na przewlekły nieżyt nosa o podłożu alergicznym, niezbędne jest włączenie również leków antyhistaminowych, których działanie pozwala zlikwidować objawy alergii, będące kluczowe w przebiegu zapalenia zatok. Oczywistym jest także unikanie czynnika alergizującego[3].

Źródła:

1. Krzeski a, radzikowski a, strzembosz a. Ostre zapalenie zatok przynosowych u dzieci. Magazyn otorynolaryngologiczny. 2007;9:3-13. 2. Pilarska m. Zapalenie zatok. Dostęp online: http://www.aptekamedia.pl/files/userfiles/file/2014/11/zapalenie%20zatok.pdf z dnia 26.01.2018 3. Wachnica-bąk a, lipińska-opałka a, będzichowska a. Et al. Zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych – jedno z najczęstszych zakażeń górnych dróg oddechowych. Pediatria i medycyna rodzinna. 2014;10(1):25-31.