'
Choroby wewnętrzne Objawy chorób

Ból serca – przyczyny. Dlaczego boli serce?

Ból w okolicy serca wielu osobom jednoznacznie kojarzy się z niebezpiecznymi dla zdrowia, a nawet życia chorobami kardiologicznymi. Czy jednak kłujący ból w klatce piersiowej zawsze musi zwiastować problemy z sercem? Sprawdzamy!

Choroba wieńcowa serca

Dolegliwości bólowe zlokalizowane w klatce piersiowej, określane przez pacjentów jako ból serca czy ból za mostkiem, są jedną z najczęstszych przyczyn zgłaszania się do lekarza. Rozpoznanie tego typu objawów w pierwszej kolejności polega na potwierdzeniu lub wykluczeniu, że dolegliwości mają charakter zagrażający życiu chorego i są spowodowane np. chorobą niedokrwienną serca (określaną także jako choroba wieńcowa serca) pod postacią zawału serca lub niestabilnej dusznicy bolesnej.

Wieńcowy ból serca, będący objawem schorzeń kardiologicznych, charakteryzuje się bowiem trzema podstawowymi cechami:

  • jest zlokalizowany za mostkiem.
  • występuje w spoczynku (w zawale) lub w trakcie wysiłku, stresu, zimna, posiłku (w stabilnej dusznicy bolesnej),
  • ustępuje pod wpływem zażytych podjęzykowo azotanów (po maksymalnie sześciu minutach).

Ból wieńcowy jest zazwyczaj piekący i dławiący, promieniuje do kończyn górnych (zwłaszcza lewej), barków, żuchwy, szyi czy jamy brzusznej. Typowy ból wieńcowy spełnia wszystkie powyższe trzy cechy, jeśli występują tylko dwie – mowa jest o nietypowym bólu wieńcowym, a jedna wskazuje na niskie prawdopodobieństwo, że dolegliwości bólowe mają związek z chorobami serca[1].

Inne objawy przed zawałem

Jak już wcześniej wspomnieliśmy, ból po lewej stronie klatki piersiowej może być objawem zawału serca, czyli martwicy mięśnia sercowego wywołanego jego niedokrwieniem, najczęściej na skutek postępującej choroby miażdżycowej (pęknięcia blaszki miażdżycowej oraz zablokowania tętnicy doprowadzającej krew do serca). Szacuje się, że co roku w Polsce na zawał umiera blisko 200 tys. osób. Z tego względu warto wiedzieć, jakie objawy – poza bólem serca – mogą sygnalizować zbliżający się zawał.

Niekiedy dotyczą one ogólnego funkcjonowania organizmu i występują jako:

  • osłabienie,
  • potliwość,
  • duszności,
  • nudności i wymioty,
  • kaszel,
  • zawroty głowy,
  • szumy w uszach,

Jeśli ból za mostkiem, niekiedy występujący w towarzystwie powyższych objawów, utrzymuje się ponad 5 minut, nie ustępuje po odpoczynku albo po zastosowaniu nitrogliceryny (tylko przez pacjentów, którym lekarz uprzednio przepisał takie środki) należy niezwłocznie wezwać pomoc.

Im wcześniej pacjent z podejrzeniem zawału trafi pod profesjonalną opiekę i im szybciej rozpocznie się odpowiednie leczenie, tym więcej mięśnia sercowego można uratować[2].

Ból w okolicy serca – możliwe przyczyny niekardiologiczne

Wykluczenie przyczyn kardiologicznych bólu serca bywa często dopiero początkiem diagnostyki – ból w klatce piersiowej może być manifestacją bardzo wielu schorzeń, zarówno stosunkowo niegroźnych, jak i zagrażających życiu pacjenta. I tak bóle klatki piersiowej mogą występować w przebiegu zapalenia oskrzeli i tchawicy, zapalenia przełyku, przepukliny rozworu przełykowego oraz refluksu żołądkowo-jelitowego.

Na dolegliwości tego typu skarżą się osoby z chorobami układu mięśniowo-szkieletowego, takimi jak zespół Tietza czy stany zwyrodnieniowe kręgosłupa. Ból w okolicy serca może towarzyszyć kolce żółciowej, zapaleniu pęcherzyka żółciowego oraz kamicy dróg żółciowej. Niekiedy są to dolegliwości psychogenne, związane z depresją oraz innymi chorobami psychicznymi. Bólami serca mogą się objawiać również guzy tarczycy, grasicy, osierdzia, a także nowotwory sutka, oskrzela, nerki, a nawet prostaty[3].

Z tego względu jakiekolwiek dolegliwości bólowe mięśnia sercowego należy bezzwłocznie skonsultować z lekarzem. Szybko postawiona diagnoza znacznie zwiększa szanse na wprowadzenie skutecznego leczenia, zarówno w przypadku schorzeń mniej niebezpiecznych, jak i tych bezpośrednio zagrażających życiu.

Źródła:

1. Zadura M. Chory z bólem w klatce piersiowej – zasady postępowania w praktyce lekarza pierwszego kontaktu ze szczególnym uwzględnieniem niewydolności wieńcowej. Medycyna Rodzinna. 1999;2:11-16. 2. Kopeć G. Zawał serca. http://chorobawiencowa.mp.pl/informacje/definicje/62035,zawal-serca Data dostępu 30.03.2017 r. 3. Walentek T, Gmyrek J, Gadowska-Cicha A. et al. Niekardiologiczny ból w klatce piersiowej również istotnym problemem lecznictwa sanatoryjnego. Balneologia Polska. 2006;3:167-169.