'
Choroby wewnętrzne Objawy chorób

Astma wczesnodziecięca

Do chorób wieku dziecięcego coraz częściej zalicza się astmę oskrzelową. Nie jest to choroba, która przybiera tylko jedną formę, a w czasie jej diagnozy należy wziąć pod uwagę wiek chorego i wiele innych czynników. Także ustalenie odpowiedniej terapii zależy od tych czynników[1]. Jakie są przyczyny tej choroby i jak rozpoznać astmę wczesnodziecięcą? Oto najważniejsze informacje.

astma_wczesnodzięca

Co to jest astma?

Astma – bez względu na wiek chorego – definiowana jest jako przewlekła, zapalna i heterogenna choroba oskrzeli, w której czasie dochodzi do obturacji, czyli upośledzenia zdolności oddechowych. Mogą one przybierać formę świstów wydechowych, kaszlu, duszności, a także trudności w oddychaniu. Objawy te ustępują po zażyciu leków, a czasem samoistnie[2]. Według Światowej Organizacji Zdrowia obecnie na świecie na astmę choruje około 300 mln osób, a do roku 2025 ta liczba może wzrosnąć o kolejne 100 mln[3]. Jeśli choroba nie zostanie w porę rozpoznana lub jej leczenie będzie przebiegać w sposób niekontrolowany, wówczas może przybrać ciężką postać, a także może stać się przyczyną dłuższej hospitalizacji[3].

Wczesnodziecięca astma

Astma to choroba heterogenna, to znaczy, że jej przebieg jest bardzo zróżnicowana. Ta różnorodność związana jest również z wiekiem. Astma wczesnodziecięca dotyczy dzieci poniżej 5. roku życia. Astma to jedna z najczęściej rozpoznawanych u dzieci chorób przewlekłych. Jak wynika z badań, częstotliwość rozpoznania tego schorzenia waha się w zakresie od 2 do 20%[2]. Badania pokazują indywidualną zmienność jej przebiegu zależną od czynników genetycznych i czynników środowiskowych.

Astma w przypadku małych dzieci wyróżnia się nawracającymi epizodami nieprawidłowego działania układu oddechowego, a także okresową obturacją zwiększającą się na skutek działania czynników zewnętrznych, na przykład wysiłku, ekspozycji na alergeny, a także infekcje wirusowe[1].

Na czym polega różnica między astmą wieku dorosłego a astmą wieku dziecięcego? Różnice wynikają z odmiennej budowy anatomicznej układu oddechowego dorosłych i dzieci, a także z innej odporności układu immunologicznego[1]. U dzieci przekrój oskrzeli jest znacznie mniejszy, co może utrudniać swobodny przepływ powietrza. U małych dzieci znacznie częściej dochodzi do astmy, której podłożem są wszelkiego rodzaju alergie[1].

Astma wczesnodziecięca objawy

Do pierwszych objawów astmy można zaliczyć świszczący oddech – można go z łatwością rozpoznać w czasie badania za pomocą stetoskopu, a przy natężeniu się objawów, świsty słyszalne są bez stetoskopu. Objawy osłuchowe pojawiają się regularnie, a zmianom w oskrzelach może towarzyszyć wydłużenie fazy wydechowej. Przy nasilającym się problemie świsty pojawiają się również w czasie wydechu. Między kolejnymi napadami nie pojawiają się żadne inne wskazania obecności astmy. Objawy astmy u dzieci mogą się nasilać również w czasie hiperwentylacji, płaczu czy śmiechu, w trakcie i po wysiłku. Mogą zdarzać się w nocy i gdy dziecko wystawione jest na działanie dymu tytoniowego lub gdy dziecko znajduje się w miejscu o zanieczyszczonym powietrzu[2].

Świszczącemu oddechowi często może towarzyszyć również kaszel o zmiennym nasileniu i charakterze. Jest to jeden z najczęściej zgłaszanych objawów w czasie wizyty w gabinecie lekarskim[2]. Innym jeszcze objawem astmy u dzieci jest zaobserwowanie ograniczeń w zakresie aktywności fizycznej w porównaniu z jego rówieśnikami. Jak się to objawia? Na przykład dziecko nie biega, nie bawi się z podobną intensywnością jak inne dzieci, a jeśli już podejmuje jakąś aktywność, wówczas szybciej się męczy[2].

Leczenie astmy wczesnodziecięcej

Jak się okazuje, astmy nie można w całości wyleczyć. Jednak prawidłowo opracowana terapia pozwala u znacznej liczby pacjentów osiągnąć stan, w którym ustępują objawy choroby. Najważniejszym celem leczenia astmy u dzieci jest utrzymanie kontroli nad objawami przy jednoczesnym zachowaniu względów bezpieczeństwa. W przypadku dzieci cierpiących na astmę ważne jest dostosowanie metody leczenia do wieku dziecka, a także systematyczna kontrola i pomoc w dozowaniu leków[1].

Źródła:

1. Balińska-Miśkiewicz W. Astma oskrzelowa u dzieci – odrębności diagnostyczno-terapeutyczne. Farm Pol. 2010;66(7):504-513 2. Doniec Z, Mastalerz-Migas A, Bręborowicz A. et.al Rekomendacje postępowania w astmie wczesnodziecięcej dla lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej – kompas POZ. family Medicine & Promary Care Review. 2016. 18(2):181-192 3. Walczak-Bąk E, Jerzyńska J, Stelmach I. et.al Zmienność danych u dzieci chorych na astmę kierowanych do poradni alergologicznej – 10-letnia obserwacja. Alergol. Pol. 2011;79(3):189-195