wpisz szukaną frazę

Alergia pokarmowa u dorosłych – przyczyny, objawy i sposoby leczenia
Alergia Objawy chorób

Alergia pokarmowa u dorosłych – przyczyny, objawy i sposoby leczenia

Alergia pokarmowa u dorosłych – przyczyny, objawy i sposoby leczenia
Podziel się

Alergia pokarmowa (food alergy) jest rodzajem niepożądanej reakcji pokarmowej organizmu, która dotyczy od 2 do 4 proc. dorosłych. Za jej objawy kliniczne odpowiadają patogenetyczne mechanizmy immunologiczne. Dorosłych najczęściej uczulają ryby, owoce morza i orzechy, a także seler, pomidory, przyprawy, zboża, soja i cytrusy[1][2].Alergia pokarmowa u dorosłych – przyczyny, objawy i sposoby leczenia

Alergie pokarmowe – rodzaje

Mianem alergii pokarmowej określa się zespół powtarzalnych dolegliwości ujawniających się u podatnych pacjentów po spożyciu pokarmu, który w prawidłowych warunkach jest obojętny dla zdrowia[1].

Tego rodzaju niepożądane reakcje immunologiczne (inaczej nadwrażliwość alergiczną) podzielić można na:

  • IgE-zależne – alergie pokarmowe zależne od przeciwciał IgE (immunoglobulin klasy E), u podstaw których leżą mechanizmy natychmiastowe. Przeciwciała IgE (skierowane wobec alergenu) są wytwarzane przez pobudzone limfocyty B po wpływem działania limfocytów T. W przebiegu reakcji IgE-zależnych objawy pojawiają się krótko po spożyciu pokarmu uczulającego (z reguły do 2 godzin po posiłku). Kiedy w błonie śluzowej układu pokarmowego, na mastocytach dochodzi do związania alergenu z przeciwciałem IgE, zostają uwalniane mediatory (jak histamina, tryptaza), które wywołują kliniczne objawy alergii pokarmowej (w obrębie przewodu pokarmowego, skóry, układu oddechowego, układu krążenia). Do IgE-zależnych reakcji immunologicznych należą m.in. anafilaksja, zespół alergii jamy ustnej, ostra pokrzywka.
  • IgE-niezależne, komórkowe – czyli alergie pokarmowe niezależne od przeciwciał IgE (zależą od komórek, np. od uczulonych limfocytów). Przykładem są enteropatie wywołane białkiem pokarmowym, w tym enteropatia z nadwrażliwości na gluten – celiakia (glutenozależna choroba trzewna).
  • Mieszane (IgE-zależne i IgE-niezależne) – alergie pokarmowe, których mechanizm jest zależny i niezależny od przeciwciał IgE, np. eozynofilowe zapalenie żołądka i jelit, atopowe zapalenie skóry (AZS)[3][4][5].

Alergeny pokarmowe – objawy alergii pokarmowej

Do pokarmów najczęściej uczulających osoby dorosłe zaliczają się ryby, owoce morza, orzechy, seler, pomidor i przyprawy. Warto pamiętać, że może również dojść do reakcji krzyżowej między pokarmami. Z reguły dolegliwości po spożyciu świeżych warzyw i owoców, jakie towarzyszą zespołowi alergii jamy ustnej (świąd, grudki i obrzęk w jamie ustnej), powoduje reakcja krzyżowa z pyłkami roślin, na które pacjent jest uczulony. Wśród typowych zespołów reakcji krzyżowych wymienia się zespół brzozowo-jabłkowo-orzechowy, zespół selerowo-marchwiowo-byliczo-przyprawowy, zespół typu banan-lateks )[1][3][4].

Na obraz kliniczny alergii pokarmowej u dorosłych składają się dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (mdłości, wymioty, biegunka, bóle brzucha o charakterze kurczowym), skóry (pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, atopowe zapalenie skóry), układu oddechowego (alergiczny nieżyt nosa, astma), układu krążenia (wstrząs anafilaktyczny), narządu wzroku (alergiczne zapalenie spojówek) . Dolegliwości łagodnieją po wprowadzeniu diety eliminacyjnej (wykluczającej uczulający pokarm) i nawracają po powtórnym włączeniu go do jadłospisu.1,3 Alergia pokarmowa może prowadzić do stanów zapalnych przewodu pokarmowego (zapalenia żołądka, jelita, choroby refluksowej)[1].

Najgroźniejszą reakcją na alergen podany doustnie jest wstrząs anafilaktyczny, czyli ciężka reakcja ogólnoustrojowa, która w skrajnych przypadkach może prowadzić do śmierci pacjenta, spowodowanej ostrą niewydolnością krążeniowo-oddechową. Reakcje anafilaktyczne najczęściej wywoływane są przez orzeszki ziemne, sezam, seler, jajka kurze, ryby, krewetki[1].

Alergia pokarmowa u dorosłych – metody leczenia

Filarem postępowania u pacjentów z alergią pokarmową jest dieta eliminacyjna polegająca na unikaniu uczulającego pokarmu, która powinna pokrywać zapotrzebowanie chorego na składniki odżywcze. W niektórych przypadkach postępowanie dietetyczne uzupełnia się farmakoterapią (włącza się m.in. kromony i ketotifen).

Chorym cierpiącym z powodu zmian skórnych i zespołu jamy ustnej podaje się doustne leki przeciwhistaminowe. Warto sięgnąć np. po Hitaxa Fast, który zawiera substancję czynną desloratadynę. To lek przeciwhistaminowy II generacji, który jedynie w niewielkim stopniu przenika do ośrodkowego układu nerwowego i nie wywiera działania uspokajającego ani nie powoduje senności. Hitaxa Fast łagodzi uciążliwe dolegliwości alergiczne – hamuje odczyny skórne (pokrzywkę) i zmniejsza przepuszczalność naczyń błon śluzowych (błony śluzowej nosa). Uśmierza świąd i zmiany pokrzywkowe, ogranicza kichanie, wyciek z nosa, obrzęk i świąd błon śluzowych, łzawienie i zaczerwienienie oczu[6][7].

Krótkotrwałe stosowanie glikokortykosteroidów (w postaci tabletek lub zastrzyków) rozważa się u pacjentów z nasilonymi objawami zapalenia przewodu pokarmowego. Osoby zagrożone rozwojem wstrząsu anafilaktycznego należy zaopatrzyć w ampułkostrzykawkę z adrenaliną i przeszkolić w zakresie jej podawania[1].

Alergia pokarmowa – kiedy wzywać pogotowie?

Jeśli po spożyciu danego pokarmu (lub w trakcie jego spożywania) pojawią się dolegliwości typu: dzwonienie w uszach, mrowienie i swędzenie skóry, silne osłabienie, uczucie gorąca i dolegliwości bólowe brzucha, należy bezzwłocznie odstawić pokarm i wezwać pogotowie ratunkowe. To może być zapowiedź wstrząsu anafilaktycznego. Pacjenci zaopatrzeni przez lekarza w ampułkostrzykawkę z adrenaliną, powinni podać sobie lek (w leczeniu stosuje się też leki przeciwhistaminowe i glikokortykosteroidy doustne)[1].

1. Świerczyńska-Krępa M. Alergia pokarmowa. https://alergie.mp.pl/chorobyalergiczne/choroby/57574,alergia-pokarmowa Data dostępu: 16.11.2017
2. Bochenek A. Alergia pokarmowa. Nowa Medycyna. 1999;94(10): 54-60
3. Nadwrażliwość pokarmowa. http://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.4.26 Data dostępu: 16.11.2017
4. Jedynak-Wąsowicz U. Alergia pokarmowa. https://pediatria.mp.pl/choroby/choroby-alergiczne/138480,alergia-pokarmowa Data dostępu: 16.11.2017
5. Świerczyńska-Krępa M. Alergia. https://alergie.mp.pl/chorobyalergiczne/wartowiedziec/57548,alergia Data dostępu: 16.11.2017
6. Desloratadyna. http://bazalekow.mp.pl/leki/subst.html?id=3973 Data dostępu: 16.11.2017
7. Hitaxa Fast (desloratadyna) – tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. https://bazalekow.mp.pl/lek/89708,Hitaxa-Fast-tabletki-ulegajace-rozpadowi-w-jamie-ustnejData dostępu: 16.11.2017

Zostaw komentarz

Your email address will not be published. Required fields are marked *