'
Alergia Zdrowe dziecko

Pyłkowica – wiosenna alergia

O alergii nie bez przyczyny mówi się, że jest chorobą cywilizacyjną XXI wieku. Z okresowymi lub przewlekłymi alergiami boryka się coraz więcej osób, a jedną z odmian schorzenia jest tzw. pyłkowica.

pyłkownica

Czym charakteryzuje się ta choroba, jak się objawia i jak można ją leczyć? Podpowiadamy!

Pyłkowica – zwana również alergią pyłkową, katarem siennym, nieżytem pyłkowym czy przeziębieniem czerwcowym – to choroba, która towarzyszy ludziom już od wieków, a pierwsze wzmianki o niej pochodzą z 1565 r.

Mianem tym określa się sezonowe, alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i spojówek, niekiedy z towarzyszącymi im napadami astmy oskrzelowej i dolegliwościami ze strony układu pokarmowego czy skóry. Choroba wywoływana jest uczuleniem na pyłek roślin, przy czym nie każda roślina jest przyczyną pyłkowicy. Szacuje się, że alergia na pyłki dotyczy nawet 20% populacji Europy, a zachorowalność wciąż rośnie. Jest to szczególnie widoczne na terenach mocno zurbanizowanych i uprzemysłowionych, a więc bardziej zanieczyszczonych[1].

Pyłkowica – przyczyny

Szacuje się, że spośród 250 tys. gatunków roślin pyłkowinę wywołuje mniej niż 100.

Dzieje się tak dlatego, że aby pyłek wywołał alergię, musi zostać spełnionych kilka warunków, takich jak wiatropylność danej rośliny, wytwarzanie pyłku w dostatecznie dużych ilościach, powszechność występowania na danym terenie oraz lekkość, pozwalająca na jego przenoszenie na duże odległości. W Polsce pylenie roślin dzieli się na cztery fazy, w których stężenie pyłków poszczególnych gatunków jest wyjątkowo wysokie:

  • faza wczesnowiosenna (od połowy lutego do połowy maja) – pylą wówczas leszczyny, olchy, brzozy, topole i dęby,
  • faza późnowiosenna (od połowy maja do początku czerwca) – w tym okresie pyli m.in. jodła i sosna,
  • faza letnia (od końca maja do połowy lipca) – pylą wówczas trawy,
  • faza jesienna (od połowy lipca do końca września) – pylą wtedy chwasty, z których najmocniej uczula bylica[2].

Objawy alergii na pyłki

Objawy pyłkowicy są dość charakterystyczne. Pierwsze symptomy schorzenia występują bardzo często ze strony oczu i przyjmują postać uporczywego świądu, przekrwienia spojówek, łzawienia oraz obrzęku powiek. Następnie dochodzą do tego napady kichania, połączone z obfitym, wodnistym wyciekiem z nosa, niekiedy również jego zatkaniem i świądem. Tego typu objawy alergii na pyłki bywają poprzedzone podwyższoną temperaturą ciała, bólem głowy, uczuciem zmęczenia i rozbicia. Rzadziej u osób chorych występują napady pokrzywki, dychawicy oskrzelowej czy objawy żołądkowo-jelitowe (bóle brzucha, biegunki, wymioty).

Co ważne, wszystkie symptomy pyłowicy pojawiają się tylko sezonowo, choć w miarę trwania schorzenia u niektórych pacjentów obserwuje się wydłużanie sezonu alergicznego, aż do przejścia w postać całoroczną. Wówczas u osób takich mogą występować również nawrotowe zakażenia bakteryjne i wirusowe górnych dróg oddechowych[3].

Alergia na pyłki – diagnostyka i leczenie

Diagnostyka pyłkowicy obejmuje badanie przedmiotowe (internistyczne oraz laryngologiczne), testy skórne (służące do oceny skórnej reakcji alergicznej z udziałem przeciwciał IgE), badania laboratoryjne (badanie poziomu całkowitego IgE w surowicy, ocena eozynofilii we krwi obwodowej, cytologia błon śluzowych nosa) oraz próby prowokacyjne (dospojówkowe, donosowe i dooskrzelowe). Z kolei leczenie alergii na pyłki dzieli się na:

  • leczenie przyczynowe – eliminacja alergenu z otoczenia chorego, np. poprzez omijanie terenów, na których występują określone alergeny wziewne, stosowanie filtrów w domu czy samochodzie, unikanie wychodzenia w domu w okresie pylenia danej rośliny,
  • leczenie objawowe – ma na celu złagodzenie występujących objawów, polega głównie na stosowaniu określonych leków przeciwhistaminowych, przeciwanafilaktycznych, kortykosteroidów czy środków obkurczających błony śluzowe nosa,
  • leczenie wspomagające – w postaci zabiegów chirurgicznych mających na celu poprawę drożności nosa i zmniejszenie objawów wtórnych, takich jak przewlekłe wycieki z nosa, osłabienie węchu czy bóle twarzy i głowy[3].

Źródła

1. Paszkowski J. Alergia pyłkowa. Medycyna Rodzinna. 1999;2:35-40. 2. Zawadzka-Krajewska A. Pyłkowica – nie tylko alergiczne, sezonowe zapalenie błony śluzowej nosa. Nowa Pediatria, 2001;3:2-6. 3. Jurkiewicz D. Pyłkowica. Monitor Pyłkowy. 1997;2(1).