wpisz szukaną frazę

Ból fantomowy – nie tylko po amputacji
Objawy chorób

Ból fantomowy – nie tylko po amputacji

Ból fantomowy – nie tylko po amputacji
Podziel się

Bóle fantomowe to zjawisko, którego doświadcza znaczna część osób, jakie przeszły amputację części ciała. Jak się jednak okazuje, nie tylko zabieg amputacji może wywołać tego rodzaju doznania. Czym jest ból fantomowy? Jakie są jego przyczyny? Jak skutecznie go wyeliminować?

Bóle fantomowe – czym są?

Bólem fantomowym określamy niezwykłe zjawisko, kiedy to osoba po amputacji kończyny lub innej części ciała nadal odczuwa w tym miejscu ból – zupełnie tak, jakby ów fragment ciała nadal istniał. Tak zwane czucie fantomowe czy też ból fantomowy rozwijają się u bardzo znacznego odsetka osób po zabiegu amputacji[1]. Ból może przybierać różne formy, od łagodnej, po bardzo ostrą, która znacząco utrudnia lub wręcz uniemożliwia codzienne funkcjonowanie. Objawy mogą utrzymywać się zaledwie kilka dni po amputacji, kilka tygodni, miesięcy, a nawet lat, istotnie wpływając na obniżenie jakości życia.

Ból fantomowy a czucie fantomowe

Warto rozróżnić te dwie kwestie. Czuciem fantomowym nazywamy pewnego rodzaju iluzję, która powoduje, iż sądzimy, że amputowana część ciała nadal jest obecna. Doznanie to nie wiąże się jednak z bólem i stopniowo zanika w sposób naturalny. Z kolei o bólu fantomowym mówimy wtedy, gdy realnie odczuwamy ból, często bardzo silny, w nieistniejącej już części ciała[1]. Jak już zostało nadmienione, taki stan może trwać nawet latami, jeśli nie zostają podjęte odpowiednie kroki w celu leczenia.

Ból nieistniejącej kończyny a kwestia psychiki

Przyczyny amputacji są bardzo różne, ale niezależnie od tego, co powoduje, że lekarz podejmuje decyzję o odjęciu określonego fragmentu ciała, sytuacja taka zawsze wywołuje silny uraz psychiczny. Życie osoby doświadczającej amputacji zmienia się o 180 stopni, przynajmniej początkowo staje się ona zupełnie uzależniona od innych, jest bezradna, ma poczucie kalectwa i nie widzi perspektyw na przyszłość. Dlatego tak ważne jest wsparcie psychologiczne, a nawet psychiatryczne – jeśli jest taka możliwość (gdy amputacja jest planowana, np. z powodu choroby, a nie nagłego wypadku), jeszcze przed operacją[1].

Ból fantomowy jest prawdziwą zagadką dla naukowców i lekarzy. Nigdy też nie ma pewności, jak pacjent zareaguje na wieść o konieczności amputacji, bowiem to zależy od wielu czynników, zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych. Niemniej istnieje silny związek pomiędzy bólem odjętej kończyny a jakością opieki, którą pacjent powinien zostać otoczony. Im szybciej udzielona zostanie mu pomoc, im większe będzie czuł wsparcie, tym większe jest prawdopodobieństwo, że łatwej przejdzie przez trudny czas rekonwalescencji i rehabilitacji, której celem jest jak najlepsze przygotowanie go do powrotu do normalnego życia.

Jak leczyć ból fantomowy?

Terapia farmakologiczna bólu fantomowego opiera się nie tylko na podawaniu leków przeciwbólowych, ale również m.in. przeciwdrgawkowych czy przeciwdepresyjnych[1]. Rodzaj, dawkę leków oraz formę podania zawsze powinien ustalić lekarz prowadzący, biorąc pod uwagę indywidualne potrzeby i stan każdego pacjenta. Leczenie farmakologiczne zawsze – i to warto

podkreślić – ale to zawsze powinno iść w parze ze wspomnianym leczeniem psychologicznym. Ból fantomowy może prowadzić do depresji i odbierać chęć życia, tak samo jak poczucie beznadziejności sytuacji może powodować pojawienie się lub nasilenie objawów fizycznych, właśnie w postaci bólu fantomowego.

Ból fantomowy w istniejącej części ciała

O bólu fantomowym mówimy najczęściej w odniesieniu do amputowanej części ciała. Zdarzają się jednak sytuacje, w których boli istniejąca część ciała, choć z medycznego punktu widzenia jest ona całkowicie zdrowa, w związku z czym… nie ma prawa boleć. Jaki jest powód takiego stanu rzeczy? To także pozostaje po dziś dzień zagadką. Doświadczając takich dolegliwości, powinniśmy udać się lekarza i podjąć leczenie, gdyż permanentny ból może niekorzystnie wpłynąć na psychikę, obniżając jakość życia.

Źródło:

1. dr n. med. Zajączkowska R. ból po amputacji urazowej u 41-letniego mężczyzny. http://www.mp.pl/bol/przypadki/91717,bol-po-amputacji-urazowej-u-41-letniego-mezczyzny. data dostępu: 29.07.2017

Zostaw komentarz

Your email address will not be published. Required fields are marked *